DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU 2020/144 E. , 2021/2432 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2020/144
Karar No : 2021/2432
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ...Kurumu
VEKİLİ : I. Hukuk Müşaviri ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...Mühendisleri Odası
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Onuncu Dairesinin 04/04/2019 tarih ve E:2013/4992, K:2019/2561 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: 26/02/2013 tarih ve 28571 sayılı (Mükerrer) Resmi Gazete'de yayımlanan Ulusal Meslek Standartlarına Dair Tebliğ'in ekler kısmında yer alan "Ek:6 Sistem Yöneticisi (Seviye 6)", "Ek:7 BT Çözümleri Uzmanı (Seviye 6)", "Ek:8 Bilgi Güvenlik Uzmanı (Seviye 6)", "Ek:9 Bilgi Güvenlik Denetmeni (Seviye 7)" standartlarının iptali istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Onuncu Dairesinin 04/04/2019 tarih ve E:2013/4992, K:2019/2561 sayılı kararıyla;
Dava konusu Ulusal Meslek Standartlarının yayımlandığı tarihte yürürlükte olan haliyle 5544 sayılı Mesleki Yeterlilik Kurumu Kanunu'nun "Amaç ve Kapsam" başlıklı 1., "Tanımlar" başlıklı 2., "Ulusal meslek standartlarının ve ulusal yeterliliklerin hazırlanması ve yürürlüğe konulması" başlıklı 21. maddelerine yer verilerek,
Dava konusu edilen, "Sistem Yöneticisi (Seviye 6)" ulusal meslek standardında; "Meslek tanımı"nın; "Sistem Yöneticisi (Seviye 6), İSG, çevre koruma, kalite kural ve yöntemleri çerçevesinde; yetkisi dâhilinde ve tanımlanmış görev talimatlarına göre; işletmenin BT(Bilgi Teknolojileri) alt yapısını oluşturma faaliyetlerini planlayan ve organize eden, ağ donanımlarını ve sunucu sistemlerini yapılandıran, sunucu, ağ ve yedekleme sistemleri ile internet ve intranet uygulamalarını işleten, sorumlu olduğu sistemlerin bakımını yapan ve sorunlarının giderilmesini sağlayan, mesleki gelişim çalışmalarını yürüten nitelikli meslek elemanıdır.", "BT Çözümleri Uzmanı(Seviye 6)" ulusal meslek standardında; "Meslek tanımı"nın; "BT Çözümleri Uzmanı (Seviye 6), İSG (İş Sağlığı ve Güvenliği), çevre koruma, kalite kural ve yöntemleri çerçevesinde; yetkisi dâhilinde ve tanımlanmış görev talimatlarına göre; BT çözümlerini planlayan, tasarlayan, BT çözüm projesini oluşturan, gerçekleştirdiği çözüm projesinde kalite güvence sağlayan, çözüm sonrası sorunları tespit etme, giderme, raporlama ve dokümantasyon yapma faaliyetlerini yürüten, mesleki gelişim faaliyetlerini takip eden nitelikli meslek elemanıdır.", "Bilgi Güvenlik Uzmanı (Seviye 6)" ulusal meslek standardında; "Meslek tanımı"nın; Bilgi Güvenlik Uzmanı (Seviye 6), İSG (İş Sağlığı ve güvenliği )çevre koruma, kalite kural ve yöntemleri çerçevesinde; yetkisi dâhilinde ve tanımlanmış görev talimatlarına göre; farklı sektörlerdeki işletmelerin bilgi işlem biriminde çalışan ve/veya bu hizmeti dışarıdan profesyonel olarak sağlamak üzere uzmanlaşmış; sistem güvenliği analizi yapan, güvenlik sistemini kuran, uygulayan, devamını sağlayan, kullanıcılara bilgi güvenliği desteği sunan ve mesleki gelişim çalışmalarını yürüten nitelikli kişidir.", "Bilgi Güvenlik Denetmeni (Seviye 7)" ulusal meslek standardında; "Meslek tanımı"nın; Bilgi Güvenlik Denetmeni (Seviye 7), İSG, çevre koruma, kalite kural ve yöntemleri çerçevesinde; yetkisi dâhilinde ve tanımlanmış görev talimatlarına göre; farklı sektörlerdeki işletmelerin bilgi işlem biriminde çalışan ve/veya bu hizmeti dışarıdan profesyonel olarak sağlamak üzere uzmanlaşmış; denetim planı hazırlayan, denetim faaliyetlerini gerçekleştiren, gerçekleştirdiği denetim sonuçlarını raporlayan ve bulgu takibini gerçekleştiren nitelikli kişidir." şeklinde yapıldığı;
Mesleki Yeterlilik Kurumu Kanunu'nun 1. maddesinin 2. fıkrasında; tabiplik, diş hekimliği, hemşirelik, ebelik, eczacılık, veterinerlik, mühendislik ve mimarlık meslekleri ile en az lisans düzeyinde öğrenimi gerektiren ve mesleğe giriş şartları kanunla düzenlenmiş olan mesleklerin bu Kanun kapsamı dışında olduğu belirtilmiş olup, davalı Mesleki Yeterlilik Kurumunca bu alanlara ilişkin olarak yasa gereği düzenleme yapılamayacağının açık olduğu;
Uyuşmazlıkta; davalı idarece düzenlenen ve Ulusal Meslek Standartlarına Dair Tebliğ ile 26/02/2013 tarih ve 28571 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Ek:6 "Sistem Yöneticisi (Seviye 6), Ek:7 BT Çözümleri Uzmanı(Seviye 6), Ek:8 Bilgi Güvenlik Uzmanı (Seviye 6), Ek:9 Bilgi Güvenlik Denetmeni (Seviye 7)" Ulusal Meslek Standartlarında "meslek tanımı"nın yapıldığı, buna göre yukarıda anılan uzmanlardan istenilen asgari standart bilgi, beceri, tavır ve tutumlara bakıldığında sadece bir "tekniker" ve "teknisyenden" beklenebilecek bilgi, beceri, tavır ve tutumdan daha fazlasının arandığının anlaşıldığı;
Bu durumda; söz konusu tanımlar yapılırken ve bu mesleklere ilişkin gerekli bilgi, beceri, tavır ve tutumların neler olduğunu gösteren asgari normlar belirlenirken ilgili yasa gereği kapsam dışı bırakılan mühendislik dallarından biri olan "bilgisayar mühendisliği" alanının, düzenlenme dışında bırakılıp bırakılmadığının "açık ve belirgin" bir şekilde ortaya konulmadığı;
Bu itibarla, dava konusu ulusal meslek standartlarının bir düzenleyici işlemde olması gereken "açık ve belirgin olma" niteliğini taşımadığından, bu haliyle iptali gerektiği
gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, 5544 sayılı Kanun'un mülga 1. maddesi ve 15/07/2018 tarih ve 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 237. maddesinin 2. fıkrası gereği mühendislik mesleğinin kapsam dışı tutulduğu, Ulusal Meslek Standartlarının ve Ulusal Yeterliliklerin Hazırlanması Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesine göre, ulusal meslek standartları ve yeterliliklerin şekli ve içeriğini belirleyen MYK Yönetim Kurulu tarafından onaylanan formatta da böyle bir ifadeye yer verilmediği; ilgili meslek standartlarında tanımlanan bilgi, beceri ve yetkinliklere sahip olmak koşuluyla davaya konu mesleklerin, bilgisayar mühendisleri tarafından icra edilebilecekleri gibi bilişim teknolojilerinin doğası gereği kendilerini bu alanda geliştiren herhangi bir mühendislik programından mezun olmayan, ancak yaygın ve serbest öğrenme yollarıyla bu bilgi, beceri ve yetkinlikleri kazanan kişiler tarafından da icra edilebileceği, dava konusu düzenlemenin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Daire kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin, gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
İLGİLİ MEVZUAT :
İptali istenilen ulusal meslek standartlarının yayımlandığı tarihte yürürlükte olan haliyle 5544 sayılı Mesleki Yeterlilik Kurumu Kanunu'nun "Amaç ve Kapsam" başlıklı 1. maddesinin 1. fıkrasında, "Bu Kanunun amacı; ulusal ve uluslararası meslek standartlarını temel alarak, teknik ve mesleki alanlarda ulusal yeterliliklerin esaslarını belirlemek; denetim, ölçme ve değerlendirme, belgelendirme ve sertifikalandırmaya ilişkin faaliyetleri yürütmek için gerekli ulusal yeterlilik sistemini kurmak ve işletmek üzere Mesleki Yeterlilik Kurumunun kurulması, çalışma usûl ve esaslarının belirlenmesi ile ulusal yeterlilik çerçevesiyle ilgili hususların düzenlenmesini sağlamaktır." hükmü; 2. fıkrasında, "Tabiplik, diş hekimliği, hemşirelik, ebelik, eczacılık, veterinerlik, mühendislik ve mimarlık meslekleri ile en az lisans düzeyinde öğrenimi gerektiren ve mesleğe giriş şartları kanunla düzenlenmiş olan meslekler bu Kanun kapsamı dışındadır." hükmü yer almaktadır.
Anılan Kanun'un "Tanımlar" başlıklı 2. maddesinde, "Ulusal Mesleki Yeterlilik Sistemi"nin; "teknik ve mesleki eğitim standartlarının ve bu standartları temel alan yeterliliklerin geliştirilmesi, uygulanması ve bunlara ilişkin yetkilendirme, denetim, ölçme ve değerlendirme, belgelendirme ve sertifikalandırmaya ilişkin kural ve faaliyetleri, "Ulusal Yeterlilik Çerçevesi"nin; Avrupa Yeterlilikler Çerçevesi ile uyumlu olacak şekilde tasarlanan; ilk, orta ve yükseköğretim dahil, mesleki, genel ve akademik eğitim ve öğretim programları ve diğer öğrenme yolları ile kazanılan tüm yeterlilik esaslarını, "Ulusal Meslek Standartları"nın; bir mesleğin başarı ile icra edilebilmesi için, Kurum tarafından kabul edilen, gerekli bilgi, beceri, tavır ve tutumların neler olduğunu gösteren asgari normları, "Avrupa Yeterlilikler Çerçevesi"nin; ulusal yeterlilik sistemleri arasında kıyaslanabilirlik sağlayarak farklı ülke ve sistemlerde verilen yeterliliklerin anlaşılmasını kolaylaştıran, Avrupa Birliği tarafından kabul edilen referans çerçeveyi, "Yeterlilik"in; bireyin sahip olduğu, yetkili otorite tarafından tanınmış bilgi, beceri ve yetkinliği, "Mesleki Yeterlilik Belgesi"nin; Mesleki Yeterlilik Kurumu tarafından onaylanmış, bireyin bilgi, beceri ve yetkinliğini ifade eden belgeleri ifade edeceği belirtilmiş;
"Ulusal meslek standartlarının ve ulusal yeterliliklerin hazırlanması ve yürürlüğe konulması" başlıklı 21. maddesinde;
"(1) Kurum görevlendirdiği veya hizmet satın aldığı kurum ve kuruluşlara veya oluşturduğu çalışma gruplarına meslek standartlarını ve yeterlilikleri hazırlatır. Meslek standartları ve yeterlilikler ile ilgili seviyeler Ulusal Yeterlilik Çerçevesi seviyelerine uygun olarak hazırlanır. Bu standartlar ve yeterlilikler sektör komitelerinde incelenir ve uygun bulunanlar Yönetim Kurulunun onayına sunulur ve Yönetim Kurulu tarafından onaylanan yeterlilikler ulusal yeterlilik olarak yürürlüğe girer.
(2) Yönetim Kurulu tarafından onaylanan meslek standartları Resmî Gazetede yayımından sonra ulusal meslek standardı niteliğini kazanır.
(3) Yürürlükte olan meslek standartları en geç beş yılda bir yeniden değerlendirilir. Gerekli görülen meslek standartları, standart hazırlama usûlüne göre yenilenir. Değişikliklerin kabulü ve yayımlanması ikinci fıkrada belirtilen usûle tâbidir."
hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davacı Oda tarafından, davalı idarece mühendislik mesleğinin görev ve yetki alanına giren konularda düzenleme yapıldığı ileri sürülmektedir. Dava konusu Tebliğ ile buna dayanak oluşturan 5544 sayılı Mesleki Yeterlilik Kurumu Kanunu ve ilgili Yönetmelikleri incelendiğinde, iş dünyasının beklentileri de göz önüne alınarak, ülkemizin küresel ekonomide rekabet edebilmesi için ihtiyaç duyduğu iş gereklerinin ve buna uygun eğitim ve öğretim programlarının belirlenmesi suretiyle, uluslararası sertifikasyonlarla uyumlu nitelikli işgücü yetiştirilmesi ve belgelendirilmesine yönelik yeni bir sistemin hedeflendiği anlaşılmaktadır.
Bilgisayar mühendisliği, yükseköğretim mevzuatı ile 3458 sayılı Mühendislik ve Mimarlık Hakkında Kanun hükümlerine göre, formal bir öğrenim sonunda "diploma" ile belgelendirilen bir meslek alanıdır. Mesleki yeterlilik sisteminde ise bir meslek dalının icra edilebilmesi için gerekli bilgi, beceri, tavır ve tutumlar belirlenmekte, saha tecrübesi, işyeri eğitimleri, sertifika programları ve mesleki kurslar gibi farklı eğitim yollarından da yararlanarak bu yetkinliklere sahip olan kişilerden, başarılı olanlara "mesleki yeterlilik belgesi" verilmektedir.
Nitekim benzer şekilde, 3795 sayılı Bazı Lise, Okul ve Fakülte Mezunlarına Unvan Verilmesi Hakkında Kanun ile teknisyen ve tekniker gibi unvanları elde edebilmek için gerekli eğitim ve diploma şartları düzenlenmiş iken, 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu ile de kamu ve özel sektöre ait kurum, kuruluş ve işyerleri ile eğitim kurumlarında alınan eğitim ve öğrenim sonunda çırak, kalfa ve ustalık belgelerine sahip işgücü yetiştirilmesi düzenlenmiştir.
Söz konusu unvan ve mesleki belgelere hak kazanabilmek için verilen bir kısım eğitim konularının birbiri ile örtüşmesi doğaldır. Ancak herbirinde yetkinlikler farklı olduğu gibi, sonuçta verilen sertifikalar da birbirinden farklıdır. Nitekim, mesleki yeterlilik belgesi sahiplerine mühendislik unvan ve yetkisi verilmediği gibi, belgelerde veya mevzuatta mühendislik ibaresi de bulunmamaktadır. Kaldı ki, 5544 sayılı Kanun'un 1. maddesi de, mühendislik mesleğinin bu Kanun'un kapsamı dışında olduğunu açıkça düzenlemiştir.
Bu itibarla, dava konusu ulusal meslek standartlarında mühendislik mesleğinin yetkisine giren bir hususun düzenlenmediği ve anılan standartların mevzuata uygun tesis edildiği sonucuna varıldığından, dava konusu düzenlemelerin iptali yolundaki Daire kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne;
2. Dava konusu düzenlemelerin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Danıştay Onuncu Dairesinin temyize konu 04/04/2019 tarih ve E:2013/4992, K:2019/2561 sayılı kararının BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
4.Kesin olarak, 17/11/2021 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
X-Temyiz edilen kararla ilgili dosyanın incelenmesinden; Danıştay Onuncu Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun olduğu, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından, temyiz isteminin reddi ile temyize konu kararın onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.