T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2020/1839
Karar No : 2022/10501
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen …tarih ve E:…, K:… sayılı kararın temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul İli, ...İlçesi, …Mahallesi, …pafta, …ada, …parsel sayılı taşınmaz üzerindeki davacının konut olarak kullandığı ve babası …'ün hissedarı olduğu … Yapı Kooperatifine ait yapı hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı yapı tatil tutanağının, söz konusu yapının 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13/a maddesi uyarınca yıkımına ilişkin … tarih ve … sayılı İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeni kararının, anılan yapıdaki imara aykırılıkların, 2960 sayılı Kanunu'nun 13/a maddesi uyarınca yıktırılması, aksi halde yıkımın idarece gerçekleştirilmesi durumunda yıkım masraflarının % 20 fazlasıyla tahsil edileceğine ilişkin … tarih ve …sayılı Boğaziçi İmar Müdürlüğü işleminin iptali istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu edilen işlemlerden, yapı tatil tutanağı ve encümen kararı hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davacıya yıkımın gerçekleştirilmesi talebine ilişkin … tarih ve …sayılı işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine, …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla istinaf başvurusunun kabulüne, dava dosyasının mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi üzerine, … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; yapı tatil tutanağının usulüne uygun olarak 22/05/2015 tarihinde yapı yerine asılmak suretiyle tebliğ edildiği, bu tarihten itibaren altmış gün içinde en son 07/09/2015 tarihine kadar dava açılması gerekirken, belirtilen tarih geçirildikten sonra 19/01/2016 tarihinde açılan davada süre aşımı bulunduğu, yapı tatil tutanağı yönünden işin esasının incelenme olanağı bulunmadığı, davacının babası tarafından açılan ve bu davayı etkilemesi nedeniyle sonucu bekletici mesele yapılan başka bir davada; … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile dava konusu … gün ve … sayılı encümen kararının iptal edildiği, dava konusu yıkım işlemi bakımından davanın konusu kalmadığından, bu davada ayrıca karar verilmesine yer bulunmadığı, davacının, yıkıma konu yapılan yapının mal sahibi veya müteahhidi olmaması ve sadece söz konusu yapıda bağımsız bölümleri bulunan babasına ait konutta oturması sebebiyle 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13. maddesi uyarınca yıkıma konu yapılan imara aykırılıkları giderme yükümlülüğünün bulunmadığı gibi, yıkımın Boğaziçi İmar Müdürlüğünce yerine getirilmesi halinde yıkım masraflarının % 20 fazlası ile tahsil edilmesinden de sorumlu tutulamayacağından, yapının 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13. maddesi uyarınca yıktırılmasına ve yıkımın Boğaziçi İmar Müdürlüğünce yerine getirilmesi halinde yıkım masrafları % 20 fazlası ile tahsil edileceğine ilişkin Boğaziçi İmar Müdürlüğü'nün … tarih ve …sayılı işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, yapı tatil tutanağı yönünden davanın süre yönünden reddine, encümen kararı yönünden ise karar verilmesine yer olmadığına, Boğaziçi İmar Müdürlüğü'nün … tarih ve …sayılı işleminin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, İdare Mahkemesi kararına gerekçe oluşturan …İdare Mahkemesinin … tarihli, E:…, K:… sayılı kararının temyiz edildiği ve yargılamanın sona ermediği, dava konusu taşınmazın tapu kaydında tarla vasfında ve … Yapı Kooperatifine ait olduğu, taşınmazın davacı tarafından kullanıldığı ve inşai faaliyetlerin davacı tarafından gerçekleştirildiği, 3 nolu blok hakkındaki … tarih ve … sayılı encümen kararının iptali istemiyle … İdare Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında açılan davanın derdest olduğu, söz konusu davaya ait dilekçede yapının davacı tarafından kullanıldığının belirtildiği, 3 nolu blok için 16.01.1987 tarihli yapı ruhsatının 3194 sayılı Kanunun Anayasa Mahkemesinin 18.04.1987 tarih ve 19435 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan kararıyla iptal edilen 47. maddesi uyarınca düzenlendiği, Eylül 1987 tarihli hava fotoğrafında parselde inşaat faaliyetinin görülmediği, dolayısıyla inşaata 18.04.1987 tarihinden sonra başlandığının anlaşıldığı, bu nedenle, davacının müktesep hakkının bulunmadığı, dilekçede belirtilen emsal kararlar da dikkate alınarak anılan kararın dava konusu encümen kararı yönünden karar verilmesine yer olmadığına ve yıkım kararının uygulanması gereğini bildiren Boğaziçi İmar Müdürlüğü işleminin iptaline ilişkin kısmının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kısmen kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının kısmen onanması, kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : İstanbul İli, ... İlçesi, …Mahallesi, …pafta, …ada, …parsel sayılı taşınmazda davacının konut olarak kullandığı ve babası …'ün hissedarı olduğu … Yapı Kooperatifine ait yapıda … tarih ve …sayılı yapı tatil tutanağı ile 22/07/1983 onanlı, 1/1000 ölçekli Boğaziçi Sahil Şeridi ve Öngörünüm Bölgesi Uygulama İmar Planında “Koruya Katılacak Alanda” ve bir bölümü de “Yolda” kalan, İstanbul İli, ... İlçesi, …Mahallesi, …pafta, …ada, …parselde mevcut yapıda, bodrum katta doğal zeminin hafredilerek bodrum katın açığa çıkarıldığı, bodrum katta girişe göre sağ yan cephede 2,80 m x 6,45 m, giriş cephesinde 3,65 m x 3,10 m + 3,65 m x 3,10 m + 2,65 m x 5,60 m ve arka cephede 2,00 x 2,90 m ebatlarında ilaveler yapıldığı, zemin katta giriş cephesinde 3,65 m x 3,10 m + 3,65 m x 3,10 m + 2,65 m x 5,60 m ve arka cephede 2,00 x 2,90 m ebatlarında ilaveler yapıldığı, 1.katta giriş kapılarının birleştirilerek tek giriş haline getirildiği ve 0,80 m x 5,20 m ebatlarında ilaveler yapıldığından bahisle söz konusu yapının 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13/a maddesi uyarınca yıkımına ilişkin … tarih ve … sayılı İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeni kararı, anılan yapıdaki imara aykırılıkların, 2960 sayılı Kanunu'nun 13/a maddesi uyarınca yıktırılması, aksi halde yıkımın idarece gerçekleştirilmesi durumunda yıkım masraflarının % 20 fazlasıyla tahsil edileceğine ilişkin … tarih ve …sayılı Boğaziçi İmar Müdürlüğü işlemi tesis edilmiştir.
