Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2020/1843 E. , 2020/2940 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/1843
Karar No : 2020/2940
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. … - Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) … Bakanlığı/ANKARA
VEKİLİ :Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: … İli, … Deniz Üs Komutanlığında sözleşmeli uzman çavuş olarak görev yapan davacının, sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin 26.02.2019 tarihli işlemin iptali ve ilişik kesme tarihi ile göreve iade edildiği tarihler arasında alamadığı görev aylıklarının tahakkuk tarihlerinden ödeme tarihine kadar işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; idarece sözleşmenin yenilenmemesinin gerekçesi olarak davacının FETÖ/PDY Terör Örgütüne müzahir olduğu gerekçesiyle 674 sayılı KHK'nın 19/1. maddesi uyarınca TMSF'ye devredilen … Holding'de SGK kaydının ve …Bankası … Şubesi nezdinde 24.11.2014 tarihinde açtırmış olduğu hesabının bulunduğu şeklindeki istihbari bilgilerin gösterildiği anlaşılmış ise de, davacının Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü'ne yapmış olduğu başvuru üzerine FETÖ/PDY Terör Örgütüne müzahir … Holdinge bağlı … Lojistik Hizmetleri A.Ş ile ön görüşme yapmak üzere yönlendirildiği ve burada yalnızca bir gün (01.12.2014) çalıştığı, bir günlük çalışmasının karşılığı 30,71 TL ücretin ise o tarihte … Bankası … Şubesi nezdinde davacı adına açılan hesaba yatırıldığı, bunun dışında bahsi geçen hesapta hiçbir hesap hareketinin bulunmadığı, diğer taraftan … Cumhuriyet Başsavcılığınca davacı hakkında silahlı terör örgütüne olma suçu nedeniyle yürütülen soruşturmada kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği hususları birlikte değerlendirildiğinde, kendisinden istifade edilemeyeceğinden bahisle sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının dava konusu işlem tesis edilmeseydi ödenmesi gereken tarihlerden ödeme tarihine kadar işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararı ile, Devlete özel bir sadakat ilişkisiyle bağlı olan asker, polis gibi görevliler yönünden özlük ve parasal haklar dışında Devletin daha geniş yetkilere sahip olduğunun tartışmasız olduğu, davacı hakkında yapılan tespitlere ve değerlendirmelere istinaden; davalı idare tarafından işlem tesis edilirken Devlete özel bir sadakat ilişkisiyle bağlı olan asker kişilerin her türlü şüpheden uzak olarak gerek kendilerinin ve gerekse yakınlarının Milli Güvenlik aleyhine faaliyette bulunan terör örgütleri ile irtibat ve iltisakı veya mensubiyetinin bulunmadığına kanaat getirilerek işlem tesis edilmesi gerektiğinin açık olduğu ve söz konusu tespitin idari makamlarca dikkate alınması gereken makul bir şüphe olarak değerlendirilmesi gerektiği, anılan değerlendirme neticesinde sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin dava konusu işlemde hizmet gereklerine ve hukuka aykırılık, aksi yönde verilen Mahkeme kararında ise hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan yapılan soruşturmada kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, disiplinli ve başarılı bir personel olduğu, sözleşmesinin yenilenmemesini gerektirecek bir durum bulunmadığı, davalı idarece takdir yetkisinin objektif ve kamu yararına uygun kullanılmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İdarenin sözleşmesi yenilenecek personeli belirlerken takdir yetkisi bulunduğu, bu yetkinin dava konusu olayda, kamu yararı ve hizmet gerekleri kapsamında objektif ve hukuka uygun kullanıldığı, Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın usul ve hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : … Deniz Üs Komutanlığı'nda sözleşmeli uzman çavuş olarak görev yapan davacının, hakkındaki FETÖ/PDY Terör Örgütü ile irtibatlı/iltisaklı olduğu yönündeki iddialar nedeniyle 30.11.2017 tarihinden itibaren görevden uzaklaştırılmasına karar verildiği, sonrasında kendisinden istifade edilemediğinden bahisle 26.02.2019 tarihinde süresi bitecek olan sözleşmesinin yenilenmemesine karar verilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun "Hizmet Süresi" başlıklı 5. maddesinde; "Uzman erbaşlar; iki yıldan az, beş yıldan fazla olmamak şartıyla sözleşme yaparak göreve başlar ve Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı ile ilgilendirilirler. (Değişik ikinci cümle: 19/6/2010-6000/26 md.) Bunlardan;
a) İstihdam edildikleri kadronun görev özelliklerine göre sınıf ve branşları ile ilgili sağlık nitelikleri uygun olanların,
b) 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamında malul olanlardan istekleri, bilgi ve tecrübelerinin sınıfı için faydalı olması ve fiziki noksanlıklarını kapatabilmesi şartıyla mensup olduğu kuvvet komutanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığınca uygun görülenlerden, istihdam edilecekleri kadronun sağlık niteliklerini taşıyanların, müteakip sözleşmeleri, bir yıldan az, beş yıldan fazla olmamak şartıyla azami elliiki yaşına girdikleri yıla kadar uzatılabilir." hükmüne, 12. maddesinde ise; "Sözleşmenin imzalanmasından sonra ilk beş aylık intibak dönemi içerisinde göreve intibak edemeyenler ile ayrılmak isteyenlerin sözleşmeleri feshedilerek, Türk Silâhlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir. Peşin olarak ödenen aylık ve aylık ile birlikte ödenen diğer tüm özlük haklarının çalışılmayan günlere ait kısmı geri alınır.
