T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2020/161
Karar No : 2023/2376
TEMYİZ EDENLER : 1-(DAVACI) …
VEKİLİ: Av. …
2-(DAVALI) …Vergi Dairesi Müdürlüğü/…
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU : …Vergi Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurularına ilişkin …Bölge İdare Mahkemesi …Vergi Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacının üretimde kullanmak üzere satın aldığı ham maddeleri üretimde kullanmayarak doğrudan yada basit bir karışım ve işleme tabi tutarak satmak suretiyle özel tüketim vergisini eksik hesapladığı ve alımlarının bir kısmını sahte faturalarla belgelendirdiği yolundaki tespitleri içeren vergi tekniği raporunun done alındığı vergi inceleme raporuna dayanılara 2012 yılının Ocak ila Haziran dönemleri için re'sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacının faturalarını kayıtlarına aldığı …Madeni Yağ İmalatı Nakliye Turizm İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, …Madeni Yağları ve Petrol Ürünleri Otomotiv İnşaat Taahhüt Nakliye İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile …Petro Kimya ve Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi hakkındaki vergi tekniği raporlarında yer alan tespitlerin, düzenledikleri faturaların gerçek bir emtia teslimi ve hizmet ifasına dayanmadığını gösterdiği, …Petrol Ürünleri ve Kimya Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, …Otomotive Endüstriyel Madeni Yağlar Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, …Otomotiv Yağları Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile …Lojistik Hizmetleri Petrol Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi hakkındaki saptamaların ise düzenledikleri faturaların gerçeği yansıtmadığını kanıtlayıcı mahiyette olmadığı, dava konusu tarhiyatın özel tüketim vergisinden kaynaklanan kısmı yönünden bağlı olduğu 2012 yılının Temmuz ila Ağustos dönemleri için yapılan özel tüketim vergisi tarhiyatına karşı açılan davanın Mahkemelerinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararıyla reddedildiği gerekçesiyle cezalı vergi azaltılmıştır.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurularının, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davacı tarafından, alımlarının gerçekleştirildiği …Madeni Yağ İmalatı Nakliye Turizm İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi yetkileri ile …Madeni Yağları ve Petrol Ürünleri Otomotiv İnşaat Taahhüt Nakliye İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, …Filtre Petro Kimya ve Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden dava dışı başka dönemlere ilişkin yapılan alımlardan dolayı davacı şirket yetkileri hakkında açılan ceza davalarında beraat kararı verildiği, Beren Lojistik Hizmetleri Petrol Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi yetkileri hakkında açılan ceza yargılamasının ise devam ettiğinden bu davanın sonucunun beklenilmesi gerektiği, ayrıca bu firma yönünden Vergi Dava Dairesi değerlendirmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.
Davalı idare tarafından, davacı adına yapılan tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI : Taraflarca savunma verilmemiştir
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacının üretimde kullanmak üzere satın aldığı ham maddeleri üretimde kullanmayarak doğrudan yada basit bir karışım ve işleme tabi tutarak satmak suretiyle özel tüketim vergisini eksik hesapladığı ve alımlarının bir kısmını sahte faturalarla belgelendirdiği yolundaki tespitleri içeren vergi tekniği raporunun done alındığı vergi inceleme raporuna dayanılarak 2012 yılının Ocak ila Haziran dönemleri için re'sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin salındığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz İncelemesi Üzerine Verilecek Kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, temyiz incelemesi sonunda kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa Danıştay'ın kararı düzelterek onayacağı hükme bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyiz istemlerine konu edilen Vergi Dava Dairesi kararının; tarhiyatın, özel tüketim vergisinden kaynaklanan ve …Petrol Ürünleri ve Kimya Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile …Otomotive Endüstriyel Madeni Yağlar Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmına yönelik hüküm fıkraları aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle Dairemizce de uygun bulunmuştur.
Vergi Mahkemesince, davacının faturalarını kayıtlarına aldığı …Madeni Yağları ve Petrol Ürünleri Otomotiv İnşaat Taahhüt Nakliye İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi hakkında düzenlenen vergi tekniği raporundaki tespitlerin değerlendirilmesinden tanzim ettiği faturaların sahte olduğu sonucuna varılmasına karşın gerekçede katma değer vergisi tarhiyatının bu kısmında "hukuka uyarlık bulunmamaktadır" ibaresine yer verilmek suretiyle ilgili hüküm fıkrasında belirtilen firmadan alınan faturalardan kaynaklanan tarhiyat yönünden davanın reddine karar verildiğinden Vergi Mahkemesi kararının sözü edilen kısmının "hukuka aykırılık bulunmamaktadır" şeklinde düzeltilerek işin esasına geçildi.
Davacının faturalarını kayıtlarına aldığı …Madeni Yağ İmalatı Nakliye Turizm İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi adına, komisyon karşılığı sahte fatura düzenlediğinden bahisle 2012 yılı için re'sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi yönünden davanın reddine ilişkin …Vergi Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının, Danıştay Dokuzuncu Dairesinin 17/12/2020 tarih ve E:2020/5492, K:2020/5932 sayılı kararıyla onandığı, …Filtre Petro Kimya ve Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından dava dışı bir başka mükellefe düzenlenen faturalara dayalı indirimlerin de reddi suretiyle yapılan katma değer vergisi tarhiyatı yönünden davanın reddine ilişkin …Vergi Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının ilgili hüküm fıkrasına yöneltilen davacı istinaf başvurusunun reddine yönelik …Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının ise Danıştay Üçüncü Dairesinin 21/10/2021 tarih ve E:2018/1750, K:2021/4679 sayılı kararıyla onandığı anlaşıldığından Vergi Mahkemesince yazılı gerekçeyle tarhiyatın bu şirketlerden alınan faturalardan kaynaklanan kısmı yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasına davacı tarafından yöneltilen istinaf başvurusunun reddinde de sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamıştır.
Davacının faturalarını kayıtlarına aldığı …Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenlediğinden ve alımlarının bir kısmını sahte faturalarla belgelendirdiğinden bahisle 2012 yılının Ocak ila Mart dönemleri için re'sen salınan bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisine karşı açılan davada, …Vergi Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının tarhiyatın muhteviyatı itibariyle yanıltıcı fatura düzenlenmesinden kaynaklanan kısmının kaldırılmasına ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen temyiz isteminin Danıştay Dokuzuncu Dairesinin 23/12/2019 tarih ve E:2019/7089, K:2019/7364 sayılı kararıyla reddedildiği ve anılan kararın düzeltilmesi isteminin de anılan Dairenin 23/02/2021 tarih ve E:2020/4781, K:2021/1202 sayılı kararıyla reddedildiği anlaşıldığından Vergi Mahkemesince yazılı gerekçeyle tarhiyatın bu şirketten alınan faturalardan kaynaklanan kısmı yönünden kaldrılmasına ilişkin hüküm fıkrasına davalı idare tarafından yöneltilen istinaf başvurusunun reddinde sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.
