T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2020/1911
Karar No : 2023/6175
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- … Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ : 1. Huk. Müş. Yrd. V. …
2- … Valiliği
İSTEMLERİN_KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
DAVANIN KONUSU : Davacı tarafından, kardeşleri ... ve ...'ın Gaziantep ili, Şahinbey ilçesi, … Mahallesinde 20/08/2016 tarihinde düğün merasimi esnasında terör örgütünce gerçekleştirilen canlı bomba saldırısı sonucu vefat etmesi nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen zarara karşılık 200.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
YARGILAMA SÜRECİ :
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, davalı idarelerin istinaf başvurularının kısmen kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davacının tazminat talebinin kısmen kabulü ile toplam 50.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihi olan 02/06/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarelerce davacıya ödenmesine, davacının fazlaya ilişkin tazminat talepleri ile davalı idarelerin kabul edilen tazminat tutarına yönelik istinaf başvurularının reddine, hükmedilen tazminat miktarı üzerinden Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan 6.831,00 TL nisbi karar harcının ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 10. maddesi uyarınca hesaplanan 10.750,00 TL avukatlık ücretinin tek olmak üzere davalı idarelerden alınarak davacılara verilmesine, reddedilen manevi tazminat miktarı üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 10.maddesi uyarınca belirlenen 10.750,00 TL avukatlık ücretinin tek olmak üzere davacılardan alınarak davalı idarelere verilmesine, hükmedilen tazminat miktarı üzerinden hesaplanan 6.831,00 TL nisbi karar harcından dava açılırken peşin ödenen 683,10 TL karar harcının mahsubu sonucu kalan 6.147,90 TL harcın davacıya tamamlattırılması için Mahkemesince müzekkere yazılmasına karar verimiştir.
TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, hükmedilen tazminat miktarının yetersiz olduğu, olayın özel koşullarının dikkate alınmadığı, nispi karar harcının ve vekalet ücretinin hatalı hesaplandığı iddialarıyla; davalı İçişleri Bakanlığı tarafından, terör saldırısı ile ilgili olarak önceden alınan istihbari bir bilginin bulunmadığı, olay nedeniyle idarelerinin kusurlu ya da kusursuz sorumluluğunun bulunmadığı, olayın terör eylemi olduğu, sosyal riskin yasalaşmış hali olan 5233 sayılı Kanunda manevi tazminat düzenlenmediğinden manevi tazminatın karşılanma olanağı bulunmadığı, manevi tazminatın sebepsiz zenginleşme aracı haline getirilemeyeceği iddialarıyla; davalı Gaziantep Valiliği tarafından ise, olay nedeniyle idarelerinin kusurlu ya da kusursuz sorumluluğunun bulunmadığı, olayın terör eylemi olduğu, sosyal riskin yasalaşmış hali olan 5233 sayılı Kanunda manevi tazminat düzenlenmediğinden manevi tazminatın karşılanma olanağı bulunmadığı, manevi tazminatın sebepsiz zenginleşme aracı haline getirilemeyeceği iddialarıyla temyize konu kararın aleyhlerine olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI : Davalı İçişleri Bakanlığı tarafından davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmakta olup davacı ve diğer davalı Gaziantep Valiliği tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
A) Temyize Konu Kararın Manevi Tazminat İstemine Yönelik Kısmının İncelenmesi:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın, bu kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
B) Temyize Konu Kararın Vekalet Ücretine Yönelik Kısmının İncelenmesi:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, temyiz incelemesi sonunda kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa Danıştay'ın kararı düzelterek onayacağı hükme bağlanmıştır.
02/01/2019 tarih ve 30643 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve temyize konu karar tarihi itibarıyla uyuşmazlığa uygulanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin "Tarifelerin üçüncü kısmına göre ücret" başlıklı 13. maddesinde; "Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde gösterilen hukuki yardımların konusu para veya para ile değerlendirilebiliyor ise avukatlık ücreti, davanın görüldüğü mahkeme için Tarifenin İkinci Kısmında belirtilen maktu ücretlerin altında kalmamak kaydıyla (7 nci maddenin ikinci fıkrası, 9 uncu maddenin birinci fıkrasının son cümlesi ile 10 uncu maddenin üçüncü fıkrası ile 12 nci maddenin birinci fıkrası, 16 ncı maddenin ikinci fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla) Tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir." hükmüne yer verilmiştir.
Aynı Tarifenin "Manevi tazminat davalarında ücret" başlıklı 10. maddesinde ise, "(1) Manevi tazminat davalarında avukatlık ücreti, hüküm altına alınan miktar üzerinden Tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir. (2) Davanın kısmen reddi durumunda, karşı taraf vekili yararına Tarifenin üçüncü kısmına göre hükmedilecek ücret, davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemez. (3) Bu davaların tamamının reddi durumunda avukatlık ücreti, Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümüne göre hükmolunur. (4) Manevi tazminat davasının, maddi tazminat veya parayla değerlendirilmesi mümkün diğer taleplerle birlikte açılması durumunda; manevi tazminat açısından avukatlık ücreti ayrı bir kalem olarak hükmedilir." düzenlemesi yer almaktadır.
Öte yandan Tarife'nin üçüncü kısmında ilk 35.000,00 TL için %12, sonra gelen 45.000,00 TL için %11 oranında nispi vekalet ücretine hükmedileceği belirtilmiştir.