Görevde başarısız olanlarla, atandıkları kadro görev yerleri ile ilgili olarak üç ay ve daha uzun süreli bir kurs veya eğitime gönderilenlerden kurs veya eğitimde başarısız olan veya kendilerinden istifade edilemeyeceği anlaşılan uzman erbaşların, barışta sözleşme sürelerine bakılmaksızın Türk Silâhlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir. Bunlar, yedekte er kaynağına alınırlar.
Görevde başarısız olma, intibak edememe ve kendilerinden istifade edilememe hâlleri ve bunlara yapılacak işlemler, çıkarılacak yönetmelikte düzenlenir.(...)" hükmüne yer verilmiştir.
20.09.2005 tarih ve 25942 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin "Görevde başarısız olma, kendilerinden istifade edilmeme halleri ve sözleşmenin feshedilmesi sebepleri" başlıklı 13. maddesinin ikinci fıkrasında; "Görevde başarısız olanlar ile kendisinden istifade edilemeyeceği (atış, spor, eğitim, operasyon ve istihdam edildikleri kadro görev yerlerinde ve davranışlarında askerlik mesleği değerlerini sergilemede, ikazlara rağmen istenen düzeye ulaşamayan ve aşırı derecede borçlananlardan bu durumu rapor, tutanak ve her türlü belge ile kanıtlananlar, mazeretsiz olarak bir sözleşme yılı içerisinde yedi gün ve daha uzun süre ile göreve gelmeyenler) anlaşılan, atandıkları kadro görev yerleri ile ilgili olarak üç ay ve daha uzun süreli bir kurs veya eğitime gönderilenlerden kurs veya eğitimde başarısız olan uzman erbaşların, barışta sözleşme sürelerine bakılmaksızın Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir. Bunlar yedekte er kaynağına alınır." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davalı idarece; davacının, FETÖ/PDY Terör Örgütü ile irtibatlı/iltisaklı olduğu yönündeki iddialar nedeniyle 30.11.2017 tarihinden itibaren görevden uzaklaştırılmasına karar verildiği ve aradan uzunca bir süre geçmiş olmasına rağmen hakkındaki soruşturma sonuçlanmadığından bahisle kendisinden istifade edilemediği gerekçesiyle dava konusu işlem tesis edilmiş ise de, davacının Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü'ne yapmış olduğu başvuru üzerine FETÖ/PDY Terör Örgütüne müzahir … Holdinge bağlı … Lojistik Hizmetleri A.Ş ile ön görüşme yapmak üzere yönlendirildiği ve burada yalnızca bir gün çalıştığı, bir günlük çalışmasının karşılığı ücretinin ise o tarihte … Bankası … Şubesi nezdinde davacı adına açılan hesaba yatırıldığı, yatırılan bir günlük ücretin çekilmesi dışında bahsi geçen hesapta hiçbir hesap hareketinin bulunmadığı, diğer taraftan … Cumhuriyet Başsavcılığı'nca davacı hakkında silahlı terör örgütüne olma suçu nedeniyle yürütülen soruşturmada kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, ayrıca davacı hakkındaki soruşturmanın uzun sürmesinde davacıya atfedilecek bir kusur bulunmadığı hususları dikkate alındığında, kendisinden istifade edilemeyeceği gerekçesiyle sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, istinaf başvurusunun kabulü ile davanın reddi yönündeki Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2.Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü, davanın reddi yolundaki temyize konu … Bölge Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Kullanılmayan … TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... Dava Dairesine gönderilmesine, (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere) 23/09/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.