T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2020/11428
Karar No : 2023/203
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Tur. Petrol Ürünleri İnş. Gıda Unlu Mamülleri Nakl. Tic. ve San. Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF : 1- (DAVALI)
…Büyükşehir Belediye Başkanlığı- …
VEKİLLERİ : Av. …, Av. …
2- DAVALI YANINDA MÜDAHİL)
…İnş. Madencilik ve Elektrikli Ev Eşya Tic. San. Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Altıncı Dairesinin 14/05/2019 tarih ve E:2018/336, K:2019/4153 sayılı bozma kararına uyularak davanın reddi yolundaki …İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Antalya ili, Kepez İlçesi, …Mahallesi, …pafta, …ada,…, …, …ve …parsel sayılı taşınmazların, Antalya Büyükşehir Belediye Meclisinin …tarih ve …sayılı kararı ile konut alanından akaryakıt ve LPG istasyonu alanına dönüştürülmesine ilişkin 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda; İdare Mahkemesince, dosyadaki bilgi ve belgeler ile yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu nazım imar planı değişikliğinin ulaşım açısından bölgeye getireceği ilave taşıt yükünün olmayacağı, nüfus yoğunluğunu arttırıcı bir nitelik taşımadığı, önerilen fonksiyon için yeni bir konut alanı ve sosyal ve teknik alt yapı alanı oluşturulması zorunluluğunun bulunmadığı, kurulması planlanan yeni işletme ile mevcut işletmeler arasında rekabeti arttırmaya katkıda bulunacağı ve bölgede yaşayanlar için genel bir fayda ve kamu yararı sağlayacağı, ayrıca davacı taşınmazı ile dava konusu taşınmazlar arasındaki mesafenin 1020 metre olduğu ve mesafe tahditleri açısından 5015 sayılı Kanunun 8. maddesine göre gerekli koşulları sağladığı, bu nedenle dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, hükme esas alınan bilirkişi raporunda taşınmazlar arasındaki mesafe ölçümünün hatalı yapıldığı, EPDK'nın belirlediği kriterlerin esas alınmadığı, kararın hukuka aykırı olduğu ve bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
SAVUNMALARIN ÖZETİ :
Davalı Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından, temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbiri bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
Davalı Yanında Müdahil tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : Antalya ili, Kepez İlçesi, …Mahallesi, …pafta, …ada, …, …, …ve …parsel sayılı taşınmazların, Antalya Büyükşehir Belediye Meclisinin …tarih ve …sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile konut alanından akaryakıt ve LPG istasyonu alanına dönüştürülmesine karar verilmiştir.
Antalya ili, Kepez İlçesi, …Mahallesi, …ada, …parsel sayılı taşınmazda akaryakıt istasyonu bulunan davacı tarafından, bölgede yeni bir akaryakıt istasyonuna ihtiyaç olmadığı, dava konusu işlemle uyuşmazlık konusu taşınmazlar üzerinde belirlenen akaryakıt istasyonunun asgari mesafe şartını sağlamadığı, konut alanında kalan anılan taşınmazların fonksiyonunun değiştirilmesi ve yapılaşmaya açılmasının uygun olmadığı ileri sürülerek Antalya Büyükşehir Belediye Meclisinin …tarih ve …sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun işlem tarihinde yürürlükte bulunan "Tanımlar" başlıklı 5. maddesinde nazım imar planı, varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak hali hazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının genel kullanılış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemleri ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen plan; uygulama imar planı ise, tasdikli hali hazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım plan esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli uygulama etapları ve diğer ayrıntıları ile gösteren planlar olarak tanımlanmıştır.
Anılan Kanunun "Mekansal planlama kademeleri" başlıklı işlem tarihinde yürürlükte olan 6. maddesinde, planlar kapsadıkları alan ve amaçları açısından bölge planları ve imar planları olarak iki ana kategoriye ayrılmış, imar planları da uygulamaya esas olan uygulama imar planları ve bu planın hazırlanmasındaki temel hedefleri, ilkeleri ve arazi kullanım kararlarını belirleyen nazım imar planları olarak sınıflandırılmış; "Planların hazırlanması ve yürürlüğe konulması" başlıklı 8. maddesinde ise, planların tanımlanmasına yer verilerek planlar bölge planı, çevre düzeni planı, nazım imar planı ve uygulama imar planı olarak kademelendirilmiş ve alt ölçekli planların üst ölçekli planlarda belirlenen planlama ana ilkelerine, stratejilerine ve kararlarına uyumlu olması zorunluluğu getirilmiştir.
Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmeliğin "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde plan değişikliği, plan ana kararlarını, sürekliliğini, bütünlüğünü, teknik ve sosyal donatı dengesini bozmayacak nitelikte, bilimsel, nesnel ve teknik gerekçelere dayanan, kamu yararının zorunlu kılması halinde yapılan plan düzenlemeleri olarak tanımlanmıştır.
17.06.2004 tarih ve 25945 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliğinin "Mesafe kısıtlamaları" başlıklı 45. maddesinde, iki akaryakıt ve/veya LPG istasyonu arasındaki mesafenin, aynı yönde olmak üzere; şehirler arası yollarda on, şehir içi yollarda bir kilometreden az olamayacağı, kuralına yer verilmiştir.
Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Lisans Yönetmeliğinin 37. maddesi ise, "Şehir içi veya şehirlerarası trafiğe açık yollarda aynı istikamette iki akaryakıt ve/veya otogaz istasyonu arasındaki mesafe, aynı yönde olmak üzere; şehirlerarası yollarda on, şehir içi yollarda bir kilometreden az olamaz." hükmünü içermektedir.
Sonuç olarak, imar planında 01.01.2005 tarihinden sonra LPG istasyonu alanı olarak tanzim edilmiş yerler için yapılan başvurularda, şehirlerarası yolların üzerindeki LPG istasyonları arasında on kilometrelik mesafenin, şehir içi yolların üzerindeki LPG istasyonları arasında bir kilometrelik mesafenin aranması gerekmektedir.
01.01.2005 tarihinden önce imar planında akaryakıt istasyonu alanı olarak tanzim edilmiş yerlerin LPG otogaz bayilik lisansı başvurularının asgari mesafe tespit tutanağından muaf tutulmasına yönelik herhangi bir işlem tesisi ise, ilgili mevzuat çerçevesinde mümkün bulunmamaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden; dava konusu taşınmazlara yönelik uyuşmazlık konusu Antalya Büyükşehir Belediye Meclisinin …tarih ve …sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin iptali istemiyle başka bir akaryakıt istasyonu sahibi tarafından açılan davanın reddi yolundaki … İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararı, Dairemizin 14.05.2019 tarih ve E:2015/5928, K:2019/4155 sayılı kararıyla bozulmasına karar verilmiş; anılan karara yönelik karar düzeltme talebi Dairemizin 18.01.2023 tarih ve E:2019/21486, K:2023/202 sayılı kararı ile reddedilmiştir.
Temyize konu yukarıda belirtilen dosyada, bilirkişi raporları ile davalı idare beyanları arasındaki çelişkilerin giderilmesi için mevzuat hükümleri de göz önünde bulundurularak İdare Mahkemesince aralarında ulaşım planlaması konusunda bir uzmanın da içinde bulunduğu yeni bilirkişi kurulu oluşturulmak suretiyle yerinde yeniden keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılması, bu incelemede akaryakıt ve LPG istasyonları arasındaki mesafenin tespit edilmesi suretiyle taşınmazın konut alanından akaryakıt istasyonuna dönüştürülmesinin imar mevzuatına, planlama ilkelerine, trafiğe ve yapılaşmaya etkisinin incelenmesi, çelişkili durumun açıklığa kavuşturulması ve alana ait imar planı hükümleri bütünlükçü bir yaklaşımla incelenmesi suretiyle yeniden bir karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığından davanın reddine ilişkin temyize konu İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Diğer taraftan, aynı taşınmaza yönelik 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptali istemiyle açılan davada …İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, E:…sayılı davanın reddi yolundaki kararı, Danıştay Altıncı Dairesinin 14.05.2019 tarih ve E:2015/5971, K:2019/4156 sayılı kararıyla bozulmasına karar verilmiştir.
Bu itibarla, uyuşmazlıkta yukarıda belirtilen bozma kararları sonucu verilecek kararlar dikkate alınarak yeniden karar verilmesi gerektiğinden, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin temyize konu …İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 18/01/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.