T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/1486
Karar No : 2024/803
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Kıbrıs Türk Barış Kuvvetleri Komutanlığında sözleşmeli topçu uzman çavuş olarak görev yapan davacının, sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararla; davacının sözleşmesinin feshedilmesi nedeninin, basit cinsel saldırı suçunu işlediği gerekçesiyle hakkında açılan kamu davası olduğu, ... Asliye Ceza Mahkemesinde yapılan yargılama sonucunda, verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı karar ile, "...sanığın üzerine atılı suçun işlendiğine dair, soyut mağdurlar beyanları dışında, sanığın mahkumiyetine yeter derecede her türlü şüpheden uzak, somut, yasal, anlaşılır ve açıklanabilir dosya kapsamı ile örtüşür, denetime açık kesin, açık bir delil olmadığı gibi, suçun sübutu konusunda mahkememizce tam bir kanaat oluşmadığı," gerekçesiyle davacının beraatine karar verildiği görülmekle birlikte, anılan ceza yargılaması sırasında alınan ifadelerin değerlendirilmesi ve davacıya isnat edilen eylemin oluş şekli dikkate alındığında, her ne kadar mahkumiyete yeterli delil elde edilmemiş ise de; davalı idarenin yürüttüğü kamu hizmetinin niteliği gereği, kolluk mensubu olacak ve gerektiğinde silah kullanma yetkisi verilecek kişilerin Karar Kuvvetleri Komutanlığının manevi şahsiyetine gölge düşürecek bir geçmişe sahip olmamaları gerektiği; öte yandan, davacının söz konusu soruşturma gerekçesiyle sözleşmesinin feshinin, yapmakta olduğu kamu görevini üstlenmesinin, kamu güvenliği ve idarece yürütülen hizmetin gerekleri bakımından uygun görülmediği ve dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu belirtilerek kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Kıbrıs Türk Barış Kuvvetleri Komutanlığında sözleşmeli topçu uzman çavuş olarak görev yapan davacının, hakkında müteaddit cinsel saldırı suçundan soruşturma başlatıldığı ve iddianame düzenlendiği gerekçesiyle … tarih ve … sayılı işlem ile sözleşmesinin feshedilmesi üzerine temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3269 Sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun "Başarı gösteremeyenler ve ceza alanlar" başlıklı 12. maddesinde, "Verilen ceza, ertelense, seçenek yaptırımlara çevrilse, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilse veya affa uğrasa dahi;
Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlar ile basit ve nitelikli zimmet, irtikâp, iftira, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, yalan yere tanıklık, yalan yere yemin, cürüm tasniî, ırza geçmek, sarkıntılık, kız, kadın veya erkek kaçırmak, fuhşiyata tahrik, gayri tabiî mukarenet, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyeti kırıcı suçlar ile istimal ve istihlâk kaçakçılığı hariç kaçakçılık, resmî ihale ve alım ve satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma, firar, amir veya üste fiilen taarruz, emre itaatsizlikte ısrar, üste hakaret, mukavemet, fesat, isyan suçlarından dolayı mahkûm olanların.... Sözleşmeleri feshedilmek suretiyle Türk Silahlı Kuvvetleri İle İlişikleri kesilir" düzenlemesine yer verilmiştir.
20/09/2005 tarih ve 25942 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin "Görevde başarısız olma, kendilerinden istifade edilmeme halleri ve sözleşmenin feshedilmesi sebepleri" başlıklık 13. maddesinde "Verilen ceza, ertelense, seçenek yaptırımlara çevrilse, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilse ve affa uğrasa dahi;
Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlar ile basit ve nitelikli zimmet, irtikâp, iftira, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, yalan yere tanıklık, yalan yere yemin, cürüm tasnii, ırza geçmek, sarkıntılık, kız, kadın veya erkek kaçırmak, fuhşiyata tahrik, gayri tabiî mukarenet, dolanlı iflâs gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyeti kırıcı suçlar ile istimal ve istihlâk kaçakçılığı hariç kaçakçılık, resmî ihale ve alım ve satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma, firar, amir veya üste fiilen taarruz, emre itaatsizlikte ısrar, üste hakaret, mukavemet, fesat, isyan suçlarından dolayı mahkûm olanların......sözleşmeleri feshedilmek suretiyle Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişikleri kesilir. Sözleşmenin feshedildiği, ilgili kuvvet komutanlığına, Jandarma Genel Komutanlığına ve ilgili amirine, Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından da ilgili birlik komutanlığına bildirilir. Kendisine tebliği müteakip, yapılacak devir-teslim ve diğer işlemlerin sonunda ilişik kesme ile fesih tamamlanır.
Her ne sebeple olursa olsun, sözleşmesi feshedilerek Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişiği kesilen uzman erbaşlar, tekrar Türk Silahlı Kuvvetlerine alınmazlar.
Uzman erbaş olarak göreve başlamış olup da, daha sonra bu Yönetmelikte belirtilen şartlara sahip olmadığı anlaşılanlar hakkında da fesih işlemi yapılır." hükmü yer almaktadır.
Öte yandan, dava konusu işleme dayanak alınan Uzman Erbaş Yönergesinin 6. Bölüm 7. maddesinin (b) fıkrasında da anılan anılan Kanun ve Yönetmelik hükümlerine benzer düzenlemeler yapılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu işleme dayanak gösterilen 3269 sayılı Kanun ve bu Kanun'a dayanılarak çıkarılan Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin yukarıda anılan hükümlerinden açıkça anlaşıldığı üzere, bu hükümlere dayanılarak sözleşme feshi yoluna gidilebilmesi için, maddede ismen sayılan suçlar ya da yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyeti kırıcı suçlardan mahkum olmak şartı aranmaktadır.
Bakılan uyuşmazlıkta, dava konusu işlemde, istifade edilememe halleri kapsamında bir gerekçeye ve dayanak mevzuat hükmüne yer verilmeksizin, Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin 13. maddesi ile Uzman Erbaş Yönergesi'nin 6. Bölüm 7. maddesinin (b) fıkrası hükümleri, dayanak mevzuat hükmü olarak gösterilmek suretiyle, davacıya isnat edilen fiillerin, TSK'nın itibarını sarsıcı nitelik taşıyan yüz kızartıcı suçlardan olduğundan bahisle sözleşme feshi yoluna gidildiği anlaşılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte davacı hakkında verilen bir mahkumiyet hükmü bulunmadığı gibi yapılan yargılama sonucunda ... Asliye Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile davacının beraatine karar verildiği, bu durumda, işlemin sebeb unsuruna dayanak bir mahkumiyet kararı bulunmadığı görülmektedir.
Bu durumda, davacının sözleşmesinin feshi için mevzuatta aranan şartların oluşmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 22/02/2024 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.