T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2020/140
Karar No : 2023/2949
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Başkanlığı
(…Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına, kamulaştırmasız el atma davası sonucunda lehine hükmedilen faizin menkul sermaye iradı olarak değerlendirilmesi sonucu takdir komisyonu kararına dayanılarak re'sen tarh edilen 2013/1-12 dönemi vergi ziyaı cezalı gelir vergisinin kaldırılması istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesince verilen …tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacının kamulaştırmasız el atma nedeniyle açtığı davada hak ettiği tutar üzerinden işletilen faiz, alacağın zamanında ödenmemesi nedeniyle uğranılan zararın karşılığı olarak ödenen "temerrüt faizi" niteliğinde olduğundan dava konusu tarhiyatta hukuka uygunluk görülmediği, öte yandan incelenen takdir komisyonu kararında takdir komisyonunca kamulaştırmasız el atma işleminden kaynaklı faiz geliri yanında taşınmaz satışı nedeniyle elde edilen gelir için de matrah takdir edildiği halde takdire sevkin dayanağı 28/02/2018/53052 sayılı tarama ve kontrol servis notunda, taşınmaz satışından dolayı değer artışı kazancı yönünden yapılacak bir işlem olmadığı ancak kamulaştırmasız el atmadan dolayı taşınmaz için ödenen faiz için takdir komisyonuna matrah takdiri için gidilmesi gerektiği belirtildiğinden, takdire sevkin sadece elde edilen faiz gelirinden dolayı yapılmış olduğu ve taşınmaz satışı nedeniyle oluşan kazanç için bir işlem yapılmayacağının anlaşılması karşısında takdir komisyonunca faiz gelirine ilave olarak matrah belirlenmesinde ve bu matrah üzerinden de vergilendirme yapılmasında hukuka uygunluk görülmediği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacı adına takdir komisyonunca belirlenen matrah üzerinden tarh edilen cezalı vergilerde hukuka aykırılık bulunmadığı, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu …Bölge İdare Mahkemesi …Vergi Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 30/05/2023 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Davacı adına, 2013 yılında elde ettiği faiz gelirinin kayıt ve beyan dışında bıraktığından bahisle söz konusu yıla ilişkin takdir komisyonu kararına istinaden re'sen tarh edilen vergi ziyaı cezalı gelir vergisinin kaldırılması istemiyle açılan davayı kabul eden mahkeme kararı temyiz edilmiştir.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinde gelirinin bir gerçek kişinin bir takvim yılında içinde elde ettiği kazanç ve iratların safi tutarı olduğu, 2. maddesinde gelire giren kazanç ve iratların neler olduğu, 75. maddesinde de "sahibinin ticari, zirai veya mesleki faaliyeti dışında nakdi sermaye veya para ile temsil edilen değerlerden müteşekkil sermaye dolayısıyla elde ettiği kâr payı, faiz, kira ve benzeri iratların menkul sermaye iradı" sayılacağı hüküm altına alınmıştır.
Dosyasının incelenmesinden; davacının paydaşı olduğu Ankara ili, Etimesgut ilçesi …Mahallesi, …ada, … parselde kayıtlı taşınmaz ile ilgili Ankara Büyükşehir Belediyesi'ne karşı açılan kamulaştırmasız el atma davası sonucu davacıya (faiz ve yargılama giderleri dahil) 82.158,10TL ve 1.323.822,16TL ödendiği, davacının kamulaştırmasız el atma davasından elde ettiği menkul sermaye iradının beyan dışı bırakıldığının tespit edilmesi üzerine, sevk edildiği takdir komisyonunca taşınmaz bedeline sektör karlılık oranı uygulanarak ve istisna tutarı düşülerek, alacak faizi eklenmek suretiyle tespit edilen matrah üzerinden tek kat vergi ziyaı cezalı gelir vergisi tarhiyatı yapıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, her ne kadar davacının iradesi dışında gayrimenkulüne el atılması sonucu kendisine ödenmeyen bedel mahkeme kararıyla ödenmiş ise de menkul sermaye iradı olarak değerlendirilen kamulaştırmasız el atma bedeli değil, kamulaştırmasız el atma bedelinin kendisine zamanında ödenmemesi nedeniyle mahrum kalınan faiz olduğu, yukarıda yer verilen GVK'nun 75. maddesinde de sahibinin ticari, zirai veya mesleki faaliyeti dışında nakdi sermaye veya para ile temsil edilen değerlerden müteşekkil sermaye dolayısıyla elde edilen faizi ve benzeri iratların menkul sermaye iradı olduğunun açık bir şekilde belirlendiği dikkate alındığında, davalı idarece re'sen tarh edilen dava konusu cezalı gelir vergisi tarhiyatında hukuka aykırılık bulunmadığından, belirtilen gerekçeyle davanın kabulüne karar veren Mahkeme kararına ilişkin istinaf istemini reddeden Vergi Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.