T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/1632
Karar No : 2022/6369
DAVACI : … İthalat İhracat Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …
DAVALI : … Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …
DAVANIN KONUSU :
Davacı şirket tarafından, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Karayolu Düzenleme Genel Müdürlüğü'nce çıkarılan … tarih ve … sayılı "Havayolu + Kombine Yolcu Taşımaları" konulu Genelge'nin "Yerleşim Yerleri Arasında Uçak + Otobüs ile Yapılan Tarifeli Kombine Yolcu Taşımaları" başlıklı bölümünün (a) bendinin 1., 2. ve 3. kısımları ile "Geçici ve Son Hükümler" başlıklı bölümünün (b) bendinin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :
Samsun Büyükşehir Belediyesince yapılan ihale sonucunda havalimanından şehir merkezine yolcu taşıma işini gerçekleştiren davacı şirket tarafından, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu gereğince trafiği düzenleme ve denetleme yetkisinin belediyelerde olduğu, aynı kanunu’nun 9. maddesi uyarınca oluşturulan Ulaşım Koordinasyon Merkezleri tarafından bu yetkilerin kullanılacağının hüküm altına alındığı, davaya konu Genelge ile Ulaşım Koordinasyon Merkezlerinin yetkisi dahilinde olan havalimanlarına şehir içi toplu taşımayla hizmet verme yetkisinin ortadan kaldırıldığı, kendisinin Samsun Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılan ihaleyi kazanmasına rağmen ihaleyi kazanamayan ... firmasının yapılan bu düzenleme ile aynı güzergahta çalışma hakkı elde edeceği, bu hususun haksızlık yarattığı bu hususun uluslararası hukuk açısından da kabul edilemez olduğu, sosyal devlet ilkesiyle çeliştiği, dava konusu Genelge hükümlerinin ayrıca Yer Hizmetleri Yönetmeliği açısından da aykırılıklar taşıdığı, A grubu çalışma ruhsatı alan firmaların yetkili olduğu alanın Havalimanı sınırları içerisi ile sabit olduğu, havalimanı sınırları dışında ise yetkileri olmamasına rağmen bu düzenleme ile yetkilerinin aşıldığı vatandaşların uygun ücret karşılığında toplu taşıma hakkından faydalanma imkanının ortadan kalktığı ve vatandaşların B1 ve D1 yetkisine sahip şirketleri kulllanmaya mecbur edildiği, öte yandan D1 yetki belgesinin ancak şehirarası yolcu taşımlarında kullanılan bir belge türü olduğu havalimanı ile şehir merkezi arasında yolcu taşıma yetkisine sahip olmadığı, normlar hiyerarşisi bakımından ise Büyükşehir Belediyelerinin görev, yetki ve sorumluluklarının belirlendiği kanun ve yönetmeliklere aykırı düzenleme yapıldığı gerekçesiyle dava konusu Genelgenin ilgili maddelerinin iptali istenilmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI :
Usule yönelik olarak, davacıya yönelik herhangi bir idari işlem tesis edilmeden dava konusu Genelge maddelerinin iptali istemiyle dava açılmasında hukuken korunan bir menfaatinin bulunmadığı; esasa yönelik olarak, Havalimanları Yer Hizmetleri Yönetmeliğinin üst hukuk normlarına uygunluğunu sağlamak üzere 03/11/2018 tarih ve 30584 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Havalimanları Yer Hizmetleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile 28/08/2018 tarihli Yönetmeliğin değiştirilmesi üzerine değişiklik sonrası uygulamada karşılaşılan bazı sorunların gündeme gelmesi üzerine dava konusu işlemin tesis edildiği, havalimanı yer hizmetlerinin ayrılmaz bir parçası olan havaalanları ile yerleşim yerleri arasında ulaşım hizmetinin yürütülme şekli ve esasları ile izinlerini belirleme hususunda Bakanlığın esas yetkili olduğu, havalimanı yolcu taşıma hizmetinin özellikle İstanbul Yeni Havalimanında sadece karayolu ile yapılamayacağı, raylı sistemler de dahil olmak üzere alternatif ulaşım yolları da öngörülerek ilgili mevzuat değişikliğinin yapıldığı, belediyenin ise sadece güzergah ve durak yeri belirleme yetkisi bulunduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Genelge'nin "Yerleşim Yerleri Arasında Uçak + Otobüs ile Yapılan Tarifeli Kombine Yolcu Taşımaları" başlıklı bölümünün (a) bendinin 1. Kısmı ile "Geçici ve Son Hükümler" başlıklı bölümünün (b) bendi yönünden iptaline, Genelge'nin "Yerleşim Yerleri Arasında Uçak + Otobüs ile Yapılan Tarifeli Kombine Yolcu Taşımaları" başlıklı bölümünün (a) bendinin 2. Ve 3. Kısımları yönünden ise reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Dava; … tarih ve … Havayolu + Karayolu Kombine Yolcu Taşımaları konulu Genelgenin "Yerleşim Yerleri Arasında Uçak+Otobüs ile Yapılan Tarifeli Kombine Yolcu Taşımaları" başlıklı 1. maddesinin (a) bendinin 1., 2. ve 3. kısımları ile "Geçici ve Son Hükümler" başlıklı 5. maddesinin (b) bendinin iptali istemiyle Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığına karşı açılmıştır.
