Danıştay 7. Daire Başkanlığı 2020/1397 E. , 2021/4831 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/1397
Karar No : 2021/4831
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı adına
… Gümrük Müdürlüğü …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Uluslararası Nakliyat Tekstil Gıda Turizm
Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi
… Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının aleyhlerine olan kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: … tarih ve … sayılı transit refakat belgesi muhteviyatı ''kırmızı et'' cinsi eşyanın yurt dışı edilmediğinin tespit edildiğinden bahisle, davacı adına 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 5. fıkrası uyarınca eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı tutarında karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla, transit refakat belgesi muhteviyatı eşyayı taşıyan araçların transit rejim kapsamında hareket gümrük müdürlüğünün kontrolü altında yüklemesinin yapılarak mühürlendikten sonra varış gümrük müdürlüğüne sevkinin sağlandığı ve söz konusu aracın transit güzergahında belirlenen tarihte varış gümrük müdürlüğünden çıkışının yapıldığı, bu aşamada rejim ihlali yapıldığına ilişkin olarak varış gümrük müdürlüğünce herhangi bir saptamada bulunulmadığı, bilahare söz konusu araçların yurt dışına çıkış yapıp taşıdıkları eşyayı bıraktıktan sonra geri döndüğü, davalı idarece söz konusu araçlar hakkında transit rejim hükümlerinin ihlal edildiğine, araçlar içerisindeki "kırmızı et" cinsi eşyanın değiştirildiğine ya da taşıma yapılan araçların mühürlerinin bozulduğuna yönelik bir tespitin de yapılmadığı, davalı idarece eşyanın antrepo beyannamesi ile antrepoya alındıktan sonra burda değiştirildiğinin kabul edildiği ve söz konusu transit rejimin usulüne uygun şekilde idarece kontrolleri yapılarak sonlandırılmasının akabinde, antrepo rejiminin ihlali fiilinden hareketle geriye doğru inceleme suretiyle durumun tespit edilmeye çalışıldığı ve eşyanın transit rejim hükümlerine aykırı bir şekilde Türkiye Gümrük Bölgesinde bırakıldığının varsayıldığı, bu durumda transit rejim beyanında bulunulan serbest dolaşımda olmayan eşyanın, beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste eşya olduğu yönünde saptama bulunulmadığı ve dolayısıyla 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 5. fıkrası uyarınca ceza kararının alınabilmesine ilişkin şartların oluşmadığı anlaşıldığından, davacı hakkındaki para cezası kararına vaki itirazın reddine dair işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline ve davacının vekili lehine vekalet ücretine hükmedilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Mahkeme kararının dava konusu işlemin iptaline dair hüküm fıkrasının dayandığı hukuki nedenler ve gerekçe yerinde olup, davalı idarece istinaf başvurusuna ilişkin dilekçede ileri sürülen iddiaların anılan hüküm fıkrasının kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği, vekalet ücretine ilişkin hüküm fıkrasına gelince; istinaf başvurusuna konu kararın verildiği tarih itibarıyla davacı şirketin avukatla temsil edilmemesine rağmen, davacı vekili lehine vekalet ücretine hükmedilmesinde hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline ilişkin hüküm fıkrasına yönelik istinaf başvurusunun reddine, vekalet ücretine ilişkin hüküm fıkrası yönünden istinaf başvurusunun kabulü ile anılan hüküm fıkrasının kaldırılmasına karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, kararın aleyhlerine olan kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'NİN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen iptale ilişkin hüküm fıkrası usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri anılan hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin reddine,
2.… Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının iptale ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 15/11/2021 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
X-KARŞI OY :
Temyiz başvurusu, … tarih ve … sayılı transit beyannamesi muhteviyatı kırmızı et cinsi eşyanın yurt dışı edilmeyerek, … Et firmasına ait millileşmiş et gibi gösterilmek suretiyle 24/10/2014 tarihinde … Et firmasına devredilerek piyasaya sürüldüğü tespit edilerek, transit rejim hükümlerinin ihlal edildiğinden bahisle davacı adına eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı tutarında karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali yolundaki hüküm fıkrasına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin hüküm fıkrasının bozulması istemine ilişkindir.
Dosyada bulunan bilgi ve belgelerin ve raporların incelenmesinden, transit rejim hükümleri doğrultusunda beyan edilen “kırmızı et” cinsi eşyanın “tavuk kırpıntısı” eşyası ile değiştirildiği, dosya kapsamında … soruşturma raporu, … sayılı cevaplı rapor ve … Cumhuriyet Başsavcılığının … sayılı iddianamesi içeriği ile tespit edildiği, iddianame içeriğinde örgütlü suç nitelemesi ile yapılan fiillerin ve örgüt şemasının tespitinin yapıldığı ve … Ağır Ceza Mahkemesinin … Esas sayılı dosyası ile yargılamanın yapıldığı anlaşılmaktadır. Mahkeme karar gerekçesi, ihlalin sadece mühürlerin açıkça anlaşılacak şekilde bozulması ile oluşacağı, gümrük gözetimindeki eşyanını transit rejim gereği uslune uygun sonlandırılmadığının idarece tespitinin yapılmadığına dayanılmış olmakla, gümrük gözetiminden çıkarıldıktan sonrada yapılacak tespit ile rejim hükümlerinin ihlali halinde işlem tesis edilmesi mümkün olmakla maddi olaya ve mevzuata uygun bulunmamaktadır.
Şekli olarak mevzuat hükümlerinin yerine getirildiği gerekçesine dayanılmış olup, … sayılı idari soruşturma raporu ile gümrük görevlilerinin yani idare adına işlem tesis eden kamu görevlilerinin de organizasyon kapsamında olduğu tespitinin yapıldığı konu ile ilgili birçok adli idari dava dosyasının bulunduğu transit rejim kapsamında yurda getirilen eşyaların yurt içinde satılması safhasına kadar olayın her safhasının tespit edildiğinin rapor altına alındığı, Mersin Emniyet Müdürlüğü soruşturma kapsamında Suriye'ye transit giden araçta yapılan aramada araç mühürlerinin sağlam olmasına rağmen kırmızı et bulunması gerekirken tavuk kırıntısı bulunduğu olay mahallinde tespit edilmiş diğer suç üstü tespitlerinde dosya münderecetında sarih olarak bulunduğu görülmektedir.
4458 sayılı yasanın 235. maddesinin 5. fıkrasında, Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen ve transit rejim beyanında bulunulan serbest dolaşımda olmayan eşyanın, beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinse eşya olduğunun tespiti halinde, farklı çıkan eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası alınacağı düzenlemesi doğrultusnda, transit refakat belgesi kapsamında beyan edilen kırmızı etin değiştirilmek suretiyle tavuk kırpıntısı olarak yurt dışı edildiği etlerin yurt içinde bırakıldığı tespitleri yapıldığından iş bu tespitler yokmuş gibi raporlar incelenmeksizin, farklı cinste eşyanın bulunduğu yönünde saptama olmadığı gerekçesi ile verilen Mahkeme kararını onayan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyu ile Daire kararına katılmıyorum.