T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2020/1543
Karar No : 2023/4161
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Başkanlığı
(... Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Tıbbi Ürünler Ticaret Pazarlama Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına, 2016 yılı hesap ve işlemlerinin incelenmesi sonucu sahte fatura kullandığından bahisle düzenlenen vergi inceleme raporu uyarınca 2016/6,7,9,12 ile 2017/1 ve 5. dönemleri için re'sen tarh edilen vergi ziyaı cezalı katma değer vergileri ile 213 sayılı Kanunun 353/1. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... ... Vergi Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; davacının, 2016 yılı hesaplarının, sahte ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge kullandığından bahisle incelenmesi sırasında tarhiyat öncesi uzlaşma talebinde bulunduğu, Mahkemelerince yapılan ara kararla uzlaşma talebi sonucu yapılan işlemlerin istenildiği, davalı idarenin 04/07/2019 tarihli dilekçesi ekinde, davacı şirket tarafından verilen 01/06/2018 tarihli dilekçede "tarhiyat öncesi uzlaşma talebinden vazgeçerek 7143 sayılı Kanun hükümlerinden faydalanmayı talep etmekteyiz" şeklinde talebi olduğunun bildirildiği, Mahkemelerince yapılan 2. ara karar ile bu kez davalı idareden verilen dilekçe üzerine işlem tesis edilip edilmediğinin sorulduğu, davalı idarenin … tarih ve … sayılı yazısında, vergi inceleme raporlarının vergi dairesi kayıtlarına intikal ettiği 06/06/2018 tarihinden sonra, 04/07/2018 tarihinde internet ortamında 7143 sayılı Yasa kapsamında 2016-2017 yılları için KDV matrah artırımında bulunması nedeniyle ilgili raporlara istinaden tarhiyatların yapıldığının bildirildiği olayda, davacı şirketçe her ne kadar 7143 sayılı Yasa kapsamında matrah artırımı yapmak için uzlaşmadan vazgeçildiğine dair dilekçe verilmişse de davalı idare tarafından matrah artırım talebinin ret edilmesi üzerine, mükellef hakkında düzenlenen inceleme raporu tebliğ edilmek suretiyle mükellefin uzlaşmaya davet edilmesi, uzlaşmanın usulüne uygun sonuçlandırılması ve uzlaşmanın vaki olmaması halinde tutanağının mükellefe tebliği sonrası tarhiyat yapılması gerektiği ve usulüne uygun olarak sonuçlandırılmayan uzlaşma üzerine yapılan tarhiyatın hukuken geçerliliği söz konusu olmadığından, yapılan vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi tarhiyatları ve kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacı adına yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğu, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
213 sayılı Vergi Usul Kanununun Ek 11. maddesinde; "Maliye Bakanlığı, vergi incelemesine dayanılarak tarh edilecek vergilerle kesilecek cezalarda (344. maddenin üçüncü fıkrası uyarınca vergi ziyaı cezası kesilecek tarhiyata ilişkin vergi ve ceza hariç) tarhiyat öncesi uzlaşma yapılmasına izin verebilir. Tarhiyattan önce uzlaşmaya varılması halinde tutanakla tespit edilen bu husus hakkında dava açılamaz ve hiçbir mercie şikayette bulunulamaz. (Ek fıkra: 03/12/1988-3505/10 md.) Uzlaşılan vergi miktarı üzerinden, bu Kanunun 112. maddesine göre gecikme faizi hesaplanır. Tarhiyat öncesi uzlaşmanın temin edilememiş veya uzlaşma müzakeresinde uzlaşmaya varılamamış olması halinde mükellefler veya ceza muhatabı olanlar verginin tarhından ve cezanın kesilmesinden sonra uzlaşma talep edemezler. Tarhiyat öncesi uzlaşmaya ilişkin esas ve usuller Yönetmelikte belirtilir." hükmüne yer verilmiştir.
Genel anlamda vergi uyuşmazlıklarında uzlaşma; mükellef yada adına ceza kesilenler ile vergi dairesi arasında, vergilendirmeye ilişkin işlemlerden doğan uyuşmazlıkların karşılıklı görüşme yoluyla anlaşılarak idari açıdan çözüme kavuşturulmasıdır.
Tarhiyat öncesi uzlaşma ise vergi incelemesine başlanılmasından başlayarak, incelemeye dair tutanağın düzenlenmesine kadarki zamana dilimi arasında, hakkında vergi incelemesi yapılan kişinin talebi ya da vergi inceleme elemanının daveti üzerine, vergi incelemeleri sonucunda bulunan matrah veya matrah farkları üzerinden salınacak vergi, resim ve harçlar ile bunlara ilişkin olarak kesilecek bir kat vergi ziyaı cezasının tarhiyata konu edilmesinden önce uzlaşılarak çözümlenmesi yoludur.
Görüleceği üzere gerek mükellef, gerekse adına hareket edenlerin talebi veya inceleme elemanının daveti üzerine "tarhiyat öncesi uzlaşma" görüşmelerinde, idarenin herhangi bir taahhüt altına girmesi söz konusu olmayıp sadece, uzlaşma gün ve saatinin bir yazı ile uzlaşma gününden en az 15 gün önce mükellefe bildirilmesi ve uzlaşmaya davet yazısının tebliği gerektiği halde, tarhiyat öncesi uzlaşma talebinde bulunan mükellefin, tayin edilen uzlaşma gününden önce yazılı olarak inceleme raporu düzenleyene veya komisyona, bu talebinden vazgeçtiğini bildirmesi üzerine, öngürülen vergi ve cezalar tarh edilerek ihbarnamenin usulüne göre tebliğini müteakip, mükellef açısından "tarhiyat öncesi uzlaşma" yolu kapanmış olup itiraz, dava veya sonraki süreçte durumuna uygun yapılandırmaya ilişkin düzenlemelerden faydalanabilmesi mümkündür.
Dosyanın incelenmesinden, 2016 yılı hesaplarının, sahte ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge kullandığından bahisle incelenmesi sırasında tarhiyat öncesi uzlaşma talebinde bulunana davacı şirketin daha sonra 01/06/2018 tarihli dilekçesiyle "tarhiyat öncesi uzlaşma talebinden vazgeçerek 7143 sayılı Kanun hükümlerinden faydalanmayı talep etmekteyiz" şeklinde davalı idareye başvurduğu uyuşmazlıkta, yukarıda mevzuatına yer verilen 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun Ek 11. maddesinde "Tarhiyat öncesi uzlaşmanın temin edilememiş veya uzlaşma müzakeresinde uzlaşmaya varılamamış olması halinde mükellefler veya ceza muhatabı olanlar verginin tarhından ve cezanın kesilmesinden sonra uzlaşma talep edemezler." Hükmünde belirtilen "uzlaşmanın temin edilememiş olması" durumunun davacının uzlaşma talebinden vazgeçmesini de kapsayacağı, tarhiyat öncesi uzlaşma talebinden kendi talebiyle vazgeçen davacı için, yeniden tarhiyat öncesi uzlaşma hükümlerinden faydalanması mümkün olmadığından belirtilen gerekçeyle verilen Vergi Dava Dairesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 19/06/2023 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, temyize konu kararın bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığından temyiz isteminin reddi gerektiği görüşüyle Daire kararına katılmıyorum.