DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU 2020/1170 E. , 2021/506 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2020/1170
Karar No : 2021/506
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Dava, ... Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı emrinde ... olarak görev yapan davacının, Kent Estetiği ve Kentsel Dönüşüm Dairesi Başkanlığı emrine mühendis olarak atanmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ve bu işlem nedeniyle yoksun kaldığını ileri sürdüğü mali ve sosyal haklarının kanuni faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı istinaf talebinin kabulü ile kararın kaldırılmasına, yeniden karar verilmek üzere dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine ilişkin kararına uyularak verilen ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla;
Davalı idarece, davacı hakkındaki ağır iddialara yönelik başlatılan soruşturma sonucunda, iddia edilen soruşturma konusu hususların sübut bulduğuna yönelik kanıya varılamadığının ve disiplin cezası verilmesini gerektiren bir fiil ile eyleme rastlanamadığının belirtildiği, atama işlemine dayanak hususların sadece iddiadan ibaret olduğu, iddianın sübut bulduğuna dair herhangi bir kanıt ve delil bulunmadığı gibi, davacının ... Ceza Mahkemesinin ... Esasına kayıtlı dava dosyasında yapılan yargılama sonucunda ihaleye fesat karıştırma suçundan beraat ettiği dikkate alındığında; bulunduğu görevi gerektiği şekilde yerine getirmediği, aksattığı, verimsiz bulunduğu, bu görevde kalmasında sakınca görüldüğü yolunda somut bir iddia ve kanıt öne sürülmediği; idarenin, sahip olduğu takdir yetkisini, uyuşmazlık konusu olayda hukuken geçerli nedenler ortaya konulmaksızın kullandığı; bu durumda, ... Büyükşehir Belediyesi Başkanlık Makamı emrinde ... olarak görev yapan davacının, ... Büyükşehir Belediyesi Kent Estetiği ve Kentsel Dönüşüm Dairesi Başkanlığına mühendis olarak atanmasına dair dava konusu işlemde kamu yararı ve hizmet gereklerine uygunluk bulunmadığı gibi, sebep unsuru yönünden de hukuka uygunluk bulunmadığı; öte yandan, dava konusu işlemin iptali istemiyle açılan davada, işlemin hukuka aykırı olduğu tespit edildiğinden, işlem nedeniyle davacıya ödenmeyen mali ve sosyal hakların, dava açma tarihi olan 30/09/2016 gününden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesi gerektiği gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle davacıya ödenmeyen mali ve sosyal hakların, dava açma tarihi olan 30/09/2016 gününden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla;
Daire başkanlığı kadrosunun üst düzey kadro olduğu, üst düzey kamu yöneticilerinin, kamu kurum ve kuruluşlarının geleceğe dönük planlarını ve politikalarını saptayan, bu plan ve politikalardaki hedefleri gerçekleştirmek için gerekli kaynakları ve bu kaynakların kullanım yerlerini belirleyen ya da bu kişilerin emir ve direktifleri yönünde uygulamayı yapan veya onlara yardımcı olan kişiler oldukları; ayrıca, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda atama yapma ve görevden alma konusunda idareye tanınan takdir yetkisinin bu tür kadrolar için daha geniş olduğunun kabulü gerektiği, bu görevlerden başka görevlere atanmaya ilişkin işlemlerin, kazanılmış hakları veya genel olarak hukuk güvenliği ilkesini ihlal eden bir yönü bulunmadığı gibi, belediye başkanlarının görevlerini kamu görevlisi olarak yürütmesine karşın, görevlerinin seçim süresi ile sınırlı bulunduğu, yürütülen görevin devamı için seçimlerde tekrar başarılı olunmasının zorunlu olduğu, seçilmiş kamu personeli olan belediye başkanlarının, atama suretiyle görev yapan kamu personelinin görevlerinin gereği gibi ve başarılı bir biçimde yürütülememesi halinde doğacak müeyyidelerin yanında, bir de seçilememek suretiyle bu görevinin sona ermesi sonucuyla karşılaşacağından, görev yapacağı personeli seçme ve atama hakkı ile yetkide paralellik ilkesi gereğince görevden alma hakkı bulunduğunun kabulü gerektiği hususları birlikte değerlendirildiğinde; daire başkanlığı görevini yürüten davacının, bu görevinden alınarak başka bir Daire Başkanlığı emrine mühendis olarak atanması yolunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka, kamu yararına ve hizmet gereklerine aykırılık bulunmadığı; diğer taraftan, dava konusu atama işlemi hukuka uygun bulunduğundan, davacının bu işlem nedeniyle yoksun kaldığını ileri sürdüğü mali ve sosyal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi isteminin de reddi gerektiği gerekçesiyle, istinaf başvurusunun kabulüne, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay İkinci Dairesinin 07/11/2019 tarih ve E:2019/1855, K:2019/6056 sayılı kararıyla;
