T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/1364
Karar No : 2022/4322
DAVACI : …
VEKİLİ : Av. …
DAVALILAR : 1- …
2- … Başkanlığı
VEKİLLERİ : Av. …
DAVANIN KONUSU :
1. Yeşilırmak Elektrik Dağıtım A.Ş.'nin 29/12/2010 tarihinde özelleştirilmesi sonucu Çalık Elektrik Dağıtım A.Ş de işçi statüsünde etip teknisyeni olarak çalışmakta iken 4857 sayılı Kanun'un 17. maddesi uyarınca 03/09/2018 tarihi itibarıyla iş sözleşmesi feshedilen davacının, 657 sayılı Kanun’un 4. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendi kapsamında istihdam edilmesi talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlem ile;
2. Bu işlemin dayanağı olarak olarak gösterilen 30/03/2018 tarih ve 30376 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 02/04/2018 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe giren Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar ile Sözleşmeli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Kararda Değişiklik Yapılmasına İlişkin 26/03/2018 tarih ve 2018/11587 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın 3. maddesi ve aynı Esaslar'a eklenen Geçici 13. maddesindeki ''ile 01/07/2014 tarihinden önce özelleştirilen kuruluşlarda, özelleştirme işlemini takip eden altı aylık süre geçtikten sonra iş sözleşmeleri sona erenler'' ibaresinin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : İş akdinin feshi üzerine, 23/01/2020 tarihinde Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'na 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendi kapsamında istihdam edilmesi talebiyle yaptığı başvurunun reddedildiği, Özelleştirme Uygulamaları Sonucunda İş Sözleşmeleri Sona Eren İşçilerin Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Geçici Personel Statüsünde İstihdam Edilmesine İlişkin Esaslar'da yapılan değişiklik ile iş sözleşmesi, özel sektör tarafından, kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde sona erdirilenlerin süre şartı aranmaksızın 657 sayılı Kanun'un 4. maddesinin birinci fıkrasının (C) bendi kapsamında kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilebilmelerinin sağlandığı; ancak söz konusu Bakanlar Kurulu Kararıyla Esaslar'a eklenen geçici madde ile hiçbir somut gerekçeye dayanmaksızın eşit uygulama ilkesine aykırı olacak şekilde süre şartı getirilerek başvuru ve istihdam hakkının engellendiği, bahse konu Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar ile Sözleşmeli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Kararda Değişiklik Yapılmasına İlişkin 26/03/2018 tarih ve 2018/11587 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın 3. maddesi ve aynı Esaslar'a eklenen Geçici 13. maddesindeki ''ile 01/07/2014 tarihinden önce özelleştirilen kuruluşlarda, özelleştirme işlemini takip eden altı aylık süre geçtikten sonra iş sözleşmeleri sona erenler'' ibaresinin Danıştay Onikinci Dairesinin E:2018/6930 sayılı dosyasında 19/02/2019 tarihli kararı ile yürütmesinin durdurulmasına karar verildiği bu çerçevede başvuru tarihi itibarıyla yürürlükte olmayan düzenlemeye dayanılarak ret işleminin tesis edildiği, Özelleştirme Uygulamaları Sonucunda İş Sözleşmeleri Sona Eren İşçilerin Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Geçici Personel Statüsünde İstihdam Edilmelerine İlişkin Esaslar''ın yürürlüğe konulmasına ilişkin 2014/7140 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'yla, özelleştirme tarihinden sonra 2 yıl içinde, özel sektör tarafından iş akdi kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde sona erdirilenlerin, 657 sayılı Kanun'un 4. maddesinin birinci fıkrasının (C) bendi kapsamında, kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilebileceğinin, bu durumda olanların, iş akitlerinin özel sektör tarafından feshinden itibaren 60 gün içinde idareye başvurmaları gerektiğinin düzenlendiği, Esaslar'da yer alan 2 yıl ve 60 güne ilişkin