DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU 2020/1858 E. , 2021/2608 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2020/1858
Karar No : 2021/2608
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi
VEKİLLERİ : Av. ..., Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ...Kurumu
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Onüçüncü Dairesinin 18/02/2020 tarih ve E:2017/2324, K:2020/528 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: 2016-2020 3. uygulama döneminde yapılacak yatırımlar için kabul edilen yatırım harcamalarının belirlenmesi ve gerçekleşmesinin izlenmesine yönelik hesaplamalarda kullanılacak birim bedel ve tariflerine ilişkin ...tarih ve ...sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu kararının 1. maddesinin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Onüçüncü Dairesinin 18/02/2020 tarih ve E:2017/2324, K:2020/528 sayılı sayılı kararıyla;
Davalı idarenin usule yönelik itirazı geçerli görülmemiş;
Dava dilekçesinde 6882 sayılı Kurul kararının 1. maddesinin iptali istenilmiş ise de, dilekçe içeriği ve ileri sürülen hukuka aykırılık sebepleri dikkate alındığında, iptal isteminin galvanizli direklerde topraklama bedelinin ödenmediği iddiasıyla sınırlı olarak incelendiği belirtilerek;
6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 1. maddesi, 17. maddesinin altıncı fıkrasının (ç) bendi, Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği'nin 4. maddesi, 57. maddesinin birinci fıkrası, Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği'nin 1. maddesinin birinci fıkrası, 4. maddesi ve Ek-F.6 maddesine yer verilerek;
Dava konusu uyuşmazlığın esasının, galvanizli direklerde topraklama bedelinin ödenip ödenmediğinden kaynaklanması nedeniyle galvanizli direklere ilişkin birim bedellere topraklama bedelinin dâhil olup olmadığının incelenmesi gerektiği;
6268 sayılı Kurul kararının ekinde yer alan Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Birim Bedel Tariflerinin "II- Yatırım Unsurları" başlıklı kısmının "Galvanizli Demir Direkler, Traversler ve Konsollar" maddesinde, AG havai hatlı şebekelerinde, müşterek havai hatlı şebekelerde ve büyük aralıklı hava hattı şebekelerde kullanılmak üzere galvanizli civata ile birleştirilmiş, parçalı galvanizli kaynakla birleştirilmiş her tür galvanizli demir direklerin ifade edildiği, bu direklerin imalatı ve nakliyesinin, temelinin tekniğine göre yapılmasının ve direğin tesis edilmesinin birim bedele dâhil olduğu, gerekli koruma ve işletme topraklamaları ile izolatör ve demirlerin direklerin birim bedeline dâhil olduğunun kurala bağlandığı;
Davacı şirketin 6268 sayılı Kurul kararıyla belirlenen birim bedellere ilişkin değerlendirme ve taleplerini içeren ...tarih ve ...sayılı yazısında, "... Kurumunuzca; topraklamaların bir dağıtım tesisinin standart malzemelerle birlikte tesis edilmesi hâlinde birim fiyatının birlikte olması uygun olmakla birlikte, zemin yapısı nedeniyle (kaya, killi toprak gibi) ilave topraklama yapılması hâlinde ilave topraklama için herhangi bir bedel ödenmeyeceği sonucunu da çıkarmaktadır. ... Bu sebeple ilave topraklama malzemeleri ve 35 mm² çıplak örgülü bakır iletken için birim fiyat belirlenmesi veya belirlenmemesi hâlinde Yönetmelik gereği topraklamadaki sınır değerlerin sağlanması için standardın üzerinde kullanılan topraklama malzemelerinin çevre, güvenlik ve diğer yasal zorunluluğu olan yatırımlardan karşılanması için birim fiyat tariflerinde düzenleme yapılması talebimizdir." beyanında bulunulduğu;
Bunun üzerine diğer elektrik dağıtım şirketlerinin talepleri de değerlendirilmek suretiyle Galvanizli Demir Direkler, Traversler ve Konsollar maddesinin, dava konusu Kurul kararıyla, "AG havai hatlı şebekelerinde, müşterek havai hatlı şebekelerde ve büyük aralıklı hava hattı şebekelerde kullanılmak üzere galvanizli civata ile birleştirilmiş, parçalı galvanizli kaynakla birleştirilmiş her tür galvanizli demir direklerin ifade edildiği, bu direklerin imalatı ve nakliyesinin, temelinin tekniğine göre yapılmasının ve direğin tesis edilmesinin birim bedele dâhil olduğu, gerekli koruma ve işletme topraklamaları ile izolatör ve demirlerin direklerin birim bedeline dâhil olduğu, şartnamesi ve standardına uygun olarak sıcak daldırma usulü ile galvanizlenmeyen direk, travers ve konsollar için boyalı demir direkler, traversler ve konsollar pozundan ödeme yapılacağı" şeklinde revize edildiği;
Yine, 6268 sayılı Kurul kararıyla Galvanizli Demir Direkler, Traversler ve Konsollar pozu için belirlenen birim bedellerin, sahada aralarında davacı şirketin de bulunduğu üç farklı dağıtım şirketinin verilerinin incelenmek suretiyle birim bedellerde yer alan bazı pozlarda dağıtım şirketleri tarafından yapılan cari harcamaların birim bedellere kıyasla çok düşük olduğunun görüldüğü, galvanizli direkler için hesaplanan birim bedellerin sahada kullanılan direklerle örtüşmediği, bu nedenle yapılan işin karşılığı olacak şekilde bu pozdaki birim bedellerde sehven oluşan maddi hataların düzeltilmesi gerektiğinden bahisle revize edildiğinin anlaşıldığı;
Davacı şirket tarafından, galvanizli direklerde topraklama bedelinin ödenmediği ileri sürülmüş ise de, 07/06/2016 tarihli talebinin de incelendiği davalı idare tarafından hazırlanan Değerlendirme Raporunda, dağıtım tesislerinde yapılması gereken topraklamalar için kullanılacak olan topraklama kazığı, 35 mm² çıplak örgülü bakır iletken ve benzeri malzemeler, işletme ve koruma topraklaması, aydınlatma şebekesi, yer altı şebekesi, havai hatlı şebeke, enerji nakil hattı gibi zorunluluk olan yerler ve durumlar için kullanım oranları ile ilave topraklayıcı gerekmesi durumu da göz önünde bulundurularak hesaplama yapıldığının belirtildiği;
Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği'nin Ek-F.6. maddesinde topraklama yapılması gereken yerlerde dağıtım şirketlerinin katlandığı maliyetlerin Galvanizli Demir Direkler, Traversler ve Konsollar pozunda dikkate alındığı, ilave topraklama yapılması hâlinde de bu duruma yönelik maliyetlerin birim bedel hesaplanırken değerlendirildiğinin görüldüğü;
Öte yandan, 29/03/2017 tarih ve 7003 sayılı Kurul kararıyla, dava konusu maddenin 6882 sayılı Kurul kararının yürürlük tarihinden itibaren uygulanmasına; 08/06/2017 tarih ve 7113 sayılı Kurul kararıyla da, 6268 sayılı Kurul kararı kapsamında belirlenen birim bedellerin güncellenmesine karar verildiği;
Bu itibarla, yukarıda yapılan değerlendirmeler çerçevesinde galvanizli direklerde topraklama bedelinin birim bedele dâhil olduğu ve ilave topraklama maliyetlerinin de birim bedelin hesaplanmasında dikkate alındığı anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; hatalı ve eksik incelemeye dayalı karar verildiği, dava konusunun 6882 sayılı Kurul kararının 1. maddesi olduğu, sadece galvanizli direklere ilişkin kısmın değil, Kurul kararının tamamının iptalinin talep edildiği, her ne kadar dava konusu Kurul kararından sonra tesis edilen Kurul kararları sonrası davanın sadece bu kısım yönünden devam ettiğine ilişkin beyan sunulmuş olsa da, duruşmada dava dilekçesinde yer alan dava konusunun tamamı yönünden hüküm kurulmasının talep edildiği, davada talep edilen hususun dava konusu işlemin tüm iddia ve taleplerini karşılayacak şekilde bir bütün olarak değerlendirilmesi olduğu, iddia ve beyanlarının karşılanmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Daire kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davacının dava dilekçesinin "davanın konusu" ve "sonuç ve istem" kısmında 26/01/2017 tarih ve 6882 sayılı EPDK kararının 1. maddesinin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
Dava konusu maddede, "...tarihli ve ...sayılı Kurul kararı ekindeki "Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Elektrik Dağıtım Şirketlerinin 2016-2020 Uygulama Dönemi Yatırım Harcamalarında Kullanılmak Üzere Birim Bedel Tablosu"nda yer alan aşağıdaki tabloda gösterilen pozlara ait sehven maddi hata yapılan bedellerin, Tablo-1'de gösterildiği şekliyle revize edilmesine," denilerek, "Galvanizli demir direkler, traversler ve konsollar", "betonarme direkler, traversler ve konsollar", "Ağaç direkler", "Alüminyum iletkenli hava hattı (AER) kabloları" ve "Sodyum buharlı aydınlatma armatür ve lambaları" olmak üzere toplam 5 başlık altında yer alan çeşitli nitelik ve boyutlardaki malzemelere ilişkin birim bedellerin bulunduğu tabloya yer verilmiştir.
Dava dilekçesinde, revize edilen kalemler içerisinde en fazla etkilenildiği belirtilen "Galvanizli direk" ve söz konusu malzemeyle ilgili unsurlar yönünden hukuka aykırılık iddialarında bulunulduğu görülmekle birlikte, davacının aynı zamanda bahse konu malzeme dışında diğer malzemeleri de içerecek şekilde maddenin bütününe yönelik olarak; davalı idarece birim bedeller belirlenirken bölgesel farklılıkların, zorunlu olarak yapılması gereken yatırımların ve piyasa fiyatlarının göz önünde bulundurulmadığı, dava konusu Kurul kararı ile 2016-2020 yıllarına ilişkin olarak 3. uygulama dönemi boyunca uygulanacak birim bedellerin, TEDAŞ birim fiyatlarından yaklaşık %10 indirim yapılmak suretiyle belirlendiği, dava konusu maddede yer alan tabloda galvanizli direkler, beton direkler, alpek kablo ve armatür fiyatlarında eksi yönde revizyon yapıldığına yönelik iddialarda bulunduğu görülmüştür.
Buna karşılık, davacının 04/12/2017 tarihinde Danıştay kaydına giren, yürütmenin durdurulması isteminin reddi kararına itiraz dilekçesi ile daha sonra savcılık düşüncesine karşı beyanlarını içeren ve 14/01/2020 tarihinde Danıştay kaydına giren dilekçesinde de, dava açıldıktan sonra tesis edilen 27/03/2017 tarih ve 7003 sayılı Revize Kurul kararı ile dava konusu Kurul kararının 2016 yatırımlarına uygulanmayacağının ifade edildiği, yine birim bedellerin güncellenmesine ilişkin olarak 08/06/2017 tarih ve 7113 sayılı Kurul kararının yayınlandığı ve galvanizli direklerde topraklanma bedelinin ödenmemesi dışında idarece işlemin geri alınması nedeniyle davalarının galveniz direklerde topraklanma bedelinin ödenmemesi yönü ile devam ettiği belirtilerek, bu bedele ilişkin beyanlarda bulunduğu görülmüştür.
Temyize konu Daire kararında, dava dilekçesinde 6882 sayılı Kurul kararının 1. maddesinin iptali istenilmiş ise de, dilekçe içeriği ve ileri sürülen hukuka aykırılık sebepleri dikkate alındığında, iptal isteminin galvanizli direklerde topraklama bedelinin ödenmediği iddiasıyla sınırlı olarak incelendiği belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir.
Davacının temyiz dilekçesinde ise, hatalı ve eksik incelemeye dayalı karar verildiği, dava konusunun 6882 sayılı Kurul kararının 1. maddesi olduğu, sadece galvanizli direklere ilişkin kısmın değil, Kurul kararının tamamının iptalinin talep edildiği, her ne kadar dava konusu Kurul kararından sonra tesis edilen Kurul kararları sonrası davasının sadece bu kısım yönünden devam ettiğine ilişkin beyan sunulmuş olsa da, duruşmada dava dilekçesinde yer alan dava konusunun tamamı yönünden hüküm kurulmasını talep ettiği, davada talep edilen hususun dava konusu işlemin tüm iddia ve taleplerini karşılayacak şekilde bir bütün olarak değerlendirilmesi olduğu ileri sürülmüştür.
Davacının dava dilekçesinden sonra dava dosyasına sunduğu ve davanın konusuna ilişkin bahse konu beyanların, kısmi feragat olarak kabul edilmesi için yeterli açıklıkta olmadığı ve dosya içeriğindeki bilgi ve belgelerden Dairece de söz konusu beyanlara ilişkin bir değerlendirme yapılmadığı anlaşılmıştır.
Öte yandan, Daire kararında yer alan "dilekçe içeriği ve ileri sürülen hukuka aykırılık sebepleri dikkate alındığında, iptal isteminin galvanizli direklerde topraklama bedelinin ödenmediği iddiasıyla sınırlı olarak incelendiği" yönündeki ifadeden, davacının davanın konusuna ilişkin olarak dava dilekçesinden sonra sunduğu beyanlar çerçevesinde değil, dava dilekçesindeki beyanlar doğrultusunda bir değerlendirme yapılmak suretiyle, davanın galvanizli direklerde topraklama bedelinin ödenmediği iddiasıyla sınırlı olarak incelendiği anlaşılmıştır.
Kaldı ki, davacının 18/02/2020 tarihinde yapılan duruşmadan sonra Daire kararı kendisine tebliğ edilmeden 19/02/2020 tarihinde dava dosyasına sunduğu dilekçesinde, idarenin açıklamalarından dava konusu Kurul kararına ilişkin olarak sonradan alınan Kurul kararları ile sadece 2016 yılına ilişkin aykırılığın giderildiğinin belirtildiği, 2017, 2018 ve 2019 yıllarına ilişkin aykırılıkların devam ettiğinin anlaşıldığı, aynı nitelikteki iş için TEDAŞ'a farklı birim bedel belirlenmesi, özelleştirilen şirketlere farklı birim bedeller belirlenmesinin davanın özü olduğu, davalı idare tarafından 2016 yılına ilişkin bu aykırılığın, galvenizli borularda topraklama hattı hariç giderilmişken, 2017, 2018 ve 2019 yılları için aykırılığın halen devam etmesi nedeniyle dava konusu işlemin tamamen iptali gerektiği belirtilmiştir.
Bu durumda, davacının dava dilekçesinde belirttiği dava konusu ve ileri sürdüğü hukuka aykırılık sebepleri ile temyiz dilekçesinde yer verdiği temyiz sebepleri birlikte dikkate alındığında, Dairece dava konusu edilen 26/01/2017 tarih ve 6882 sayılı EPDK kararının 1. maddesinin tamamı hakkında değil, yalnızca galvanizli direklerde topraklama bedelinin ödenmemesi durumu yönünden ve davacı tarafından ileri sürülen hukuka aykırılık sebeplerinin tamamı dikkate alınmaksızın karar verildiği anlaşılmış olup, dava dilekçesinde davanın konusunun 6882 sayılı Kurul kararının 1. maddesi olduğu ve söz konusu maddenin tamamına yönelik hukuka aykırılık iddialarının bulunduğu dikkate alınarak yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
Bu itibarla, davacının iptal isteminin, galvanizli direklerde topraklama bedelinin ödenmediği iddiasıyla sınırlı olarak incelenmesi suretiyle verilen Daire kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne;
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Danıştay Onüçüncü Dairesinin temyize konu 18/02/2020 tarih ve E:2017/2324, K:2020/528 sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Kullanılmayan ...TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
5. 24/11/2021 tarihinde, oybirliği ile kesin olarak karar verildi.