Danıştay 3. Daire Başkanlığı 2020/1332 E. , 2022/2317 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2020/1332
Karar No : 2022/2317
TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVALI): … Vergi Dairesi Müdürlüğü/…
VEKİLİ : Av. …
2- (DAVACI): …İnşaat Malzemeleri Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
İSTEMİN KONUSU: … Vergi Mahkemesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusunun, Danıştay Üçüncü Dairesinin bozma kararına uyularak sonuçlandırıldığı … Vergi Mahkemesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurularına ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına, emtia alımlarının bir kısımını sahte faturalarla belgelendirdiğinden bahisle sözü edilen faturalara konu indirimler reddedilmek suretiyle yeniden oluşturulan beyan tablosu uyarınca 2010 yılının Ocak ila Temmuz, Eylül, Kasım ve Aralık dönemleri için re'sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacının faturalarını kayıtlarına aldığı … Lojistik İnşaat Turizm Sanayi Limited Şirketi hakkındaki saptamalardan düzenlediği faturaların gerçeği yansıtmadığı sonucuna varılamayacağı, …, … Mühendislik İnşaat Elektrik Reklam Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, … Orman Ürünleri Limited Şirketi, … Kum Yapı Malzemeleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi, … Tel Mamulleri İnşaat Gıda ve Plastik Sanayi Ticaret Limited Şirketi hakkındaki tespitlerin sahte fatura düzenlediklerini kanıtlayıcı mahiyette olduğu gerekçesiyle tarhiyat azaltılmıştır.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurularının, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:
Davalı idare tarafından, davacının sahte faturaları indirim konusu yaptığı ortaya konulduğundan yapılan tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı, istinaf gerekçesinin yetersiz olduğu ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.
Davacı tarafından, inceleme raporunun tamamen varsayımlara dayalı olarak düzenlendiği, hiçbir maddi veriye dayanmadığı, alt firmaların defter belgeleri incelenmeden , karşılaştırmalı inceleme yapılmadan, kaydi yahut fiili envanter yapılmadan yapılan tarhiyatın mükerrer ve hukuka aykırı olduğu, sahte fatura düzenlediği iddia olunan firmaların kendilerine mal sattığı dönemlerde faaliyette oldukları ve katma değer vergisi matrahlarının yapılan satışların çok üzerinde olduğu, bu ödemelerin tamamının firma çekiyle ödendiği, alt firmalara ait vergi tekniği raporlarının kendilerine tebliğ edilmediği ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI : Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davacı tarafından temyiz isteme konu edilen Vergi Dava Dairesi kararının; tarhiyatın, …, … Kum Yapı Malzemeleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile … Tel Mamulleri İnşaat Gıda ve Plastik Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nden alınan faturalardan kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrası aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle Dairemizce de uygun bulunmuştur.
Davacının faturalarını kayıtlarına aldığı … Mühendislik İnşaat Elektrik Reklam Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından dava dışı bir başka mükellefe düzenlenen faturalara dayalı indirimlerin de reddi suretiyle yapılan katma değer vergisi tarhiyatına karşı açılan davaya ilişkin … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının bu şirketten alınan faturalardan kaynaklanan kısmının kaldırılmasına ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen temyiz istemi Danıştay Üçüncü Dairesinin 25/11/2021 tarih ve E:2021/2024, K:2021/55588 sayılı kararıyla kabul edilerek bu firma hakkındaki tespitlerden düzenlediği faturaların gerçeği yansıtmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle ilgili hüküm fıkrası bozulduğundan; … Orman Ürünleri Limited Şirketi tarafından dava dışı bir başka mükellefe düzenlenen faturalara dayalı indirimlerin de reddi suretiyle yapılan katma değer vergisi tarhiyatına karşı açılan davaya ilişkin … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının söz konusu firmadan temin edilen faturalar yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen temyiz istemi Danıştay Üçüncü Dairesinin 30/12/2019 tarih ve E:2016/12292, K:2019/4630 sayılı kararıyla, … Lojistik İnşaat Turizm Sanayi Limited Şirketi hakkında komisyon karşılığı fatura ticareti yaptığından bahisle 2010 yılı için yapılan kurumlar vergisi tarhiyatının kaldırılmasına ilişkin … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına yöneltilen temyiz istemi ise Danıştay Üçüncü Dairesinin 21/12/2017 tarih ve E:2016/5395, K:2017/9876 sayılı kararıyla aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle reddedildiğinden Vergi Mahkemesi kararının, tarhiyatın, … Mühendislik İnşaat Elektrik Reklam Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile … Orman Ürünleri Limited Şirketi'nden alınan faturalardan kaynaklanan kısmının reddi ile … Lojistik İnşaat Turizm Sanayi Limited Şirketi'nden alınan faturalardan kaynaklanan kısmının kaldırılmasına ilişkin hüküm fıkralarına yöneltilen istinaf başvurularının reddinde sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davacı temyiz isteminin kısmen reddine,
2.Vergi Dava Dairesi kararının; tarhiyatın, …, … Kum Yapı Malzemeleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile …Tel Mamulleri İnşaat Gıda ve Plastik Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nden alınan faturalardan kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA,
3.Kararın; tarhiyatın, … Mühendislik İnşaat Elektrik Reklam Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve … Orman Ürünleri Limited Şirketi'nden alınan faturalardan kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen davacı TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
4.Kararın; tarhiyatın, … Lojistik İnşaat Turizm Sanayi Limited Şirketi'nden alınan faturalardan kaynaklanan kısmının kaldırılmasına ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen davalı idare TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
5.Davacıdan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca nispi harç alınmasına,
6.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 17/05/2022 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X)-KARŞI OY :
2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 23. maddesinde, Danıştayın temyiz mercii olarak görevinin, bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması şeklinde ortaya çıkan hukuka aykırılıkların denetimini yapmakla sınırlı olduğu kurala bağlanmıştır.
İdari işlemlerin yargısal denetiminin hukuka uygunluk denetimi ile sınırlı olması karşısında bu denetimin maddi olayı da kapsadığının kabulü gerekir. Şöyle ki idari davaya konu işlemler, dayandığı, düzenlediği olaydan soyutlanmış olarak yargılamaya konu edilemez. Birçok idari uyuşmazlıkta maddi olanla hukuki olan arasında bir ayrım yapmak mümkün olmayabilir.
İdari davalarda inceleme konusu olan hukuki işlem niteliğindeki bir idari işlemdir. Hukuki işlemin incelenmesi, işlemin dayanağı durumunda bulunan maddi olaydan bağımsız bir inceleme değildir.
Adli yargıda maddi olay incelemesi yapılırken nasıl ki olayın subuta erip ermediği incelenerek bir sonuca ulaşılıyor ise idari yargıda da idarelerce tesis edilen işlemlerin dayanağını teşkil eden maddi olayın irdelenerek sonuca ulaşılması esastır.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 359. maddesinde, sahte belge "gerçek bir muamele veya durum olmadığı halde bunlar varmış gibi düzenlenen belge" olarak tanımlanmaktadır.
Davacının bir kısım emtia alımlarını sahte faturayla belgelendirdiği yolunda tespitler içeren vergi inceleme raporuna istinaden yapılan tarhiyatın kaldırılması istemiyle açılan davayı sonuçlandıran Vergi Mahkemesi kararına yöneltilen istinaf başvurularına ilişkin Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesi kararına yöneltilen temyiz istemleri hakkında, faturaların temin edildiği … ve … Kum Yapı Malzemeleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi hakkında düzenlenen vergi tekniği raporlarındaki tespitler değerlendirilmek suretiyle karar verilmesi gerektiği oyuyla Daire kararına bu yönden katılmıyoruz.