Dosyanın UYAP kayıtları ile birlikte incelenmesinden; Danıştay Sekizinci Dairesinin dava konusu Genelgenin kısmen Yürütülmesini durdurduğu 18/06/2020 tarihli kararından sonra uyuşmazlık konusu Genelgenin, davalı idarenin 20/08/2020 tarih ve 2020/12 sayılı Genelgesinin "Geçici ve Son Hükümler" başlıklı 5. maddesinin (a) bendi ile yürürlükten kaldırıldığı ve bakılan davanın da davacısı olan şirket tarafından, işbu dava konusu Genelge hakkında açılan emsal davalarda verilen "yürütmenin durdurulması" kararlarına aykırı olarak yeni düzenlemeler yapıldığını ileri sürmüş olduğu 20/08/2020 tarih ve 2020/12 sayılı Genelgenin iptali istemiyle açılan E:2020/5725 esas sayılı davada Danıştay 8. Dairesince kısmen yürütmenin durdurulduğu, diğer yandan; işbu dava konusu Genelgeyi yürürlükten kaldıran 20/08/2020 tarih ve 2020/12 sayılı Genelgenin de 29/12/2020 tarih ve 2020/14 sayılı Genelgenin "Geçici ve Son Hükümler" başlıklı 5. maddesinin (a) bendi ile yürürlükten kaldırıldığı ve bu yeni Genelgenin bazı maddelerinin yürütülmesinin Danıştay 8. Dairesinin 10.06.2021 tarih ve 2021/839 sayılı kararıyla durdurulduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda; dava konusu Genelgenin yürürlükten kaldırılması ve bu Genelgeye dayalı olarak herhangi bir bireysel işlemin de dava konusu edilmemiş olması karşısında, işin esası hakkında karar verilmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenle; konusu kalmayan dava hakkında Karar Verilmesine Yer Olmadığı kararı verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, duruşma için taraflara önceden bildirilen 09/11//2022 tarihinde, davacı vekilinin gelmediği, davalı idareyi temsilen ise Hukuk Müşaviri …'ın geldiği, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Gelen tarafa usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra gelen taraflara son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ SÜREÇ :
Davacı şirket tarafından, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Karayolu Düzenleme Genel Müdürlüğü'nce çıkarılan 04.02.2020 tarih ve 2020/3 sayılı "Havayolu + Kombine Yolcu Taşımaları" konulu Genelge'nin "Yerleşim Yerleri Arasında Uçak + Otobüs ile Yapılan Tarifeli Kombine Yolcu Taşımaları" başlıklı bölümünün (a) bendinin 1., 2. ve 3. kısımları ile "Geçici ve Son Hükümler" başlıklı bölümünün (b) bendinin iptali istenilmektedir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
USUL YÖNÜNDEN:
Davalı idarenin usule dair itirazları kabul edilmeyerek işin esası incelendi.
ESAS YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY :
Davacı şirket tarafından, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Karayolu Düzenleme Genel Müdürlüğünün 17.12.2018 tarih ve 2018/16 sayılı Genelgesinin, 1. maddesinin (a) bendinde yer alan, 1. alt bendinde yer alan;
"1-Bakanlıkça adlarına (B1) veya (D1) yetki belgesi düzenlenen ve havalimanı işletmecisi tarafından yer tahsisi yapılmış olan gerçek veya tüzel kişiler tarafından,
2- Bu Genelgeler kapsamında diğer şartları sağlamaları kaydı ile Havalimanları Yer Hizmetleri Yönetmeliği (SHY-22) uyarınca A grubu Çalışma Ruhsatı alan özel hukuk tüzel kişileri,
3- Havalimanı ulaşım kolaylıkları ve yolcu taşıma kapasitesi kapsamında taşıma yapılacak Havalımanında Bakanlıkça işletmeci görüşü alınarak yapılacak değerlendirme neticesinde, yine bakanlıkça izin verilenler tarafından,"
hükmünün ve aynı Genelgenin "Geçici ve Son Hükümler" başlıklı bölümünün (b) bendinde yer alan;
"İlgi Genelgenin (1) inci maddesinin (a) bendi kapsamında bulunanlar, bu Genelgenin imzalandığı tarihten itibaren 6 ay içerisinde bu Genelge hükümlerini sağlamak zorundadırlar."
ibaresinin iptali için davanın açıldığı görülmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu'nun "Büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları" başlıklı 7. maddesinde; "Büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır:
f) Büyükşehir ulaşım ana plânını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak; ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlamak ve koordinasyonu sağlamak; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek.
p) Büyükşehir içindeki toplu taşıma hizmetlerini yürütmek ve bu amaçla gerekli tesisleri kurmak, kurdurmak, işletmek veya işlettirmek, büyükşehir sınırları içindeki kara ve denizde taksi ve servis araçları dahil toplu taşıma araçlarına ruhsat vermek." hükmü bulunmaktadır.
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Belediyenin yetkileri ve imtiyazları" başlıklı 15. maddesinde; "Belediyenin yetkileri ve imtiyazları şunlardır:
f) Toplu taşıma yapmak; bu amaçla otobüs, deniz ve su ulaşım araçları, tünel, raylı sistem dâhil her türlü toplu taşıma sistemlerini kurmak, kurdurmak, işletmek ve işlettirmek." hükmü yer almaktadır.
2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu'nun "Amaç" başlıklı 1. maddesinde; "Bu Kanunun amacı; devamlı ve hızlı bir gelişme gösteren, ileri teknolojinin uygulandığı, sürat ve emniyet faktörlerinin büyük önem taşıdığı sivil havacılık sahasındaki faaliyetlerin ulusal çıkarlarımız ve uluslararası ilişkilerimize uygun bir şekilde düzenlenmesini sağlamaktır." hükmü,
"Hizmetler" başlıklı 43. maddesinde; "Ulaştırma Bakanlığı; sivil havacılık faaliyetlerinin güvenli, düzenli ve süratli bir biçimde yürütülmesini sağlamak amacı ile, havaalanlarında ve gerekli göreceği diğer yerlerde, Türk hava sahası ile sorumluluğu Türkiye'ye ait olan hava sahalarına ilişkin, meteoroloji, hava trafik ve uçuş bilgilerini doğru ve hassas bir şekilde toplayıp ilgililere dağıtılması için gerekli önlemleri alır.
Hizmetin yürütülmesi ve hizmetten yararlanma şekil ve şartları yönetmelikle belirlenir." hükmü,
"Yer hizmetleri" başlıklı 44. maddesinde; "Ulaştırma Bakanlığı, havaalanlarında, yolcu ve yük trafiğinin ve her türlü hizmetlerin çağdaş sivil havacılık ilkelerine ve ülke çıkarlarına uygun bir biçimde yürütülmesi amacı ile gereken önlemleri almaya veya aldırmaya yetkilidir." düzenlemesi bulunmaktadır.
4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'nun "Amaç" başlıklı 1. maddesinde; "Bu Kanunun amacı; karayolu taşımalarını ülke ekonomisinin gerektirdiği şekilde düzenlemek, taşımada düzeni ve güvenliği sağlamak, taşımacı, acente ve taşıma işleri komisyoncuları ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği ve benzeri hizmetlerin şartlarını belirlemek, taşıma işlerinde istihdam edilenlerin niteliklerini, haklarını ve sorumluluklarını saptamak, karayolu taşımalarının, diğer taşıma sistemleri ile birlikte ve birbirlerini tamamlayıcı olarak hizmet vermesini ve mevcut imkânların daha yararlı bir şekilde kullanılmasını sağlamaktır." düzenlemesi;
"Kapsam" başlıklı 2. maddesinde; "Bu Kanun kamuya açık karayolunda motorlu taşıtlarla yapılan yolcu ve eşya taşımalarını, taşımacıları, taşıma acentelerini, taşıma işleri komisyoncularını, nakliyat ambarı ve kargo işletmecilerini, taşıma işlerinde çalışanlar ile taşımalarda yararlanılan her türlü taşıt, araç, gereç, yapıları ve benzerlerini kapsar." hükmü,
"Genel kural" başlıklı 4. maddesinde; "Taşımalar; ekonomik, seri, elverişli, güvenli, çevreye kötü etkisi en az ve kamu yararını gözetecek tarzda serbest rekabet ortamında gerçekleştirilir." hükmü,
"Yetki belgesi alma zorunluluğu ve taşıma hizmeti" başlıklı 5. maddesinde; "Taşımacılık, acentelik ve taşıma işleri komisyonculuğu ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapılabilmesi için Bakanlıktan yetki belgesi alınması zorunludur." düzenlemesi yer almaktadır.