Uyuşmazlık konusu olayda, davalı idarece sunulan savunma dilekçesinde; davacı hakkında ... Ağır Ceza Mahkemesinin E:... sayılı dava dosyasında yapılan yargılamanın devam ettiği, Adana İl Olağanüstü Hal Bürosunca yollanan dilekçeye istinaden FETÖ/PDY terör örgütüne para aktardığı ve işbirliği içinde çalıştığı iddiası nedeniyle soruşturma başlatıldığı, işlediği iddia edilen suç ve suçlamalar göz önüne alınarak işlemin tesis edildiği ileri sürülmüş ise de; dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden, ... Ceza Mahkemesinin (... Ağır Ceza Mahkemesinin E:... sayılı dosyasından tevzi edilerek gelen) … tarih ve E:..., K:… sayılı kararı ile, ihaleye fesat karıştırma suçu yönünden, her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil elde edilemediği, yüklenen suçun davacı tarafından işlendiği sabit olmadığından, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 223/2-e maddesi uyarınca beraatine karar verildiği; Adana İl Olağanüstü Hal Bürosunca gönderilen dilekçeye istinaden FETÖ/PDY terör örgütüne para aktardığı ve işbirliği içinde çalıştığı iddiası nedeniyle de, … tarih ve … sayılı Büyükşehir Belediye Başkanı Oluru ile soruşturma başlatıldığı, soruşturma konusu iddiayla ilgili tanzim edilen raporda, davacı hakkında iddia edilen soruşturma konusu hususların sübut bulduğuna yönelik kanıya varılamadığının; disiplin cezası verilmesini gerektiren bir eyleme rastlanamadığı, adı geçenler hakkında devam eden/sonuçlanan araştırma, inceleme, soruşturma ve kovuşturma dikkate alınarak, anılan kişilere yönelik her türlü idari tedbir ve tasarrufun idarenin takdirinde olduğunun belirtildiği; davacının görevinde başarısız ve verimsiz olduğu yönünde başkaca somut, nesnel ve hukuken kabul edilebilir bilgi ve belgenin dosyaya sunulmadığı,
Bu durumda, davacının görevinden alınmasını gerektirecek, görevinde yetersiz ve verimsiz olduğuna ilişkin hukuken geçerli somut bilgi ve belgenin davalı idarece sunulmaması karşısında, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olarak davacının daire başkanlığı görevinden alınarak mühendis olarak atanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık, aksi yöndeki ... İdari Dava Dairesi kararında ise hukuki isabet görülmediği sonucuna varılarak ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davanın reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, kurumunda kariyer ve liyakat ilkeleri uyarınca yükselmiş olmasına, verilen görevleri layıkıyla ve hukuka uygun olarak yerine getirmesine ve hizmete ilişkin bir kusuru bulunmamasına karşın idarenin takdir yetkisiyle görevinden alınarak mühendis kadrosuna atandığı, ... İdare Mahkemesinin, işlemin iptali ile işlem nedeniyle ödenmeyen mali ve sosyal hakların dava açma tarihi olan 30/09/2016 gününden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin ilk kararının, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, "işlem nedeniyle ödenmeyen mali ve sosyal hakların dava açma tarihi olan 30/09/2016 gününden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya tazminen ödenmesine ilişkin" kısmı yönünden hukuki gerekçeye yer verilmediğinden, İdare Mahkemesi kararının bu kısmının kaldırıldığı, Mahkeme kararının iptale ilişkin kısmının kesinleştiği, bu konuda yeniden karar verilmesinin mümkün olmadığı; ... Ceza Mahkemesindeki yargılama neticesinde suçsuz olması nedeniyle beraat kararı verildiği, Adana İl Olağanüstü Hal Bürosunca gönderilen dilekçeye istinaden, FETÖ/PDY terör örgütüne para aktardığı ve işbirliği içinde çalıştığı iddiasıyla ilgili başlatılan soruşturmada delil elde edilemediği, davalı idarenin bu iddialarla dava konusu işleme gerekçe oluşturmaya çalıştığı, temyize konu kararın ana dayanağının idarenin takdir hakkını kullanmasına yönelik olduğu, takdir yetkisinin sınırlarının idare lehine genişletildiği, Danıştay içtihatlarında takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olduğunun kabul edildiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile ... İdari Dava Dairesi ısrar kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
12/08/1998 tarihinde davalı idare bünyesinde mühendis olarak çalışmaya başlayan davacı, 30/06/2011 tarihinde ... olarak atanmış, daha sonra değişik daire başkanlıklarında görev yapmış, 05/09/2016 tarihli işlemle … Büyükşehir Belediye Başkanlığı emrinde …, … Daire Başkanlığı emrine mühendis olarak atanmıştır.
Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 76. maddesinin 1. fıkrasında; "Kurumlara görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memuru bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68. maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler." hükmüne yer verilmiştir.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun "Personel istihdamı" başlıklı 22. maddesinin 1. fıkrasında: "Büyükşehir belediyesi personeli büyükşehir belediye başkanı tarafından atanır. Personelden müdür ve üstü unvanlı olanlar ilk toplantıda büyükşehir belediye meclisinin bilgisine sunulur." hükmü yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen hükümlerden anlaşılacağı üzere, kamu görevlilerinin görevlerini ve görev yerlerini değiştirme konusunda idareye takdir yetkisi tanınmakta ise de, bu takdir yetkisinin mutlak ve sınırsız bir yetki olmayıp kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olduğu ve bu yönüyle de yargı denetimine tabi bulunduğu tartışmasızdır.
Uyuşmazlık konusu olayda, davacı hakkında ihaleye fesat karıştırma suçundan yargılama yapıldığı ve neticeten bu yargılamada Adana ... Ceza Mahkemesinin (... Ağır Ceza Mahkemesinin E:... sayılı dosyasından tevzi edilerek gelen) … tarih ve E:... K:… sayılı kararı ile, ihaleye fesat karıştırma suçu yönünden, her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil elde edilemediği, yüklenen suçun davacı tarafından işlendiği sabit olmadığından, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 223/2-e maddesi uyarınca beraatine karar verildiği; ayrıca, Adana İl Olağanüstü Hal Bürosunca yollanan dilekçeye istinaden FETÖ/PDY terör örgütüne para aktardığı ve işbirliği içinde çalıştığı iddiası nedeniyle soruşturma yapıldığı ve soruşturma konusu iddiayla ilgili tanzim edilen raporda, davacı hakkında iddia edilen soruşturma konusu hususların sübut bulduğuna yönelik kanıya varılamadığının belirtildiği anlaşılmakta olup, davacının yapılan yargılama ve soruşturma neticesinde subut bulmadığı anlaşılan iddialar dışında, davalı Adana Büyükşehir Belediye Başkanlığı bünyesinde ... olarak görev yaparken, görevinde başarısız veya yetersiz olduğu yönünde somut, nesnel ve hukuken kabul edilebilir bilgi ve belgenin dosyada bulunmadığı görülmektedir.
Bu durumda, davacının görevinden alınmasını gerektirecek, görevinde yetersiz ve verimsiz olduğuna ilişkin hukuken geçerli somut bilgi ve belgenin davalı idarece sunulmaması karşısında, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olarak davacının daire başkanlığı görevinden alınarak mühendis olarak atanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık, aksi yöndeki ... İdari Dava Dairesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne;
2. İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulü, kararın kaldırılması, davanın reddi yolundaki ... İdari Dava Dairesinin temyize konu … tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararının BOZULMASINA,
3. Kullanılmayan … TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
4.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 17/03/2021 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
X- ... İdari Dava Dairesinin temyize konu … tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararının onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.
KARŞI OY
XX- Dava, ... Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı emrinde ... olarak görev yapan davacının, … Dairesi Başkanlığı emrine mühendis olarak atanmasına dair ... tarih ve ... sayılı işlemin iptaline ve bu işlem nedeniyle yoksun kaldığını ileri sürdüğü mali ve sosyal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 76. maddesinin 1. fıkrasında; "Kurumlara görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memuru bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68. maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler." hükmüne yer verilmiştir.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun "Personel istihdamı" başlıklı 22. maddesinin 1. fıkrasında: "Büyükşehir belediyesi personeli büyükşehir belediye başkanı tarafından atanır. Personelden müdür ve üstü unvanlı olanlar ilk toplantıda büyükşehir belediye meclisinin bilgisine sunulur." hükmü yer almıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden, davalı idare tarafından, davacı hakkındaki kimi yargılama ve soruşturma konuları ile davacının geçmiş hizmetleri dikkate alınarak, naklen atama hususunda idareye tanınan takdir yetkisi çerçevesinde kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilerek tesis edildiği sonucuna varılan atama işleminde, hukuka ve hizmet gereklerine aykırılık görülmemiştir.
Bu itibarla, davacının temyiz isteminin reddi ile ... İdari Dava Dairesinin temyize konu … tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararının bu gerekçe doğrultusunda onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyorum.