T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2020/1864
Karar No : 2022/4493
TEMYİZ EDENLER :1-(DAVALI) ... Vergi Dairesi Başkanlığı
(... Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av.
2-(DAVACI) İflas Halinde ... Turizm Petrol ve Petrol Ürünleri Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı şirket adına, 2013 yılına ilişkin defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmediği yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2013/Şubat-Nisan dönemlerine ilişkin re'sen tarh edilen katma değer vergisi ile kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 355. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının 2013 yılı hesap ve işlemlerinin incelenmesi sonucu vergi inceleme raporu düzenlendiği, 2013 yılı yasal defter ve belgelerin ibrazının istenilmesine rağmen, onbeş gün içerisinde yasal defterlerin ibraz edilmediği ve mücbir sebep hallerinin de bulunmadığı, bunun üzerine indirim konusu yapılan katma değer vergilerinin fatura ve benzeri vesikalarda gösterilme ve yasal defterlere kaydedilme şartı birlikte gerçekleşmediğinden, indirimlerin reddi suretiyle katma değer vergisi tarhiyatı yapıldığı ve üç kat vergi ziyaı cezası kesildiğinin anlaşıldığı, ilgili yasal hükümler uyarınca, katma değer vergisinin indirim konusu yapılabilmesi için indirim konusu yapılacak verginin fatura veya benzeri belgeler üzerinde gösterilmesi, söz konusu belgelerin usulüne uygun bir biçimde tutulması ve notere tasdik ettirilmesi zorunlu olan yasal defterlere kaydının yapılmış olmasının gerektiği, dolayısıyla, yasal defterler incelemeye ibraz edilmemekle, indirim için yasada öngörülen koşulların gerçekleştiği kanıtlanamadığından, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 30/4 maddesi uyarınca katma değer vergisi indirimlerinin reddi suretiyle, davacı adına üç kat vergi ziyaı cezalı yapılan tarhiyatta hukuka aykırılık görülmediği, ... tarih ve ... sayılı defter ve belge ibraz yazısı ile 2013 yılına ilişkin defter ve belgelerin istenildiği halde, verilen yasal süre içerisinde ve en son vergi inceleme raporu tanzim tarihine kadar, herhangi bir mücbir sebep olmaksızın davacı tarafından incelemeye ibraz edilmediği sabit olduğundan, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 355/1. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasında da hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Vergi Mahkemesi kararının bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi ile özel usulsüzlük cezasına ilişkin hüküm fıkrası hukuka uygun olduğundan, istinaf başvurusunun bu kısmının reddine, dava konusu vergi ziyaı cezasının bir katı aşan kısmına gelince; olayda, yapılan tarhiyatın tamamen davacı şirketin vermiş olduğu beyannamelere ve şirkete ait diğer kayıtlara göre tespit edilmiş olması ve iflasına karar verilen ve tasfiye işlemleri iflas müdürlüğü tarafından yürütülen şirkete ait defter ve belgelerin kim tarafından ibraz edilmesi gerektiği hususunda tereddüt oluştuğundan, şirketin içinde bulunduğu özel durum nedeniyle ibrazın gerçekleşmediği, dolayısıyla olayda gizleme fiilinin bulunmadığı görüldüğünden, vergi ziyaı cezasının üç kat kesilmesinde ve istinafa konu kararın bu kısmında isabet olmadığı sonucuna varılarak istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, Mahkeme kararının vergi ziyaı cezasının bir katı aşan kısmının reddine ilişkin hüküm fıkrasının kaldırılmasına, bu kısım yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:
DAVALI İDARENİN İDDİALARI : Davacının yasal belgeleri ibraz etmemek suretiyle gizleme fiilini işlediği, bu sebeple üç kat vergi ziyaı cezası kesilmesinin hukuka uygun olduğu iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Vergi inceleme raporunda belirtilen sebeplerin gerçeği yansıtmadığı, incelemenin maksadına uygun olmadığı, iflasına karar verilen ve tasfiye işlemleri iflas müdürlüğü tarafından yürütülen bir şirketin defter ve belgelerini ibraz etmemesinin mücbir sebep kapsamında değerlendirilmesi gerektiği iddialarıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Davacı şirket adına, 2013 yılına ilişkin defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmediğinden bahisle düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2013/Şubat-Nisan dönemlerine ilişkin re'sen tarh edilen katma değer vergisi ve kesilen üç kat vergi ziyaı cezası ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrrer 355. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 344. maddesinin 1. fıkrasında; 341. maddede yazılı hallerde vergi ziyaına sebebiyet verildiği taktirde mükellef veya sorumlu hakkında ziyaa uğratılan verginin bir katı tutarında vergi ziyaı cezası kesileceği belirtilmiş, 2. fıkrasında; vergi ziyaına 359. maddede yazılı fiillerle sebebiyet verilmesi halinde bu cezanın üç kat, bu fiillere iştirak edenlere ise bir kat uygulanacağı, 359. maddesinin (a) fıkrasının 2. bendinde, vergi kanunlarına göre tutulan veya düzenlenen ve saklanma ve ibraz mecburiyeti bulunan defter, kayıt ve belgeleri tahrif etme veya gizleme veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleme veya bu belgeleri kullanma kaçakçılık suçu olarak tanımlanmış ve bu fıkranın son paragrafında, varlığı noter tasdik kayıtları veya sair suretlerle sabit olduğu halde inceleme sırasında yetkili kimselere defter ve belgelerin ibraz edilmemesinin gizleme olarak kabul edileceği hüküm altına alınmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Bölge İdare Mahkemesi kararının, bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisine ve özel usulsüzlük cezasına ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, davacı tarafından ileri sürülen temyiz nedenleri kararın belirtilen kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Vergi ziyaı cezasının bir katı aşan kısmına ilişkin davalı temyiz istemine gelince;
Olayda, davacının defter ve belgelerini mücbir sebep olmaksızın ibraz etmediğinin sabit olması nedeniyle, vergi ziyaı cezasının üç kat uygulanmasında hukuka aykırılık bulumadığından, tarhiyata ilişkin matrah farkının, idarece başkaca bir inceleme ve araştırma yapılmaksızın, sadece mükellefin vergi dairesine vermiş olduğu beyannamelerinden tespit edilmiş olması nedeniyle Bölge İdare Mahkemesi kararının vergi ziyaı cezasının üç kattan bir kata indirilmesine ilişkin hüküm fıkrasında isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin kabulüne, davacının temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının vergi ziyaı cezasının üç kattan bir kata indirilmesine ilişkin kısmının BOZULMASINA, diğer kısımının ONANMASINA,
3. Temyiz isteminde bulunan davacıdan 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca hesaplanacak nispi harcın alınmasına,
4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 03/10/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.