Bunun üzerine görülmekte olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun "Yıkım işleri" başlıklı 13. maddesinde " Yıkım işleri: Aşağıda belirtilen yapılar Boğaziçi İmar İdare Heyetinin kararı ve Boğaziçi İmar Müdürünün yazılı emri ile yıkılır veya yıktırılır.
a) İnşaat ruhsatı olmayan yapılar,
b) Yapının, inşaat ruhsatı ve eklerine ve imar mevzuatına aykırı yapılmış bölümleri,
c) Boğaziçi İmar Müdürlüğünce mühürlenerek yapımı durdurulmuş yapıların mühürlendikten sonra yapılan ilaveleri,
d) Yapılarda kullanma izni verildikten sonra imar mevzuatına aykırı olarak yapılan değişiklikler ve eklentileri.
Bu Kanun hükümlerine göre yıkılması gereken yapılar tespit edildiğinde Boğaziçi İmar Müdürlüğünce derhal valiliğe bildirilir. Vali, Boğaziçi İmar İdare Heyetini en geç yedi gün içinde toplayarak konunun karara bağlanmasını sağlar ve kararı Boğaziçi İmar Müdürlüğüne gönderir.
Yıkım emri 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine bağlı kalınmaksızın güvenlik kuvvetleri veya belediye zabıta kuvvetleri tarafından mal sahibine veya müteahhide tebliğ edilir. Bu tebligat onbeş gün içinde tamamlanır. Tebligatın bu şekilde yapılması mümkün olmadığı takdirde, yıkım emri yapı mahallinde görülebilecek bir yere onbeş gün müddetle asılır ve bu işlem bir tutanakla belirlenir. Bu suretle durum mal sahibi veya müteahhide tebliğ edilmiş sayılır.
Tebligatın tamamlanmasından itibaren onbeş gün içinde yapı, mal sahibi veya müteahhit tarafından yıkılmadığında, yıkım işlemi Boğaziçi İmar Müdürlüğünce yerine getirilir ve yıkım masrafları % 20 fazlası ile mal sahibi veya müteahitten tahsil edilir." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Kararın Boğaziçi İmar Müdürlüğü'nün … tarih ve …sayılı işlemine ilişkin kısmı yönünden;
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, … tarih ve …sayılı işlem yönünden, usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın belirtilen kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Kararın; İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı yıkım kararına ilişkin kısmına gelince,
Dosyanın incelenmesinden; İdare Mahkemesince, her ne kadar, davacının babası tarafından açılan ve bu davayı etkilemesi nedeniyle sonucu bekletici mesele yapılan başka bir davada, … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile dava konusu … tarih ve … sayılı yıkım işleminin iptal edildiği ve bu işlem bakımından davanın konusu kalmadığından yıkım işlemi yönünden karar verilmesine yer olmadığına, akabinde davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince reddine karar verilmiş ise de; Dairemizin 15/03/2021 tarih ve E:2019/17892, K:2021/3796 sayılı kararıyla; …İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının bozulmasına karar verilmiş, sonrasında … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile "davacının mirasçıları tarafından dava yenilenene kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına" karar verildiği anlaşılmıştır.
Bu durumda, işin esasına girilerek yıkım işlemi yönünden bir karar verilmesi gerekirken, başka bir davada yıkım kararının iptal edildiği ve dava konusu yıkım işlemi bakımından davanın konusu kalmadığı gerekçesiyle dava konusu encümen kararı hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine,
2. …Bölge İdare Mahkemesi …… İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yıkıma ilişkin kısmının BOZULMASINA, … tarih ve … sayılı Boğaziçi İmar Müdürlüğü işlemine ilişkin kısmının ise ONANMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 01/12/2022 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.