DANIŞTAY VERGİ DAVA DAİRELERİ KURULU 2020/1177 E. , 2022/86 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
VERGİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2020/1177
Karar No : 2022/86
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Başkanlığı - …
(… Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Telekominikasyon Bilişim Teknolojileri
Pazarlama Limited Şirketi
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına, yasal defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmediğinden bahisle düzenlenen vergi inceleme raporu uyarınca katma değer vergisi indirimleri reddedilmek ve vergi inceleme raporunda 2012 yılının Aralık döneminden devreden indirilecek katma değer vergisinin azaltıldığı gözetilerek düzenlenen tutanak dikkate alınmak suretiyle yeniden düzenlenen beyan tablosu uyarınca 2012 yılının Ocak ilâ Temmuz, Kasım, Aralık dönemleri ve 2013 yılının Ocak dönemi için re'sen salınan katma değer vergileri ile vergilerin üç katı tutarında kesilen ve 2012 yılı Aralık dönemi ile 2013 yılı Ocak dönemi için tekerrür hükmü uygulanarak artırılan vergi ziyaı cezalarının ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 355. maddesi uyarınca 2016 yılı için kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemiyle dava açılmıştır.
… Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararı:
Davacı adına düzenlenen vergi inceleme raporunda, davacı şirketin mükellefiyetinin 31/10/2014 tarihinde re'sen terkin edildiği, bu nedenle, 2012 yılına ait defter ve belge isteme yazısının, davacı şirketin temsil ve ilzama (atacakları müşterek imzalarıyla) yetkili kılınan … ve … 'nin ikametgâh adresine tebliğe çıkarıldığı, söz konusu yazının … 'un ikametgâh adresinde yengesinin imzasına 02/12/2016 tarihinde, … 'nin ikametgâh adresinde annesinin imzasına 01/12/2016 tarihinde tebliğ edildiği ancak yasal süre içinde defter ve belgelerin ibraz edilmediği belirtilmiştir. Raporda, davacının 2012 yılına ilişkin katma değer vergisi indirimlerinin reddedilmesi gerektiği ve 2012 yılının Aralık döneminden sonraki döneme devreden katma değer vergisinin bulunmadığı, ayrıca süresi içerisinde defter ve belgelerin ibrazına dair yükümlülüğünün yerine getirilmemesi nedeniyle 213 sayılı Kanun'un mükerrer 355. maddesi uyarınca özel usulsüzlük cezasının kesilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Bunun üzerine, 2012 yılının Aralık döneminden sonraki döneme devreden katma değer vergisinin bulunmadığından hareketle davalı idarece … tarih ve … sayılı tutanak düzenlenmiştir.
Söz konusu vergi inceleme raporu ve tutanağa istinaden davacı adına salınan vergi ve kesilen cezalara karşı işbu dava açılmıştır.
213 sayılı Kanun'un 94. maddesi uyarınca tüzel kişiliği haiz olan şirket adına tebligatı almaya yetkili olan kanuni temsilcinin şirket adresinde bulunmaması halinde tebliğin bu adresteki memur ya da müstahdemlerine yapılması olanaklıdır. Bununla beraber, şirket kanuni temsilcilerinin ikametgâh adreslerinde şirket adına tebliğe gidilmesi halinde tebliğin şirketle herhangi bir bağı ve ilgisi bulunmayan şirket müdürlerinin yengesi ve annesi imzasına yapılmasına anılan maddenin cevaz verdiğinden bahsedilemez. Dolayısıyla davacı şirketten defter ve belgelerin ibraz edilmesine ilişkin yazının, şirket müdürünün ikametgâh adresinde şirketle ilgisi bulunmayan şirket müdürlerinin yengesi ve annesi imzasına tebliğ edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu sonucuna varılmaktadır.
Bu durumda, 2012 yılı defter ve belgelerinin ibrazına ilişkin yazının usulüne uygun tebliğ edilmemesi nedeniyle davacı şirketin söz konusu defter ve belgeleri ibraz yükümlülüğünden bahsedilmesi hukuken mümkün bulunmadığından, dava konusu cezalı tarhiyatlarda ve kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka uygunluk görülmemiştir.
Vergi Mahkemesi bu gerekçeyle vergi ve cezaları kaldırmıştır.
Davalının istinaf istemini inceleyen … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararı:
Vergi Dava Dairesi, istinaf istemine konu vergi mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu gerekçesiyle istemi reddetmiştir.
Davalının temyiz istemini inceleyen Danıştay Dördüncü Dairesinin 18/02/2020 tarih ve E:2019/4885, K:2020/801 sayılı kararı:
31/10/2014 tarihinde mükellefiyeti re'sen terkin ettirilen davacı şirket adına düzenlenen defter ve belge isteme yazısının şirket müdürlerinin ikametgâh adreslerinde bulunan görüşüne nazaran 18 yaşından aşağı ve bariz bir surette ehliyetsiz olmayan kişilere tebliğinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 08/02/2019 tarih ve E:2013/3, K:2019/1 sayılı kararıyla davacılar tarafından, mücbir sebep olmaksızın inceleme elemanına ibraz edilmeyen yasal defterler ve belgelerin mahkemeye sunulabileceğinin ileri sürülmesi halinde, bu defter ve belgeler davacıdan istenilip defterlerdeki kayıtlar incelenip bu kayıt ve belgeler hakkında davanın diğer tarafı olan vergi idaresinin görüşü ve saptamaları da alınarak yapılacak hukuki değerlendirmeye göre karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığından, oluşan içtihat aykırılığının bu doğrultuda birleştirilmesine karar verilmiştir.
Bu durumda, davacının ilk derece mahkemesince yapılan yargılama aşamasında ibraz edebileceğini belirtiği defter ve belgeler istenilerek Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun anılan kararında belirtilen inceleme yapılmak üzere dava konusu uyuşmazlık hakkında karar verilmesi gerektiğinden kararın bozulması gerekmektedir.
Öte yandan, bozma üzerine verilecek kararda, üç kat vergi ziyaı cezası ve 2012 yılının Aralık dönemi ve 2013 yılının Ocak dönemine ilişkin vergi ziyaı cezalarının tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle artırılan kısımları ile kesilen özel usulsüzlük cezası yönünden yeniden değerlendirme yapılacağı da tabiidir.
Daire bu gerekçeyle Vergi Dava Dairesinin kararını bozmuştur.
… Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı ısrar kararı:
Vergi Dava Dairesi ilk kararında dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçeyle ısrar etmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Defter ve belgelerinin ibrazına ilişkin yazının usulüne uygun olarak davacıya tebliğ edildiği dolayısıyla dava konusu vergi ve cezaların hukuka uygun olduğu belirtilerek ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'İN DÜŞÜNCESİ: Temyizen incelenen ısrar kararının, Danıştay Dördüncü Dairesinin kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçe uyarınca bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Danıştay Dördüncü Dairesinin yukarıda yer verilen kararının dayandığı aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle ısrar kararının bozulması gerekmektedir.
Diğer taraftan, bozma kararı üzerine yeniden verilecek kararda
a) davacının yasal defter ve belgelerini ibraz etmemesine yönelik fiilinin, hem vergi ziyaı cezasının hem de (özel) usulsüzlük cezasının kesilmesini gerektirir nitelikte olup olmadığı; vergi ziyaı cezasının kesilmesinde özel usulsüzlük cezasının da kesildiği hususunun dikkate alınıp alınmadığı ve bu cezaların 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 336. maddesinin dikkate alınarak mukayese edilip edilmediğinin değerlendirilmesi (Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu, 21/10/2020, E:2019/1467, K:2020/1051)
b) vergi ziyaı cezasının tekerrür nedeniyle artırılan kısmına yönelik yapılacak değerlendirmede, "lehe olan kanun hükümlerinin geçmişe yürüyeceği" yolundaki ceza hukukunun temel ilkesi çerçevesinde, 213 sayılı Kanun'un 339. maddesinin 7338 sayılı Kanun'la değişik halindeki, artırım tutarının kesinleşen (tekerrüre esas alınan) cezadan fazla olamayacağı yolundaki düzenlemenin göz önünde bulundurulması
suretiyle hüküm kurulacağı tabiidir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1- Davalının temyiz isteminin KABULÜNE,
2-… Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı ısrar kararının BOZULMASINA,
3-Yeniden verilecek kararda karşılanacağından, yargılama giderleri hakkında hüküm kurulmasına gerek bulunmadığına,
09/02/2022 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
X - KARŞI OY:
Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçe karşısında ısrar kararının bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmadığından, istemin reddi gerektiği oyu ile karara katılmıyoruz.