Davacının faturalarını kayıtlarına aldığı …Lojistik Hizmetleri Petrol Ürünleri Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına, komisyon karşılığı sahte fatura düzenlediğinden bahisle 2012 yılı için re'sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisini kaldıran …Vergi Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunu kabul ederek belirtilen şirket hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunda yer alan tespitlerden herhangi bir mal teslimi veya hizmet ifası bulunmaksızın komisyon karşılığı sahte fatura düzenlediği sonucuna varıldığı gerekçesiyle Vergi Mahkemesi kararını kaldırıldıktan sonra davayı reddeden …Bölge İdare Mahkemesi …Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:…sayılı kararının, Danıştay Üçüncü Dairesinin 05/04/2022 tarih ve E:2019/5722, K:2012/1571 sayılı kararıyla onandığı anlaşıldığından Vergi Mahkemesince yazılı gerekçeyle tarhiyatın bu şirketten alınan faturalardan kaynaklanan kısmının kaldırılmasına ilişkin hüküm fıkrasına davalı idare tarafından yöneltilen istinaf başvurusunu reddeden Vergi Dava Dairesi kararının belirtilen hüküm fıkrasının bozulması gerekmiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacı temyiz isteminin kısmen reddine,
2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının; tarhiyatın, özel tüketim vergisinden kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA,
3. Kararın; tarhiyatın, …Madeni Yağ İmalatı Nakliye Turizm İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile …Filtre Petro Kimya ve Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden temin edilen faturalardan kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen davacı TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
4.Kararın; tarhiyatın, …Madeni Yağları ve Petrol Ürünleri Otomotiv İnşaat Taahhüt Nakliye İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden alınan faturaları kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen davacı temyiz isteminin ilgili gerekçede yer verilen " hukuka uyarlık bulunmamaktadır" ibaresinin " hukuka aykırılık bulunmamaktadır "olarak değiştirilmek suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
5. Davalı idare temyiz isteminin kısmen reddine,
6. Kararın; tarhiyatın, …Petrol Ürünleri ve Kimya Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile …Otomotive Endüstriyel Madeni Yağlar Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmına yönelik hüküm fıkrasının ONANMASINA,
8.Davalı idare temyiz isteminin kısmen kabulüne,
9.Kararın; tarhiyatın, …Lojistik Hizmetleri Petrol Ürünleri Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi Şirketinden alınan faturalardan kaynaklana kısmının kaldırılmasına ilişkin hüküm fıkrasının BOZULMASINA,
7. Kararın; tarhiyatın, …Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden alınan faturalardan kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen davalı idare TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
10. Davacıdan 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca nispi harç alınmasına, 06/06/2023 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X)-KARŞI OY :
2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 23. maddesinde, Danıştayın temyiz mercii olarak görevinin, bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması şeklinde ortaya çıkan hukuka aykırılıkların denetimini yapmakla sınırlı olduğu kurala bağlanmıştır.
İdari işlemlerin yargısal denetiminin hukuka uygunluk denetimi ile sınırlı olması karşısında bu denetimin maddi olayı da kapsadığının kabulü gerekir. Şöyle ki idari davaya konu işlemler, dayandığı, düzenlediği olaydan soyutlanmış olarak yargılamaya konu edilemez. Birçok idari uyuşmazlıkta maddi olanla hukuki olan arasında bir ayrım yapmak mümkün olmayabilir.
İdari davalarda inceleme konusu olan hukuki işlem niteliğindeki bir idari işlemdir. Hukuki işlemin incelenmesi, işlemin dayanağı durumunda bulunan maddi olaydan bağımsız bir inceleme değildir.
Adli yargıda maddi olay incelemesi yapılırken nasıl ki olayın subuta erip ermediği incelenerek bir sonuca ulaşılıyor ise idari yargıda da idarelerce tesis edilen işlemlerin dayanağını teşkil eden maddi olayın irdelenerek sonuca ulaşılması esastır.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 359. maddesinde, sahte belge "gerçek bir muamele veya durum olmadığı halde bunlar varmış gibi düzenlenen belge" olarak tanımlanmaktadır.
Davacının bir kısım alımlarını sahte faturayla belgelendirdiğinden yolunda saptamalar içeren vergi inceleme raporuna istinaden yapılan tarhiyatın kaldırılması istemiyle açılan davayı sonuçlandıran Vergi Mahkemesi kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesi kararına yöneltilen temyiz istemleri hakkında, faturaların temin edildiği mükellefler hakkında düzenlenen vergi tekniği raporlarındaki tespitler değerlendirilmek suretiyle karar verilmesi gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyoruz.