Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2020/1345 E. , 2021/5438 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/1345
Karar No : 2021/5438
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Müdürlüğü - …
VEKİLİ : …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … gün ve E:… , K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Hatay Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğü'nde 21. dönem öğrenci adayı olan davacı tarafından, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek-3-6-A maddesinde belirtilen sağlık şartlarını taşımadığından bahisle, … tarih ve … sayılı okuldan ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemin iptali istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; dosyada yer alan bilgi ve belgeler ile anılan Sağlık Kurulu Raporlarının birlikte değerlendirilmesinden, davacının Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin hastalık branşlarının sınıflandırılmasına ilişkin Ek-3-6-A diliminde yer alan sağlık şartlarını taşımadığının sağlık kurulu raporu ile tespit edilmiş olması karşısında yukarıda anılan mevzuat hükümleri uyarınca Polis Meslek Eğitim Merkezi öğrenciliğinin sona erdirilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:… Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu … İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı vekili tarafından, müvekkilinin öğrenci olup olamayacağı değil, polis memuru olup olamayacağı yönünden inceleme yapılması gerektiği, 29/09/2019 tarih ve 30903 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile müvekkilinin lehine değişiklikler yapıldığı işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Ankara Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
03-11 Kasım 2017 ve 29 Ocak-10 Şubat 2018 tarihleri arasında yapılan POMEM sınavlarında başarılı olarak Hatay Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğü'ne 21. dönemde geçici kaydı yapılan davacının, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği gereğince sağlık kurulu raporu almak üzere sevk edildiği Hatay Devlet Hastanesi'nin … tarih ve … sayılı Sağlık Kurulu Raporu'nun KBB ve teşhis hanesinde "32 db itik, kr. süpüratit otit", karar hanesinde "pomem öğrenci adayı olamaz" kararı verildiği, söz konusu kararın Sağlık Komisyonun'ca incelenmesi sonucunda raporun hastaneye iadesi sonucu hazırlanan Hatay Devlet Hastanesi'nin … tarih ve … sayılı sağlık kurulu raporunun KBB ve Teşhis hanesinde, "işitme kaybı + 32 db itik, kr. süpüratit otit, karar hanesinde, "zar perforasyonu mevcut pomem öğrencisi olamaz" düzeltme kararı verildiği, davacının mevcut sağlık durumunun Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği Ek-3-6-A'ya uymadığından POMEM öğrencisi olamayacağına karar verilerek POMEM Giriş Yönetmeliği'nin 17. maddesi gereğince Başkanlık Makamının 01/08/2018 tarihli onayı ile ilişiğinin kesilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Polis Meslek Eğitim Merkezleri Giriş Yönetmeliği'nin "Geçici Kayıt" başlıklı 17. maddesinin 1 ve 2. fıkralarında; POMEM’lere, kesin başarı listesine göre planlanmış asıl adayların geçici kayıtları yapılır. Geçici kayıtları yapılan adayların sağlık kurulu raporları incelenmek üzere Sosyal Hizmetler ve Sağlık Daire Başkanlığı'na gönderilir. İlgili daire başkanlığı inceleme sonucuna göre raporunda eksiklik görülen adayların eksikliklerini tamamlatır. Gerekirse öğrenciyi yeniden muayene edebilir veya ettirebilir. Sağlık Yönetmeliğine göre POMEM öğrencisi olup olamayacağına ilişkin karar verir ve bu kararı, gereği yapılmak üzere Başkanlığa bildirir. Sosyal Hizmetler ve Sağlık Daire Başkanlığı'nca “Polis Meslek Eğitim Merkezi Öğrenci Adayı Olamaz” kararı verilen adayların ilişikleri, Başkanlık onayı ile kesilir ve POMEM’lere gereği yapılmak üzere bildirilir. hükümlerine yer verilmiştir.
03/01/2018 tarih ve 30290 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin EK-3-6-A maddesinde;
Bu sisteme ait kronik hastalığı, sürekli diyet veya ilaç tedavisiyle kontrol altında tutulmayı gerektirecek bir hastalığı, organ ve sistem fonksiyonlarını etkileyen bir hastalığı, sakatlığı olanlar ile doğuştan (konjenital) veya sonradan (cerrahi-travmatik) organ eksikliği veya organ yokluğu olanlar (aşağıdaki istisnai maddeler hariç) öğrenciliğe kabul edilmezler.
Bu bölümde ifade edilmemiş tanılarda, kişinin muayenesini yapan ilgili uzman doktor ve sağlık kurulu doktorları, hastalığın seyri ve derinliğini dikkate alarak, bu Yönetmeliğin 21 nci maddesine göre uygun olan dilim için karar verir.
B-C-D dilimlerinde tanımlanan hastalıklar öğrenciliğe engeldir.
1) a) İşlevsel konuşma bozukluğu öğrenciliğe engeldir.
b) Her iki kulakta ayrı ayrı olmak üvere, 20dB'e kadar olan (20dB dahil) işitme kayıpları sağlam kabul edilir.
c)Her iki kulakta ayrı ayrı olmak üzere, 4000 veya 6000 khz frekansta 30dB’e kadar olan (30dB dahil) işitme kayıpları sağlam kabul edilir.
2) a) Zar perforasyonu öğrenciliğe engeldir.
b) Tek veya çift taraflı kulak kepçesi yokluğu öğrenciliğe engeldir.
c) Kronik otit ve kulağın diğer kronik enfeksiyonları öğrenciliğe engeldir.
ç) Mastoidit, kolesteatom öğrenciliğe engeldir.
d) Timpanoskleroz, orta kulak kemikçiklerinde kireçlenme, otoskleroz öğrenciliğe engeldir.
e) İç kulak iltihabı (labirentit) öğrenciliğe engeldir.
f) Vertigo, menier, tinnitus ve kulağın diğer hastalıkları öğrenciliğe engeldir.
3) a) Tonsillektomi sağlam kabul edilir.
b) Rhinoplasti ve septum deviasyonu ameliyatı (nazal pasajın açık olması şartıyla) sağlam kabul edilir.
c) Endoskopik sinüs cerrahisi sağlam kabul edilir.
ç) Timpanoplasti ve miringoplasti ameliyatı (muayene ve odiometri sonucunda tam ve sağlam olmak şartıyla) sağlam kabul edilir.
4) Nefes almayı veya konuşmayı güçleştiren, septum deviasyonları veya diğer burun ve boğaz patolojileri öğrenciliğe engeldir. Ancak başarılı cerrahi ile düzeltilmiş halleri sağlam kabul edilir.
5) a) Ön grup diş eksiklikleri öğrenciliğe engeldir.
b) Ön grup dışındaki 5 ve 5'ten fazla diş eksiklikleri öğrenciliğe engeldir.
Üçüncü büyük azı dişlerinin yokluğu eksiklik olarak değerlendirilmez. Okluzyonda (kapanış) ve fonksiyonda olmayan gömülü dişler ile tedavi edilmemiş mevcut diş kökleri eksik diş kabul edilir.
Sabit protez yada dental implant uygulaması ile eksiklikleri giderilmiş olgular sağlam kabul edilir.
6) a)Alt ve üst dişler arası 6mm'den büyük olan alt çene gerilikleri (retrognati) öğrenciliğe engeldir.
b) Alt ve üst dişler arası 3mm'den büyük olan alt çene ilerilikleri (prognati) öğrenciliğe engeldir.
c) 6mm'den fazla olan open-bite vakaları öğrenciliğe engeldir.
7)Çene ekleminin hastalıkları, trismus-konstrüksiyon veya ankilozları, kemik iltihapları ve şekil bozuklukları öğrenciliğe engeldir." kuralına yer verilmiştir.
29/09/2019 tarih ve 30903 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin eklerinde yapılan değişiklikle, EK-3-6-A maddesi; x
Kulak burun boğaz ve ağız ve diş hastalıkları yönünden sağlam olacaktır.
Bu sisteme ait kronik hastalığı, sürekli diyet uygulamasıyla veya ilaç tedavisiyle kontrol altında tutulmayı gerektirecek bir hastalığı, tedavisiz şekilde remisyonda olsa dahi sürekli olarak kontrol altında tutulmayı gerektirecek bir hastalığı, organ ve sistem fonksiyonlarını etkileyen bir hastalığı, sakatlığı olanlar ile doğuştan (konjenital) veya sonradan (cerrahi-travmatik) organ eksikliği veya organ yokluğu olanlar (aşağıdaki istisnai maddeler hariç) öğrenciliğe kabul edilmezler.
Bu bölümde ifade edilmemiş tanılarda, kişinin muayenesini yapan ilgili uzman doktor ve sağlık kurulu doktorları, hastalığın seyrini ve derinliğini dikkate alarak, bu Yönetmeliğin 21 nci maddesine göre uygun olan dilim için karar verir.
B-C-D dilimlerinde tanımlanan hastalıklar öğrenciliğe engeldir.
Bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi gereği aday mevcut sağlık durumu ile değerlendirilir.
(1) Kulak burun boğaz hastalıkları yönünden;
a) Patolojik durumun iki kulakta da aynı anda bulunması beklenmez. Ayrı ayrı değerlendirilmek koşuluyla her iki kulağında yapısal, fonksiyonel ve diğer yönlerden sağlam olması gerekir.
b) Her iki kulakta ayrı ayrı değerlendirilmek üzere, 500-1000-2000 Hz frekanstaki saf ses ortalamasına göre 20dB’e kadar olan (20dB dahil) işitme kayıpları sağlam kabul edilir.
c) Her iki kulakta ayrı ayrı değerlendirilmek üzere, 2000 Hz’den daha yüksek frekanslardaki 60dB’e kadar olan (60dB dahil) işitme kayıpları sağlam kabul edilir.
ç) Timpanoplasti ve miringoplasti ameliyatı (muayene ve odiometri sonucunda tam ve sağlam olmak şartıyla) sağlam kabul edilir.
d) Tonsillektomi sağlam kabul edilir.
e) Rinoplasti ve septum deviasyonu ameliyatı (nazal pasajın açık olması şartıyla) sağlam kabul edilir.
f) Endoskopik sinüs cerrahisi sağlam kabul edilir.
g) Nefes almayı veya konuşmayı güçleştirmeyen, septum deviasyonları veya diğer burun ve boğaz patolojileri sağlam kabul edilir.
ğ) Nazal pasajın tek taraflı açık olması sağlam kabul edilir.
(2) Ağız ve diş hastalıkları yönünden;
a) Ön grup dişlerde eksiklik bulunmamak şartıyla 5'ten az diş eksiklikleri sağlam kabul edilir. Üçüncü büyük azı dişlerinin yokluğu eksiklik olarak değerlendirilmez. Okluzyonda (kapanış) ve fonksiyonda olmayan gömülü dişler ile tedavi edilmemiş mevcut diş kökleri eksik diş kabul edilir.
b) Eşgal belirleyici olmayacak ve fonksiyonel kayba neden olmayacak şekilde sağdaki veya soldaki dişler tarafından eksik olan dişin neden olduğu açıklık kapatılmış ise, ön grup diş eksikliği sağlam kabul edilir.
c) Sabit protez yada dental implant uygulaması ile eksiklikleri giderilmiş olgular sağlam kabul edilir.
ç) a)Alt ve üst dişler arası 6mm'den küçük olan (6mm dahil) alt çene gerilikleri (retrognati) sağlam kabul edilir.
d) Alt ve üst dişler arası 3mm'den küçük olan (3mm dahil) alt çene ilerilikleri (prognati) sağlam kabul edilir.
e) 6mm'den küçük olan (6mm dahil) open-bite vakaları sağlam kabul edilir." şeklinde yeniden düzenlenmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Ceza Hukuku kökenli bir ilke olan "lehe olan hükmün uygulanması" ilkesi, işlendiği zamanın hukuk normları uyarınca suç sayılan bir fiil, sonradan yürürlüğe giren bir düzenleme ile suç olmaktan çıkarılmış bulunuyorsa veya sonradan yürürlüğe giren düzenleme suçun işlendiği zaman mevcut olan düzenlemeye göre suçlunun lehine ise, sonraki normun daha önce işlenmiş olan fiillere uygulanmasını öngörmektedir. Lehe düzenleme ilkesi, başta disiplin cezaları olmak üzere, ilgililerin hukuksal durumunu etkileyen diğer birtakım idari işlemler yönünden de, idare hukukunda uygulama alanı bulmaktadır.
Kural olarak idari işlemlerin yargısal denetimleri tesis edildikleri tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılmakta ise de, "lehe olan hükmün uygulanması" ilkesi çerçevesinde, işlem tarih itibariyle yürürlükte bulunan mevzuat ile daha sonra yürürlüğe giren mevzuat hükümleri farklı ise, işlem yönünden hukuksal durumu etkilenen kişiler açısından lehlerine olan mevzuat hükmü dikkate alınmalıdır.
Her ne kadar dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nde davacının durumu öğrenci adaylığına engelse de; 03/01/2018 tarihinde yürürlüğe giren Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği’nin eklerinde 29/09/2019 tarihinde yukarıda belirtilen değişikliğe uğramıştır.
Bu durumda yukarıda belirtilen Yönetmelik değişikliği göz önüne alınarak davacının POMEM öğrenci adayı olup olamayacağına ilişkin değerlendirme yapılması ve gerekirse davacının hakem hastaneye sevk edilmesi ve düzenlenecek raporda dikkate alınarak yeniden karar verilmesi gerektiğinden temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nin kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … gün ve E:… , K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Kullanılmayan … TL yürütmenin durdurulması harcının istemi halinde davacıya iadesine,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 17/11/2021 tarihinde kesin olarak oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X)- Dava, Hatay Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğü'nde 21. dönem öğrenci adayı olan davacı tarafından, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek-3-6-A maddesinde belirtilen sağlık şartlarını taşımadığından bahisle, … tarih ve … sayılı okuldan ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
Polislik mesleği, gece-gündüz, ağır şartlarda görev yapılan silahlı hizmet olup, söz konusu meslek mensuplarının yasal şartlar oluştuğunda silah kullanma zorunlulukları da bulunduğundan, bu meslekte görev yapanlarda, sağlık açısından bazı şartların aranması gerektiği kuşkusuz olup, ülkede güvenlik ve asayişin sağlanması görevini yürütecek olan personel görevi gereği özel olarak seçileceğinden polis okulu öğrencilerinin, ilgili okula başvuru döneminde Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinde belirtilen sağlık şartlarına ilişkin koşulları taşımaları gerekmektedir.
Olayda; Hatay Polis Meslek Eğitim Merkezi'ne geçici kaydı yapılan davacı hakkında aldırılan sağlık kurulu raporunda zar perforasyonu ve işitme kaybı teşhisi konularak "POMEM öğrenci adayı olamaz" şeklinde karar verildiği, bu rapor üzerinde Sağlık İşleri Dairesi Başkanlığı Sağlık Komisyonunca yapılan inceleme sonucunda davacının Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek-3-6-A maddesine uymadığından "İlgili okul öğrenci adayı olamaz" kararı verilerek Polis Akademisi Başkanlığına bildirilmesi üzerine 01/08/2018 tarihli Polis Akademisi Başkanı onayı ile dosyasının işlemden kaldırılmasına ve okuldan ilişiğinin kesilmesine karar verildiği, davacının, ameliyat olduğundan ve kulağında herhangi bir sorun bulunmadığından bahisle dava konusu ilişik kesme kararının iptali istemiyle 07/08/2018 tarihinde görülmekte olan davayı açtığı, davayı gören Mahkemece sevk edildiği hakem hastaneden 08/11/2018 tarihinde almış olduğu raporda işitme yönünden POMEM öğrencisi olamayacağının belirtilmesi üzerine Mahkemece davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda davacının ilgili sınava başvuru döneminde giriş şartlarını taşımadığı, zar perforasyonu ve işitme kaybı rahatsızlığı yönünden sonradan ameliyat olarak tedavi olmasının işlem tarihi itibariyle hukuka uygun olan işlemi hukuka aykırı hale getirmeyeceği, davacının sağlık şartlarını taşıması durumunda; Polis Meslek Eğitim Merkezleri Giriş Yönetmeliği'nin 17. maddesi çerçevesinde ilişiğinin kesildiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde bir defaya mahsus olmak üzere devlet hastanelerinden, devlet eğitim araştırma hastanelerinden veya devlet üniversite hastanelerinden alacağı ilişik kesilmesine sebep olan hastalık branşlarından sağlık durumunun düzeldiğini belirtir sağlık kurulu raporu ile Polis Akademisi Başkanlığına başvurabileceği gibi daha sonra yapılacak sınavlara da girebileceği açık olup, bu sebeplerle davacının okulla ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi kararının bu gerekçeyle onanması gerektiği oyuyla aksi yönde oluşan çoğunluk görüşüne katılmıyorum