Dava, davacı tarafından, kardeşleri ... ve ...'ın Gaziantep ili, Şahinbey ilçesi, Beybahçe Mahallesinde 20/08/2016 tarihinde düğün merasimi esnasında terör örgütünce gerçekleştirilen canlı bomba saldırısı sonucu vefat etmesi nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen zarara karşılık 200.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
İdare Mahkemesince, davanın kabulüne karar verilmiş, davalı idarelerin istinaf başvurusu üzerine istinaf başvurularının kısmen kabulü ile İdare Mahkemesi kararının manevi tazminatın kabule ilişkin kısmının kaldırılmasına, davacının tazminat talebinin kısmen kabulü ile toplam 50.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihi olan 02/06/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarelerce davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat talebinin reddine, kabul edilen manevi tazminat miktarı üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 10. maddesi uyarınca hesaplanan 10.750,00 TL avukatlık ücretinin tek olmak üzere davalı idarelerden alınarak davacılara verilmesine, reddedilen manevi tazminat miktarı üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 10. maddesi uyarınca belirlenen 10.750,00 TL avukatlık ücretinin tek olmak üzere davacılardan alınarak davalı idarelere verilmesine karar verilmiştir.
Yukarıda yer alan düzenlemeler uyarınca, temyize konu karar ile kabul olunan tazminat miktarı için 5.850,00 TL (35.000,00 x %12 + 15.000,00 x %11 = 5.850) nispi vekâlet ücretinin davalı idarelerden alınarak davacıya ödenmesine hükmedilmesi, reddolunan tazminat miktarı için de reddolunan miktar üzerinden hükmedilecek vekalet ücreti kabul olunan üzerinden hükmedilecek vekalet ücretini geçemeyeceğinden yine 5.850,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere ödenmesine hükmedilmesi gerekirken, karşılıklı olarak 10.750,00 TL vekalet ücretine hükmedilmesinde hukuki isabet görülmemiştir.
Bu durumda, karşılıklı olarak, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının verildiği tarihte yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 5.850,000 TL nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğinden, temyize konu kararın hüküm fıkrasında yer alan "10.750,00 TL" ibarelerinin "5.850,00 TL" olarak düzeltilmesi gerekmektedir.
C) Temyize Konu Kararın, Hükmedilen Tazminat Miktarı Üzerinden Hesaplanan Nispi Harca Yönelik Kısmının İncelenmesi:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, temyiz incelemesi sonunda kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa Danıştay'ın kararı düzelterek onayacağı hükme bağlanmıştır.
492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 2. maddesinde, yargı işlemlerinden Kanuna bağlı (1) sayılı Tarifede yazılı olanların yargı harçlarına tâbi bulunduğu; 15. maddesinde, yargı harçlarının (1) sayılı Tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden, işlemin nev'i ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınacağı; 16. maddesinde, değer ölçüsüne göre harca tabi işlemlerde (1) sayılı Tarifede yazılı değerlerin esas olduğu; 21. maddesinde, yargı harçlarının (1) sayılı Tarifede yazılı nispetler üzerinden alınması gerektiği; 28. maddesinde ise, (1) sayılı Tarifede yazılı nispi karar harcının dörtte birinin peşin, geri kalanının kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödeneceği kurala bağlanmıştır.
Anılan Kanun'un, yargı harçlarının gösterildiği (1) sayılı Tarifesinde, konusu belli bir değerle ilgili bulunan davalarda esas hakkında karar verilmesi halinde hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden, binde 68,31 oranında nispi karar harcı alınacağı belirtilmiştir.
Bu doğrultuda; konusu belli bir miktarı içeren davalarda, yargılama gideri içinde yer alan kalemlerden nispi karar harcı dışındaki harç, keşif ve bilirkişi ücreti ile posta giderinin, haklılık oranına göre davanın taraflarına yükletilmesi; hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden hesaplanacak nispi karar harcının ise, hükmedilen miktar yönünden haksız çıkmış olan davalı idarelere yükletilmesi gerekmektedir. Bu nedenle, davalı idarelerce ödenmesi gereken bakiye nispi karar harcının davacıya tamamlattırılması yönünde karar veren Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Öte yandan, hükmedilen 50.000,00 TL üzerinden hesaplanan nispi karar harcının 3.415,50 TL (50.000,00 x binde 68,31 = 3.415,50 TL) olması gerektiğinden nispi karar harcının 6.831,00 TL olarak belirlenmesinde de hukuki isabet görülmemiştir.
Bu durumda, temyize konu kararın hüküm fıkrasında yer alan " Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan 6.831,00 TL nisbi karar harcının " ibaresinin karardan çıkarılarak, " hükmedilen tazminat miktarı üzerinden hesaplanan 6.831,00 TL nisbi karar harcından dava açılırken peşin ödenen 683,10 TL karar harcının mahsubu sonucu kalan 6.147,90 TL harcın davacıya tamamlattırılması için Mahkemesince müzekkere yazılmasına " ibaresinin " hükmedilen tazminat tutarı üzerinden hesaplanan 3.415,50 TL nispi karar harcından davanın açılması sırasında peşin alınan 683,10 TL'nin mahsubu ile kalan 2.732,40 TL harcın davalı idarelere tamamlattırılmasına, 683,10 TL harcın davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine " şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Tarafların esasa yönelik temyiz istemlerinin REDDİNE, vekalet ücretine ve nispi karar harcına yönelik temyiz istemlerinin KABULÜNE,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
3. Temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin iadesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 31/10/2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.