T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2020/1380
Karar No : 2023/6173
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : 1- …2- …3- …4- …
VEKİLİ : Av. …
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- … Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ : 1. Huk. Müş. Yrd. V. …
2- … Valiliği
İSTEMLERİN_KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
DAVANIN KONUSU : Davacılar tarafından, Gaziantep ili, Şahinbey ilçesi, … Mahallesinde 20/08/2016 tarihinde düğün merasimi esnasında terör örgütünce gerçekleştirilen canlı bomba saldırısı sonucu yakınları ...'ın vefat etmesi nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen zarara karşılık müteveffanın eşi ... için 150.000,00 TL, diğer davacılar olan çocukları için ayrı ayrı 150.000,00 TL; ...'ın vefat etmesi nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen zarara karşılık müteveffanın babası ... için 150.000,00 TL, diğer davacılar olan kardeşleri için ayrı ayrı 150.000,00 TL olmak üzere toplam 1.200.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, manevi tazminat isteminin, ...'ın ölümü nedeniyle davacı eş ... için 50.000,00 TL, çocukları; ... için 50.000,00 TL, ... için 50.000,00TL, ... için 50.000,00 TL, ...'ın ölümü nedeniyle davacı baba ... için 50.000,00 TL, kardeşleri; ... için 25.000,00 TL, ... için 25.000,00 TL, ... için 25.000,00 TL olmak üzere toplam 325.000,00 TL'lik kısmının kabulüne, fazlaya ilişkin kısmının reddine, davacılar için kabul edilen toplam 325.000,00 TL'nin idareye başvurdukları (Mahkememizin … esasına kaydedilen ve merciine tevdi kararı verilen dilekçenin kayıtlarımıza girdiği) 08/05/2017 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacılara ödenmesine, başvuru tarihlerinden önceki döneme ilişkin yasal faiz işletilmesi taleplerinin reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince tarafların istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI : Davacılar tarafından, hükmedilen tazminat miktarının emsal dosyalara göre düşük olduğu, önerilen maddi tazminatı manevi tazminatın yüksek verileceği düşüncesi ile Devlete güvenerek kabul ettikleri iddialarıyla; davalı İçişleri Bakanlığı tarafından, olay nedeniyle idarelerinin kusurlu ya da kusursuz sorumluluğunun bulunmadığı, olayın terör eylemi olduğu, sosyal riskin yasalaşmış hali olan 5233 sayılı Kanunda manevi tazminat düzenlenmediğinden manevi tazminatın karşılanma olanağı bulunmadığı, manevi tazminatın sebepsiz zenginleşme aracı haline getirilemeyeceği iddialarıyla; davalı Gaziantep Valiliği tarafından ise, olay nedeniyle idarelerinin kusurlu ya da kusursuz sorumluluğunun bulunmadığı, olayın terör eylemi olduğu, sosyal riskin yasalaşmış hali olan 5233 sayılı Kanunda manevi tazminat düzenlenmediğinden manevi tazminatın karşılanma olanağı bulunmadığı, manevi tazminatın sebepsiz zenginleşme aracı haline getirilemeyeceği iddialarıyla temyize konu kararın aleyhlerine olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI : Davalı İçişleri Bakanlığı tarafından davacıların temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmakta olup davacılar ve diğer davalı Gaziantep Valiliği tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
A) Temyize Konu Kararın Manevi Tazminat İstemine Yönelik Kısmının İncelenmesi:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın, bu kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
B) Temyize Konu Kararın Hükmedilen Manevi Tazminata İşleyecek Faizin Başlangıç Tarihine Yönelik Kısmının İncelenmesi:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi, 1. fıkrası, (b) bendinde, kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararın düzeltilerek onanacağı hükmüne yer verilmiştir.
Faiz en basit biçimiyle; idarenin tazmin borcu bağlamında, kişilerin, idarenin eylem ve/veya işlemlerinden dolayı uğradıkları zararların giderilmesi istemiyle başvurmalarına karşın, idarenin zararı kendiliğinden ödemeyip yargı kararıyla tazminata mahkûm edilmesi sonucunda, idarenin temerrüde düştüğü tarihten tazminatın ödendiği tarihe kadar geçen süre için 3095 sayılı Kanun'a göre hesaplanacak tutarı ifade etmektedir.
2577 sayılı Kanun'un 13. maddesinde, idari eylemler nedeniyle uğranılan zararın tazmini için idareye başvuruda bulunulmasının, dava ön şartı olarak öngörülmesi ve zararın idare tarafından en erken bu tarihte sulhen ödenebilecek olması nedeniyle yargı yerince hükmedilecek tazminat miktarına, ön karar için idareye yapılan başvuru tarihi, ön karar alınmadan idari yargıda dava açılmışsa merciine tevdi kararının davalı idareye tebliğ tarihi, adli yargıda dava açılması halinde adli yargıda dava açıldığı tarih itibarıyla yasal faiz uygulanması, Danıştay'ın yerleşik içtihatlarıyla kabul edilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, davacılar tarafından 07/04/2017 tarihli dilekçe ile 2577 sayılı Kanun'un 13. maddesinin aradığı ön karar başvurusu yapılmadan genel hükümler uyarınca dava açıldığı, 08/05/2017 tarihinde kayıtlara giren dilekçe ile de manevi tazminat istemlerinin artırıldığı, bunun üzerine ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile ön karar başvurusu yapılmadan dava açıldığı gerekçesiyle 2577 sayılı Kanun'un 15/1-e maddesi uyarınca dava dilekçesi ve eklerinin İçişleri Bakanlığı ve Gaziantep Valiliğine tevdiine karar verildiği, bu kararın 29/06/2017 tarihinde anılan idarelere tebliğ edildiği, akabinde Gaziantep Valiliği'nin 28/07/2017 tarihli yazısı ile tazminat taleplerinin reddedilmesi üzerine 22/08/2017 tarihinde kayıtlara giren dilekçe ile işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, hükmedilen manevi tazminata işleyecek faizin başlangıç tarihi yönünden, davacıların genel hükümlere göre olan tazminat talebinin davalı idarelere ilk kez ulaştığı ve davalı idarelerin genel hükümler uyarınca tazminat talebinden haberdar olarak temerrüde düştüğü ilk tarih olan ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı merciine tevdi kararının davalı idarelere tebliğ edildiği 29/06/2017 tarihinin esas alınması gerekirken, temyize konu karar ile hükmedilen manevi tazminata 08/05/2017 tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine karar verilmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.
Bu durumda, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında yer alan " istinaf başvurularının reddine " ibaresinin, " istinaf başvurularının reddine, İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında yer alan 'idareye başvurdukları (Mahkememizin 2017/747 esasına kaydedilen ve merciine tevdi kararı verilen dilekçenin kayıtlarımıza girdiği) 08/05/2017' ibaresinin, ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı merciine tevdi kararının davalı idarelere tebliğ edildiği 29/06/2017' şeklinde 'başvuru tarihlerinden' ibaresinin ise 'bu tarihten' şeklinde düzeltilmesine " şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacıların temyiz isteminin REDDİNE, davalı idarelerin esasa yönelik temyiz istemlerinin REDDİNE, faiz başlangıç tarihine yönelik temyiz istemlerinin KABULÜNE,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
3. Temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin aidiyetine göre iadesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 31/10/2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.