ibarelerin ise, anılan Esaslar'da değişiklik yapılmasına dair Esaslar'ın yürürlüğe konulmasına ilişkin 2015/8048 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'yla yürürlükten kaldırıldığı, özel sektör tarafından fesih halinde, değişiklikten sonraki tek koşulun, iş akdinin kıdem tazminatını gerektirecek şekilde sona erdirilmesinin sayıldığı, geçici personele ilişkin düzenlemenin yürürlükten kaldırılması sonrasında, anılan maddenin birinci fıkrasının (B) bendinde düzenleme yapıldığı, dolayısıyla işçilerin geçici personel yerine sözleşmeli personel olarak istihdamının mümkün hale geldiği, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar ile Sözleşmeli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Kararda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Karar''ın yürürlüğe konulmasına ilişkin 2018/11587 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'yla, Esaslar'a eklenen Geçici 13. madde ile kamuda istihdam hakkından yararlanmaya getirilen kısıtlamaların tanımlandığı, iş akdinin fesih tarihinde, kamuda istihdamını engelleyen bir hüküm mevcut olmamasına rağmen, davalı idarece bu tarihte yürürlükte olmayan düzenleme gerekçe gösterilerek talebinin reddedildiği, Geçici 13. maddeyle, 01/07/2014 tarihinden önce özelleştirilen kuruluşlarda çalışanların sözleşmeli statüde istihdam imkanlarının bulunmadığının ifade edildiği, 01/07/2014 tarihinin öncesi ve sonrası açısından, özelleştirilen kuruluşlar arasında ayrıma gidilerek, bu tarih öncesinde özelleştirilen kuruluş çalışanlarının süre sınırına tabi kılınması, sonrası için sınırlama getirilmesinin açıklamasının olmadığı, özelleştirme mağduru çalışanlara, sosyal güvenlik hakkı kapsamında emeklilik hakkı elde edilinceye kadar çalışma imkanı tanınması için çıkarılan düzenlemede, iptali istenilen hususun, emeklilik hakkı elde edilmeksizin işten çıkarılmaya karşı koruma sağlamadığı belirtilerek, bireysel işlem ve dayanağı düzenleyici işlemin iptali gerektiği ileri sürülmüştür.
DAVALILARIN SAVUNMASI :
Öncelikle usule ilişkin olarak; davanın süresinde açılmamış olması halinde davanın süre aşımı yönünden reddine karar verilmesi gerektiği, iptali istenilen düzenlemenin daha önce başka bir davacı tarafından açılan davada Danıştay Onikinci Dairesinin 19/02/2019 tarih ve E:2018/6930 sayılı kararıyla yürütmesinin durdurulmasına ve bu karara karşı yapılan itiraz neticesinde de Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 18/09/2019 tarih ve E:2019/851 sayılı kararıyla itirazın reddine karar verildiğinden karar verilmesine yer olmadığı ,
Esasa ilişkin olarak ise; TEDAŞ'ın ...tarih ve ... sayılı Özelleştirme Yüksek Kurulu Kararıyla özelleştirme kapsam ve programına alındığı, Başkent Elektrik Dağıtım A.Ş.'nin hisselerinin %100'ünün blok satışı yöntemiyle özelleştirilmesi için yapılan ihaleyi 01/07/2008 tarihinde ...'nın kazandığı, 28/01/2009 tarihinde ise hisse devrinin tamamlandığı, davacının çalıştığı kurumun özelleştirme tarihinde yürürlükte olan, Özelleştirme Uygulamaları Sonucunda İşsiz Kalan ve Bilahare İşsiz Kalacak Olan İşçilerin Diğer Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Geçici Personel Statüsünde İstihdam Edilmelerine İlişkin Esaslar'ın yürürlüğe konulmasına ilişkin 2004/7898 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın 1. maddesinin ikinci fıkrası gereğince, davacının talebi doğrultusunda işlem tesisinin mümkün olmadığı, 2015/8048 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın, 25/08/2015 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak, bu tarihten itibaren sonuç doğuracak şekilde yürürlüğe girdiği, iş bu dava ile bir ilgisinin bulunmadığı, özelleştirme tarihinde yürürlükte bulunan düzenlemede öngörülen şartlara göre başvuruda bulunmayan davacı açısından, yasal başvuru hakkının, o tarih itibarıyla sona erdiği, daha sonra yapılan düzenlemelerin bu durumu değiştirmeyeceği, 2018/11587 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın Geçici 13. maddesi münhasır bir düzenleme olup, önceki düzenlemelerle yerindelik anlamında bir bağlantısının bulunmadığı, memur ya da kamu işçisi olabilmek için gereken koşulları yerine getirmeden, davacının memur statüsüne geçtiğinin kabul edilmesinin, yasalarla getirilen koşulları en baştan sağlayıp da memur statüsünde çalışmakta olanlar açısından eşitlik ilkesine aykırılık teşkil edeceği, savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Düzenleyici işlemlerin yürürlüğe girdikleri tarihten itibaren hukuki etkilerini göstermelerinin esas olduğu, idarelerin kanunla tanınan düzenleme yetkisinin geçmişe yürümezlik ve hukuki belirlilik esasları içerisinde kullanılması gerektiği açık olup, Özelleştirme uygulamaları sonucunda iş sözleşmeleri feshedilen işçilerin kamu kurum ve kuruluşlarında geçici personel statüsünde istihdamına ilişkin Bakanlar Kurulu Kararı ile söz konusu kişilerin bu konuda oluşan mağduriyetleri giderilerek en azından kendilerine sosyal güvenlik hakkı tanınarak kamuda istihdam edilmelerinin amaçlandığı ancak söz konusu düzenleme ile 01/07/2014 tarihinden önce özelleştirilen kuruluşlarda ibaresiyle geçmişe yönelik olarak var olan hakkı ortadan kaldırıcı, daraltıcı dolayısıyla istihdamı engelleyen düzenleme yapıldığı, davaya konu düzenleyici işlemde ve buna dayalı olarak tesis edilen bireysel işlemde hukuka uygunluk bulunmadığından iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Dava, Yeşilırmak Elektrik Dağıtım A.Ş.'nin 29/12/2010 tarihinde özelleştirilmesi sonucu Çalık Elektrik Dağıtım A.Ş.'de işçi statüsünde etip teknisyeni olarak çalışmakta iken 4857 sayılı Kanun'un 17. maddesi uyarınca 03/09/2018 tarihi itibarıyla iş sözleşmesi feshedilen davacı tarafından, 657 sayılı Kanun’un 4/1-(B) maddesi kapsamında istihdam edilmesi yolunda yapılan başvurunun reddine dair işlem ile bu işlemin dayanağı olan 30/03/2018 tarih ve 30376 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 02/04/2018 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe giren ''Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar ile Sözleşmeli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Kararda Değişiklik Yapılmasına İlişkin 26/03/2018 tarih ve 2018/11587 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı''nın 3. maddesi ve aynı Esaslar'a eklenen Geçici 13. maddesindeki ''ile 01/07/2014 tarihinden önce özelleştirilen kuruluşlarda, özelleştirme işlemini takip eden altı aylık süre geçtikten sonra iş sözleşmeleri sona erenler'' düzenlemesinin iptali istemiyle açılmıştır.
Dosyanın incelenmesinden, davacının, Yeşilırmak Elektrik Dağıtım A.Ş.'nin özelleştirilerek Çalık Elektrik Dağıtım A.Ş.'ne devri üzerine bu şirkette 29/12/2010 tarihinden itibaren etip teknisyeni olarak 03/09/2018 tarihine kadar çalıştığı, iş akdinin, 03/09/2018 tarihinde, kıdem tazminatı ve yasal hakları ödenmek suretiyle sebepsiz olarak feshedilmesi ve açmış olduğu işe iade davasının lehine sonuçlanması üzerine, işe iade kararının uygulanması amacıyla süresinde yaptığı başvurunun 4 ay boşta geçen süre ve 4 ay başlatmama tazminatı olmak üzere toplam 8 aylık maaş ödemesi yapılarak reddedilmesi üzerine, 657 sayılı Kanun’un 4/1-(B) maddesi kapsamında istihdam edilmesi talebiyle 23/01/2020 tarihinde davalı idareye başvurduğu, davalı idarenin … tarih ve … sayılı işlemi ile Bakanlar Kurulu'nun 2004/7898, 2014/7140 ve 2018/11587 sayılı kararları eklerinde belirtilen Esaslar dahilinde, 4046 sayılı Kanun çerçevesinde yapılan özelleştirmeler sonucu işini kaybedenlerin yeniden kamu kurum ve kuruluşlarında sözleşmeli personel olarak işe yerleştirilmesine ilişkin olarak yapılan düzenlemelerden yararlanmasına imkan bulunmadığı gerekçesiyle talebinin reddi üzerine bakılan davayı açtığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlığa ilişkin mevzuat hükümleri incelendiğinde; özelleştirme uygulamaları sonucunda iş sözleşmeleri sona eren işçilerin kamu kurum ve kuruluşlarında geçici personel statüsünde (657 sayılı Kanun'un 4/1-(B) maddesinde yapılan değişiklik ile) istihdam hakkından yararlanabilmeleri için anılan Kanun'da herhangi bir süre şartına yer verilmediği, öte yandan, 29/12/2014 tarih ve 2014/7140 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında istihdam için öngörülen özelleştirme sonrası iş sözleşmesinin, özel sektör tarafından 2 yıl içinde sona erdirilmesi ve 60 günlük başvuruya ilişkin sürelere yönelik kuralın, 10/08/2015 tarih ve 2015/8048 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kaldırılmasına rağmen, uyuşmazlığın esasını teşkil eden 26/03/2018 tarih ve 2018/11587 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Esaslar'a eklenen Geçici 13. madde düzenlemesi ile Bakanlar Kurulu Kararının yürürlüğe girdiği tarihten öncesine dönük olarak yeniden süre şartı getirildiği, diğer yandan, yine aynı Bakanlar Kurulu Kararı ile Esaslar'a eklenen ve 657 sayılı Kanun'un 4. maddesinin 1. fıkrasının (B) bendi kapsamında istihdamı düzenleyen Ek 9. madde düzenlemesinde de süreyle ilgili bir hususa yer verilmediği görülmüştür.
Anayasanın 2. maddesinde, "Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde; insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devletidir." hükmü yer almaktadır.
Hukuk güvenliği, normların öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, yasama organı ve idarenin yapacağı düzenlemelerde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar.
Anayasanın 124. maddesi uyarınca idarelerin kendi görev alanlarını ilgilendiren yasa ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla her zaman yönetmelik, tebliğ, genelge çıkarabilme ve değişen koşulları dikkate alarak daha önceki düzenlemelerle doğmuş bulunan hukuki durumları, ileriye yönelik olarak yürürlükten kaldırma ya da değiştirme yetkisine sahip bulundurdukları kuşkusuz olmakla birlikte bu yetki kullanılırken kazanılmış hakların korunması, hukuki istikrar ve belirlilik ilkelerine uygun düzenlemenin yapılması hukuk devleti olmanın gerekleri arasında bulunmaktadır.
İdari işlemlerin yürürlüğe girdikleri tarihten itibaren hukuki etkilerini göstermelerinin esas olup; kanunla tanınan düzenleme yetkisinin idarelerce geçmişe yürümezlik ve hukuki belirlilik esasları içerisinde kullanılması gerektiği tartışmasızdır.
Bu durumda, 01/07/2014 tarihinden önce özelleştirilen kuruluşlarda, özelleştirme işlemini takip eden altı aylık süre geçtikten sonra iş sözleşmeleri sona erenlerin Ek 9. madde kapsamında başvuru yapamayacaklarına ilişkin davaya konu düzenlemede özelleştirme uygulamaları sonucunda iş sözleşmeleri feshedilen işçilerin kamuda istihdam edilerek mağduriyetlerinin giderilmesi amacına aykırı olması ve geçmişe yönelik olarak var olan hakkı ortadan kaldırıcı, daraltıcı nitelik taşıması nedeniyle hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Dava konusu düzenleme hukuka aykırı olduğundan, söz konusu düzenlemeye dayanılarak tesis edilen bireysel işlemde de hukuka uygunluk görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu düzenlemenin ve bireysel işlemin iptali gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Davacı, Yeşilırmak Elektrik Satış A.Ş'de 26/02/2007 tarihinde çalışmaya başlamış; 29/12/2010 yılında özelleştirilerek Çalık Elektrik A.Ş'ye devri üzerine anılan Şirket bünyesinde teknisyen olarak çalışmaya devam etmiştir.
03/09/2018 tarihinde, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 17. maddesi uyarınca iş akdinin kıdem tazminatı ve yasal hakları ödenmek suretiyle feshedilmesi üzerine işe iade davası açmış ve davanın lehine sonuçlanması üzerine Şirkete mahkeme kararının uygulanması talebiyle başvuruda bulunmuş ve başvurusu reddedilmiştir.
İş akdinin feshedilmesi nedeniyle, davacı tarafından, 657 sayılı Kanun’un 4. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendi kapsamında istihdam edilmesi talebiyle 23/01/2020 tarihinde Özelleştirme İdaresi Başkanlığına başvuru yapılmış, bu başvuru ...tarih ve ... sayılı dava konusu işlem ile reddedilmiştir.
Bunun üzerine davacının istihdam edilmesi talebiyle yaptığı başvurunun reddi ile dayanağı olarak gösterilen düzenlemenin ilgili kısmının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
İlgili Mevzuat:
11/09/2014 tarih ve 29116 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 6552 sayılı Kanun'un 66. maddesiyle 657 sayılı Kanun'un 4. maddesinin (C) bendine eklenen paragrafta, “Özelleştirme uygulamaları sebebiyle iş akitleri kamu veya özel sektör işverenince feshedilen ve 24/11/1994 tarih ve 4046 sayılı Kanun kapsamında diğer kamu kurum ve kuruluşlarına nakil hakkı bulunmayan personel de bu fıkra kapsamında yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazanıncaya kadar istihdam edilebilir. Bu kapsamda istihdam edileceklerin sayısı, öğrenim durumlarına göre çalışma şartları ve bunlara ödenecek ücretler ile diğer hususlar Devlet Personel Başkanlığı ve Maliye Bakanlığının görüşleri üzerine Bakanlar Kurulunca belirlenir.” hükmü öngörülmüştür.
31/12/2014 tarih ve 29222 (4. Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 01/01/2015 tarihinde yürürlüğe giren ve 20. maddesi ile 03/05/2004 tarih ve 2004/7898 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nı yürürlükten kaldıran 29/12/2014 tarih ve 2014/7140 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ekindeki Özelleştirme Uygulamaları Sonucunda İş Sözleşmeleri Sona Eren İşçilerin Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Geçici Personel Statüsünde İstihdam Edilmelerine İlişkin Esasların 2. maddesinde, 4046 sayılı Kanun'un değişik 22. maddesine göre nakil hakkı bulunmayan personelden iş sözleşmesi özelleştirme tarihinden sonra 2 yıl içinde özel sektör tarafından, kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde sona erdirilenlerin, fesih tarihini müteakip 60 gün içinde Özelleştirme İdaresi Başkanlığına başvurmaları gerektiği kuralına, Geçici 1. maddesinde ise, “Bu Esasların 2. maddesinde getirilen istihdam hakkından bu Esasların yayımı tarihinden önce özelleştirilen kuruluşlarda çalışmakta iken 03/05/2004 tarih ve 2004/7898 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Esaslar çerçevesinde başvuru yapmayan veya başvuru yapıp atama teklifleri yapılanlardan, göreve başlamayan, istifa eden, herhangi bir nedenle hizmet sözleşmesi sona erdirilenler, bu Esaslar çerçevesinde başvuru yapma hakkına sahip değillerdir.” kuralına yer verilmiştir.
25/08/2015 tarih ve 29456 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 10/08/2015 tarih ve 2015/8048 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın 1. maddesiyle de, 29/12/2014 tarih ve 2014/7140 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan "Özelleştirme Uygulamaları Sonucunda İş Sözleşmeleri Sona Eren İşçilerin Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Geçici Personel Statüsünde İstihdam Edilmelerine İlişkin Esaslar"ın 2. maddesinin birinci fıkrasında yer alan "2 yıl içinde" ibaresi ile üçüncü fıkrasında yer alan "Fesih tarihini müteakip 60 gün içerisinde" ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.
Öte yandan, 30/03/2018 tarih ve 30376 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 02/04/2018 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe giren ''Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar ile Sözleşmeli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Kararda Değişiklik Yapılmasına İlişkin 26/03/2018 tarih ve 2018/11587 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı''nın 2. maddesiyle Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına ilişkin Esaslar'a eklenen Ek 9. maddede ise ''24/11/1994 tarih ve 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde özelleştirme programına alınan kuruluşların (iştirakler hariç) kısmen veya tamamen satışı nedeniyle kamu tüzel kişiliğinin sona ermesi, devredilmesi, küçültülmesi, faaliyetlerinin durdurulması, kapatılması, tasfiye edilmesi halinde veya diğer sebeplerle bu kuruluşlarda programa alınma tarihi itibarıyla İş Kanunu hükümlerine tabi daimi işçi statüsünde istihdam edilen ve 4046 sayılı Kanunun değişik 22 nci maddesine göre nakil hakkı bulunmayan personelden iş sözleşmesi özelleştirme tarihinden önce kamu tarafından veya özelleştirme tarihinden sonra özel sektör tarafından kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde sona erdirilenler 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (B) bendi kapsamında istihdam edilir.
Birinci fıkra kapsamında istihdam edilecek personelin;
a) Müracaat tarihi itibarıyla emeklilik veya yaşlılık aylığı almaya hak kazanamamış olması,
b) 657 sayılı Kanunun 48 inci maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (1), (4), (6), (7) ve (8) numaralı alt bentlerinde yer alan genel şartları taşıması,
c) İş akitlerinin kamu tarafından feshedilmesi halinde kuruluşları kanalıyla, iş akitlerinin özel sektör tarafından feshedilmesi halinde ise özel sektör tarafından, bizzat veya posta yoluyla ekli 1 sayılı Başvuru Formu ile birlikte noter onaylı diplomalarıyla Özelleştirme İdaresi Başkanlığına başvurmaları, gerekir.
Özelleştirme İdaresi Başkanlığı bu madde kapsamında yapılacak müracaatları değerlendirerek hak sahibi olduğu tespit edilenleri Ocak, Mayıs ve Ekim aylarının ilk işgünü itibarıyla ve her dönem için tek liste halinde ekli 2 sayılı Bildirim Formunu kullanmak suretiyle yazılı ve elektronik ortamda Devlet Personel Başkanlığına intikal ettirir.
Programa alınma tarihinden sonra özelleştirme programındaki kuruluşlarda istihdam edilmeye başlanılan personel bu madde hükümlerinden yararlanamaz.'' açıklamaları yapılmıştır.
Aynı Bakanlar Kurulu Kararı'nın 3. maddesi ile aynı Esaslar'a eklenen Geçici 13. madde ile ''657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin mülga (C) fıkrasına göre geçici personel olma hakkından yararlanmak için mülga 03/05/2004 tarih ve 2004/7898 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Esaslar kapsamında başvuru yapmayanlar, atama teklifi yapılmasına rağmen göreve başlamayanlar, istifa edenler veya göreve başladıktan sonra herhangi bir nedenle hizmet sözleşmesi sona erdirilenler ile 01/07/2014 tarihinden önce özelleştirilen kuruluşlarda, özelleştirme işlemini takip eden altı aylık süre geçtikten sonra iş sözleşmeleri sona erenler ek 9 uncu madde kapsamında başvuru yapamaz ve anılan madde hükümlerinden faydalanamaz.'' düzenlemesi getirilmiştir.
Aynı konuda, 657 sayılı Kanun'da yapılan düzenlemelere bakıldığında, 24/12/2017 tarih ve 30280 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 17. maddesiyle 657 sayılı Kanun'un 4. maddesinin birinci fıkrasının (C) bendi yürürlükten kaldırılmış; birinci fıkrasının (B) bendinde yapılan değişiklik ile geçici personelin bu fıkra kapsamında istihdamına olanak sağlanmıştır. Söz konusu değişiklik ile,
''(Ek paragraf): Bir yıldan az süreli veya mevsimlik hizmet olduğuna Devlet Personel Başkanlığı ve Maliye Bakanlığının görüşleri üzerine Bakanlar Kurulunca karar verilen görevlerde ve belirtilen ücret ve adet sınırları içinde sözleşme ile çalıştırılanlar da bu fıkra kapsamında istihdam edilebilir.
(Ek paragraf): Özelleştirme uygulamaları sebebiyle iş akitleri kamu veya özel sektör işverenince feshedilen ve 24/11/1994 tarih ve 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun kapsamında diğer kamu kurum ve kuruluşlarına nakil hakkı bulunmayan personel de bu fıkra kapsamında yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazanıncaya kadar istihdam edilebilir. Bu kapsamda istihdam edileceklerin sayısı, öğrenim durumlarına göre çalışma şartları ve bunlara ödenecek ücretler ile diğer hususlar Devlet Personel Başkanlığı ve Maliye Bakanlığının görüşleri üzerine Bakanlar Kurulunca belirlenir.'' düzenlemesine yer verilmiştir.
Aynı Kanun Hükmünde Kararname'nin 18. maddesiyle 657 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 44. madde ile, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önceki mevzuata göre 4. maddenin mülga (C) fıkrası kapsamında istihdam hakkı bulunan personelin, anılan maddenin (B) fıkrası ile tanınan istihdam hakkından yararlanabileceği öngörülmüştür.
08/03/2018 tarih ve 30354 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7079 sayılı Kanun ile 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin söz konusu maddeleri aynen kabul edilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bakılan davada uyuşmazlık, özelleştirme programına alınan bir kuruluşta, özelleştirme programına alındıktan sonra çalışmaya başlayan ve 4046 sayılı Kanun kapsamında nakil hakkı bulunmayan personelin, özelleştirmeden sonra iş akdinin sona erdirilmesi nedeniyle kamu kurum ve kuruluşlarına istihdam edilmelerine imkân bulunup bulunmadığına ilişkindir.
29/12/2014 tarih ve 2014/7140 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ekindeki Özelleştirme Uygulamaları Sonucunda İş Sözleşmeleri Sona Eren İşçilerin Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Geçici Personel Statüsünde İstihdam Edilmelerine İlişkin Esaslar'ın 2. maddesinde açıkça belirtilen "Programa alınma tarihinden sonra özelleştirme programındaki kuruluşlarda istihdam edilmeye başlanılan personel bu esaslardan yararlanamaz." şeklindeki kural, 30/03/2018 tarih ve 30376 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 02/04/2018 tarihinden geçerli olmak üzere yayım tarihinde yürürlüğe giren Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar ile Sözleşmeli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Kararda Değişiklik Yapılmasına İlişkin 26/03/2018 tarih ve 2018/11587 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın 2. maddesiyle Esaslar'a eklenen Ek 9. maddenin dördüncü fıkrasında da mevcudiyetini korumuştur.
Dosyanın incelenmesinden, Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş.(TEDAŞ)'ın 02/04/2004 tarihinde özelleştirme programına alındığı; davacının, TEDAŞ'ın özelleştirme programına alınması üzerine oluşturulan 21 dağıtım bölgesinden biri olan Yeşilırmak Elektrik Dağıtım A.Ş.'de 26/02/2007 tarihinde çalışmaya başladığı anlaşılmaktadır.
Her ne kadar, davacı tarafından, 26/03/2018 tarih ve 2018/11587 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın 3. maddesi ile Özelleştirme Uygulamaları Sonucunda İş Sözleşmeleri Sona Eren İşçilerin Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Geçici Personel Statüsünde İstihdam Edilmelerine İlişkin Esaslar'a eklenen Geçici 13. maddede yer alan ''.... ile 01/07/2014 tarihinden önce özelleştirilen kuruluşlarda, özelleştirme işlemini takip eden altı aylık süre geçtikten sonra iş sözleşmeleri sona erenler” şeklindeki ibarenin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendi kapsamında istihdam edilmesi yolundaki başvurunun reddine yönelik dava konusu işlemin hukuki dayanağı olduğu ileri sürülerek iptali istenilmekte ise de, davalı idarelerden Özelleştirme İdaresi Başkanlığınca tesis edilen dava konusu işlemde, söz konusu başvurunun, Bakanlar Kurulunun 2004/7898, 2014/7140, 2018/11587 sayılı Kararları ekinde yer alan Esaslar uyarınca, 4046 sayılı Kanun çerçevesinde yapılan özelleştirmeler sonucu işini kaybedenlerin yeniden kamu kurum ve kuruluşlarında sözleşmeli personel olarak işe yerleştirilmelerine ilişkin düzenlemelerden yararlanmasına imkân olmadığı belirtilmek suretiyle reddedilmiş olduğu görüldüğünden, anılan ibarenin iptali istemi yönünden davanın reddi gerekmektedir.
Diğer taraftan, TEDAŞ'ın özelleştirme programına alındığı tarih olan 02/04/2004 tarihinden sonra, TEDAŞ'ın özelleştirme programına alınması üzerine oluşturulan 21 dağıtım bölgesinden biri olan Yeşilırmak Elektrik Dağıtım A.Ş'de çalışmaya başlayan davacının, özelleştirmelerden sonra işine son verilenlerin kamu kurum ve kuruluşlarına sözleşmeli personel olarak yerleştirilmesine ilişkin düzenlemelerden yararlanmasına hukuki olanak, bu yöndeki başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde ise, hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam …-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen …-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 29/06/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.