T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/1830
Karar No : 2023/5833
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Adıyaman ili, Gölbaşı ilçesi, ... Ortaokulunda öğretmen olarak görev yapan davacı tarafından, 15 yaşını tamamlamamış olan D.D. isimli öğrencisine karşı "nitelikli cinsel saldırı" suçunu işlediğinden bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ikişkin Milli Eğitim Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararla; davacının, evli olduğu halde görev yaptığı okulda daha önce öğrencisi olan D.D. ile öğrenci-öğretmen ilişkisi dışında Devlet memurunun tutum ve davranışlarına yakışmayacak şekilde ilişki yaşadığının anlaşıldığı, bu eylemin karşılığı memuriyet sıfatı ile bağdaşmayacak nitelikte ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici harekette bulunmak fiilinin işlendiğinden bahisle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Disiplin cezasına konu fiil nedeniyle hakkında ... Ağır Ceza Mahkemesince E:… sayılı dava dosyasında yapılan yargılama sonucunda, ilgili suçtan dolayı 01/02/2018 tarihinde "Davanın Düşmesine" kararı verildiği belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Adıyaman ili, Gölbaşı ilçesi, ... Ortaokulunda fen bilgisi öğretmeni olarak görev yapan davacı hakkında; 15 yaşını tamamlamamış olan D.D. isimli öğrencisine karşı "nitelikli cinsel saldırı" suçunu işlediği iddiasıyla yürütülen disiplin soruşturması sonucunda; isnat edilen fiili işlediğini kendi ifadesinde de ikrar etmesi sebebiyle sübuta eren bu eylemi karşılığında Milli Eğitim Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun … tarih ve … sayılı kararıyla 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılması üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 129. maddesinde, ''Yüksek disiplin kurulları kendilerine intikal eden dosyaların incelenmesinde, gerekli gördükleri takdirde, ilgilinin özlük dosyasını ve her nevi evrakı incelemeye, ilgili kurumlardan bilgi almaya, yeminli tanık ve bilirkişi dinlemeye veya niyabeten dinletmeye, mahallen keşif yapmaya veya yaptırmaya yetkilidirler. Hakkında memurluktan çıkarma cezası istenen memur, soruşturma evrakını incelemeye, tanık dinletmeye, disiplin kurulunda sözlü veya yazılı olarak kendisi veya vekili vasıtasıyla savunma yapma hakkına sahiptir."; 130. maddesinde ise, "Devlet memuru hakkında savunması alınmadan disiplin cezası verilemez. Soruşturmayı yapanın veya yetkili disiplin kurulunun 7 günden az olmamak üzere verdiği süre içinde veya belirtilen bir tarihte savunmasını yapmayan memur, savunma hakkından vazgeçmiş sayılır." hükümlerine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Anayasa'nın 129. maddesinin ikinci fıkrasında, memurlar ve diğer kamu görevlileri ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve bunların üst kuruluşları mensuplarına savunma hakkı tanınmadıkça disiplin cezası verilemeyeceği hükme bağlanmıştır.
Anılan Anayasa hükmünün gerekçesinde, "yapılacak disiplin kovuşturmalarında ve disiplin cezası uygulamasında ilgiliye isnad olunan hususun bildirilmesi, dinlenilmesi, savunmasını yapma imkanı tanınması bu madde ile güvence altına alınmaktadır" ifadelerine yer verilerek, disiplin cezaları ile ilgili olarak anayasal güvenceye bağlanan savunma hakkının içeriği belirtilmiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 130. maddesinde diğer cezalar bakımından memura sadece 7 günden az olmamak üzere savunma hakkı tanınmışken, memuriyetten çıkarma cezası açısından 129. maddeyle, soruşturma ile ilgili evrakın incelenmesinden vekili vasıtasıyla sözlü savunma yapılmasına kadar, 130. maddeden farklı olarak geniş bir savunma hakkı tanınmış bulunmaktadır. Yasa koyucu, ilgili açısından en ağır sonuçları doğuran Devlet memurluğundan çıkarma cezasının verilmesinde, bu şekilde bir savunma hakkının tanınmasını memur statüsü açısından önemli bir güvence olarak öngörmüştür.
Anayasa hükmü ve 657 sayılı Kanun'un yukarıda yer verilen maddelerinin birlikte değerlendirilmesinden; Devlet memurunun veya diğer kamu görevlilerinin görevine son verilmesi sonucunu doğuran disiplin cezalarının verilebilmesi için, söz konusu disiplin cezalarını vermeye yetkili merciiler tarafından, ilgili kamu görevlisinin hakkındaki iddiaları, bu iddiaların dayandığı delilleri, üzerine atılı fillerin hukuki nitelendirmesini ve önerilen disiplin cezasını öğrenmesi sağlanarak, savunma yapmasına imkan tanınmasının hukuken zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.
Bu durumda; Yüksek Disiplin Kurulunca, Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılması teklif edilen ilgiliye 657 sayılı Kanun'un 129. maddesi uyarınca usulüne uygun olarak son savunma hakkı tanınması gerektiği açık olup, uyuşmazlık konusu olayda, hakkında Devlet memurluğundan çıkarma cezası teklif edilen davacı hakkında Yüksek Disiplin Kurulunca 657 sayılı Kanun'un 129. maddesine göre son savunması alınmadan tesis edildiği görülen dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir.
Bu durumda, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 20/11/2023 tarihinde, kesin olarak, oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY:
Adıyaman ili, Gölbaşı ilçesi, ... Ortaokulunda fen bilgisi öğretmeni olarak görev yapan davacının, 15 yaşını tamamlamamış olan D.D. isimli öğrencisine karşı "nitelikli cinsel saldırı" suçunu işlediği iddiasıyla yürütülen disiplin soruşturması sonucunda; isnat edilen fiili işlediğini kendi ifadesinde de ikrar etmesi sebebiyle sübuta eren bu eylemi karşılığında Milli Eğitim Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun 16/01/2018 tarih ve 2018/32 sayılı kararıyla 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılması üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 129. maddesinde, hakkında memurluktan çıkarma cezası istenen memurun, soruşturma evrakını incelemeye, tanık dinletmeye, disiplin kurulunda sözlü veya yazılı olarak kendisi veya vekili vasıtasıyla savunma yapma hakkına sahip olduğu; 130. maddesinde ise, Devlet memuru hakkında savunması alınmadan disiplin cezası verilemeyeceği, soruşturmayı yapanın veya yetkili disiplin kurulunun 7 günden az olmamak üzere verdiği süre içinde veya belirtilen bir tarihte savunmasını yapmayan bir memurun, savunma hakkından vazgeçmiş sayılacağı kuralına yer verilmiştir. İş bu düzenlemeler ile savunma alınmadan disiplin cezası verilemeyeceği temel ilke olarak belirlendikten sonra, bu ilkenin uygulanması ile ilgili olarak, Devlet memuriyetinden çıkarma cezaları için, Devlet memurları için güvence oluşturacak özel bazı kurallar belirlenerek disiplin cezası vermeye yetkili olan merciin savunma alması zorunlu kılınmıştır.
Dosyanın incelenmesinden; Adıyaman ili, Gölbaşı ilçesi, ... Ortaokulunda fen bilgisi öğretmeni olarak görev yapan davacının, hakkında Devlet memurluğundan çıkarma cezası tesis edilmek üzere, Adıyaman Valiliğinin 05/04/2017 tarihli yazısı ile Milli Eğitim Bakanlığı Yüksek Disiplin Kuruluna sevk edildiği, Yüksek Disiplin Kurulu tarafından … tarih ve … sayılı savunma istem yazısı ile davacıdan hakkında yapılacak işleme esas olmak üzere 657 sayılı Kanun'un 130. maddesi gereğince yazının tebliğinden itibaren 7 gün içinde son savunmasının istendiği ve davacı tarafından 30/05/2017 tarihli dilekçe ile son savunmasını sunduğu görülmektedir.
Davacının, 30/05/2017 tarihli son savunma dilekçesinde; Milli Eğitim Bakanlığı Yüksek Disiplin Kuruluna hitaben savunmasını yapmış olması, üzerine atılı suçla ilgili ayrıntılı açıklamalarda bulunması, sözlü veya vekil vasıtasıyla savunma isteminde bulunmamış olması, öğrencisiyle gönül ilişki yaşadığını ikrar etmesi karşısında, her ne kadar savunma istem yazısında 657 sayılı Kanun'un 129. maddesinde belirtilen ifade yer almasa da, davacının bu madde kapsamındaki tüm haklarını kullanarak son savunmasını yaptığı görülmüş olup, artık bu durumda savunma hakkının kısıtlandığından söz edilemeyeceği sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, Milli Eğitim Bakanlığı Milli Eğitim Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu tarafından, Anayasal ve yasal düzenlemelere uygun olarak, davacı hakkında son savunması alındıktan sonra "Devlet memurluğundan çıkarma" cezası tesis edildiği, bu durumda, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararının, Dairemizce esas yönünden değerlendirilmesi gerekirken, 657 sayılı Kanun'un 129. maddesi uyarınca, davacının son savunması alınmadığı gerekçesiyle verilen bozma kararında hukuki isabet bulunmadığı görüşüyle, karara katılmıyorum.