10/072018 tarih ve 30474 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan 1 No'lu Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin "Görev" başlıklı 474.maddesinde "(1) Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının görev ve yetkileri şunlardır:
a) Ulaştırma, denizcilik, haberleşme, akıllı ulaşım sistemleri ve posta iş ve hizmetleri ile Karadeniz ile Marmara denizini birleştiren ve gemilerin seyrüseferine imkan veren Kanal İstanbul ve benzeri su yolu projelerinin geliştirilmesi, kurulması, kurdurulması, işletilmesi ve işlettirilmesi hususlarında, ilgili kurum ve kuruluşlarla koordinasyon içerisinde, milli politika, strateji ve hedeflerin belirlenmesi amacıyla çalışmalar yapmak ve belirlenen hedefleri uygulamak,
ç) Ulaştırma ve denizcilik iş ve hizmetleriyle ilgili altyapı, şebeke, sistem ve hizmetleri; ticari, ekonomik ve sosyal ihtiyaçlara, teknik gelişmelere uygun olarak planlamak, kurmak, kurdurmak, işletmek, işlettirmek ve geliştirmek," hükmüne
"Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü
" başlıklı 477.maddesinde "(1) Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri şunlardır:
a) Karayolu ve demiryolu ulaştırması faaliyetlerinin ticari, ekonomik, sosyal ihtiyaçlara ve
teknik gelişmelere bağlı olarak ekonomik, seri, elverişli, güvenli, kaliteli, çevreye olumsuz etkilerini
önleyecek, giderecek ve kamu yararını gözetecek tarzda serbest, adil ve sürdürülebilir bir rekabet
ortamında yapılmasını ve bu faaliyetlerin müstakilen veya ulaştırma türleriyle birlikte ve birbirlerini
tamamlayıcı olarak hizmet vermesini sağlamak, hükmüne yer verilmiştir.
İşlem tarihinde yürürlükte olan 28 Ağustos 2018 tarih ve 30519 sayılı Resmî Gazetede yer alan Havaalanları Yer Hizmetleri Yönetmeliğinin (SHY-22) "Amaç" başlıklı 1. maddesinde; “Bu Yönetmeliğin amacı; havalimanları yer hizmetlerinin uluslararası seviyede yapılmasını sağlamak için uygulanacak usul ve esasları düzenlemek ve bu hizmetlerle ilgili yetkilendirme ve denetleme esasları ile yer hizmetlerine ilişkin ücretleri belirlemektir.
” kuralı,
"Hizmet Türleri" başlıklı 5. maddesinde; “Havaalanları yer hizmetleri türleri; a) Temsil, b) Yolcu hizmetleri, c) Yük kontrolü ve haberleşme, ç) Ramp, d) Kargo ve posta, e) Uçak hat bakım, f) Uçuş operasyon, g) Ulaşım, ğ) İkram servis, h) Gözetim ve yönetim, ı) Uçak özel güvenlik hizmet ve denetimi., şeklinde gruplandırılmıştır.
Havalimanları yer hizmet türlerinin detayları Genel Müdürlük tarafından çıkarılacak havacılık talimatlarıyla belirlenir.” kuralı,
"Yer hizmetleri Kuruluşlarının Yetki ve Sorumlulukları" başlıklı" 7. maddesinde;" (1) Yer hizmetleri kuruluşlarının yetki ve sorumlulukları aşağıda belirtilmiştir: a) A Grubu çalışma ruhsatı sahibi kuruluşun yetki ve sorumlulukları; 1) Kuruluş, havalimanlarında 5 inci maddede belirtilen hizmetlerin tamamını veya en az yolcu hizmetleri, yük kontrolü ve haberleşme, ramp ile kargo ve posta hizmetlerini, hava taşıyıcısına her bir hizmet türü için A grubu çalışma ruhsatı alarak yapmaya yetkilidir.." kuralı,
"Özel yetkiler" başlıklı 11. maddesinde; "c)Havayolu ile seyahat eden yolcuların, bagajlarının ve diğer yüklerinin şehir merkezleri, şehir terminali ve/veya terminalleri ile havalimanı arasında ve/veya havalimanından çevre illere ve ilçelere taşınması, ulaşım hizmetini kapsayan A grubu çalışma ruhsatı almış kuruluşlar tarafından gerçekleştirilir. ." kuralı yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
04.02.2020 tarih ve 2020/3 sayılı Genelge'nin "Yerleşim Yerleri Arasında Uçak + Otobüs ile Yapılan Tarifeli Kombine Yolcu Taşımaları" başlıklı bölümünün (a) bendinin 1. Kısmı ile "Geçici ve Son Hükümler" başlıklı bölümünün (b) bendi yönünden;
5216 sayılı Kanun'un 7. maddesi ile 5393 sayılı Kanun'un 15. maddesinde, belediye ve mücavir alan sınırları içinde ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini planlamak, toplu taşıma araçlarına ruhsat vermek, bunların sayılarını, bilet ve ücret tarifeleri ile zaman ve güzergahlarını belirlemek görev ve yetkisi büyükşehir belediyelerine ve belediyelere verilmiştir. Bununla birlikte sivil havacılık alanında özel bir düzenleme olan 2920 sayılı Kanun'un 43 ve 44. maddeleri ile davalı Bakanlık, havaalanlarında ve gerekli göreceği diğer yerlerde, sivil havacılık faaliyetlerinin güvenli, düzenli ve süratli bir biçimde yürütülmesini sağlamak, yolcu ve yük trafiği ile her türlü hizmetlerin çağdaş sivil havacılık ilkelerine ve ülke çıkarlarına uygun bir biçimde yürütülmesi amacıyla gereken önlemleri almaya ve aldırmaya yetkili kılınmıştır. Yine Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 474 ve 477. maddelerinde, ulaştırma, hizmetlerinin geliştirilmesi, kurulması, kurdurulması, işletilmesi ve işlettirilmesi hususlarında, ilgili kurum ve kuruluşlarla koordinasyon içerisinde, milli politika, strateji ve hedefleri belirlemek, karayolu ulaştırması faaliyetlerinin ticari, ekonomik, sosyal ihtiyaçlara ve teknik gelişmelere bağlı olarak ekonomik, seri, elverişli, güvenli, kaliteli, çevreye kötü etkisi en az ve kamu yararını gözetecek tarzda serbest, adil ve sürdürülebilir bir rekabet ortamında yapılmasını ve bu faaliyetlerin diğer ulaştırma türleriyle birlikte ve birbirlerini tamamlayıcı olarak hizmet vermesini sağlamak görev ve yetkisi davalı Bakanlığa verilmiştir. Bu yetki kapsamında hazırlanan ve işlem tarihinde yürürlükte bulunan Havalimanları Yer Hizmetleri Yönetmeliği'nin 5. maddesinde ise, "ulaşım" hizmeti yer hizmetleri arasında yer verilmiştir.
Görüleceği üzere, havaalanının belediye ve mücavir alan sınırları içinde kaldığı yerlerde belediyeler de, davalı Bakanlıkla birlikte, havaalanı ile yerleşim yerleri arasındaki yolcu taşımacılığı konusunda yetkili bulunmaktadır. Ancak burada vurgulanması gereken en önemli husus, söz konusu hizmete yönelik olarak idarelerden birine tanınmış münhasır bir yetkinin bulunması halinde, diğer idarece yapılacak hizmet planlamasında bu hususun dikkate alınması zorunluluğudur. Buna göre, davalı Bakanlık tarafından havaalanı ve yerleşim yerleri arasında yolcu taşımacılığının düzenlenmesi halinde, bu taşımacılığın kanunla münhasıran belediyelere tanınan şehir içi toplu taşıma faaliyeti niteliğinde olamayacağı, taşımacılığın belediye ve mücavir alan sınırları içinde kalan kısımlarında kullanılacak olan güzergah ve durak yerlerinin ise ilgili belediyece tespit edileceği açıktır.
Öte yandan; 4925 sayılı Karayolları Taşıma Kanunu'nun 1. maddesinde, karayolu taşımalarının diğer taşıma sistemleri ile birlikte ve birbirini tamamlayıcı olarak hizmet vermesi ve mevcut imkanların daha yararlı bir şekilde kullanılması, Kanun'un amaçları arasında sayılmış, 2. maddesinde, Kanun'un kamuya açık karayolunda motorlu taşıtlarla yapılan yolcu ve eşya taşımalarını da kapsadığı belirtilmiş, 5. maddesinde de, karayolu ile taşımacılık yapılabilmesi için Bakanlıktan yetki belgesi almanın zorunlu olduğu düzenlenmiştir.
Uyuşmazlık konusu olayda; Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Karayolu Düzenleme Genel Müdürlüğü'nce çıkarılan 04.02.2020 tarih ve 2020/3 sayılı "Havayolu + Kombine Yolcu Taşımaları" konulu Genelge'nin "Yerleşim Yerleri Arasında Uçak + Otobüs ile Yapılan Tarifeli Kombine Yolcu Taşımaları" başlıklı bölümünün (a) bendinin 1. maddesi ve "Geçici ve Son Hükümler" başlıklı bölümünün (b) bendinde yapılan değişiklik ile, Büyükşehir Belediye sınırları içerisinde havalimanı kara tarafı, şehir merkezi havalimanı kara tarafı arasında başlayıp biten karayolu kısmına yönelik taşımalarda tek yetkili makamın ilgili Bakanlık olacak şekilde düzenleme yapıldığı açık olup, havalimanının belediye il mülki sınırları içinde olmak koşulu ile havalimanı-terminal arasında yapılacak yolcu taşımacılığında Büyükşehir Belediyesini yetkisiz kılacak şekilde tesis edilen dava konusu Genelgenin ilgili maddelerinde hukuka uyarlık görülmemiştir.
04.02.2020 tarih ve 2020/3 sayılı Genelge'nin "Yerleşim Yerleri Arasında Uçak + Otobüs ile Yapılan Tarifeli Kombine Yolcu Taşımaları" başlıklı bölümünün (a) bendinin 2. Ve 3. Kısmı yönünden;
Davacı tarafından Genelge'nin dava konusu edilen (a) bendinin 2. ve 3. Kısmı bentlerinde, dava konusu taşımaların kimler tarafından yapılabileceğine, taşıma yapacak kişilere ilişkin bakanlıkça verilecek izinlerde, havalimanı işletmecisinin görüşünün alınacağına yer verildiği, bahse konu düzenlemeler ile işletmecilere doğrudan bir yetkinin tanınmamış olduğu, diğer bir ifadeyle, işletmecinin görüşünün herhangi bir bağlayıcılığının olmadığı, Genelge de yer alan bu hükümlerin dayanağı olan mevzuatı açıklayıcı ifadeler içerdiği, üst hukuk normuna aykırılık taşımadığı anlaşıldığından dava konusu edilen bu hükümler yönünden davanın reddi gerektiği kanaatine varılmıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Karayolu Düzenleme Genel Müdürlüğü'nce çıkarılan 04.02.2020 tarih ve 2020/3 sayılı "Havayolu + Kombine Yolcu Taşımaları" konulu Genelge'nin "Yerleşim Yerleri Arasında Uçak + Otobüs ile Yapılan Tarifeli Kombine Yolcu Taşımaları" başlıklı bölümünün (a) bendinin 1. maddesi ile "Geçici ve Son Hükümler" başlıklı bölümünün (b) bendinin İPTALİNE
2- Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Karayolu Düzenleme Genel Müdürlüğü'nce çıkarılan 04.02.2020 tarih ve 2020/3 sayılı "Havayolu + Kombine Yolcu Taşımaları" konulu Genelge'nin "Yerleşim Yerleri Arasında Uçak + Otobüs ile Yapılan Tarifeli Kombine Yolcu Taşımaları" başlıklı bölümünün (a) bendinin 2. ve 3. Kısımlarının REDDİNE,
3. Dava kısmen iptal, kısmen ret ile sonuçlandığından ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam …-TL yargılama giderinin yarısı olan …-TL tutarın davacı üzerinde bırakılmasına ve karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca …-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, yargılama giderinin yarısı olan …TL tutar ile karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca …-TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere,
09/11/2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi.