Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2020/1912 E. , 2022/1128 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/1912
Karar No : 2022/1128
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALILAR : 1- ...Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...
2- ...Valiliği - ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVANIN KONUSU :
Afyonkarahisar ili, Sandıklı ilçesi, Ali Çetinkaya İlköğretim Okulunda öğretmen olan davacı tarafından, eş durumu özrüne dayalı olarak Denizli iline atanmak için yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlem ile bu işlemin dayanağını oluşturan ve 14/12/2011 tarihinde yayımlanan Öğretmenlerin Eş Durumu Özrüne Bağlı Yer Değiştirme Kılavuzu'nun; “2.Genel Hükümler” başlıklı kısmının 4. paragrafında yer alan; “Millî Eğitim Bakanlığı Öğretmenlerinin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin 14 ve 15’inci maddesinde belirtilen “açıktan ve kurumlar arası yeniden atama” ve “açıktan ilk atama, kurum içi ve kurumlar arası ilk atama” çeşidi ve ilk defa atananlar ile 632 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında kadrolu öğretmenliğe geçenlerin sözleşmeli öğretmenlikte geçen süresi dâhil görevine başlama tarihi itibarıyla; 31 Aralık 2011 tarihine kadar en az 1 (bir) yıl süreyle öğretmenlikte görev yapmış olmaları kaydıyla eş durumu özründen yer değiştirme isteğinde bulunabileceklerdir.” kısmı ile “2.3 Başvuru Şartları” başlıklı maddesinde yer alan; "Millî Eğitim Bakanlığı Öğretmenlerinin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin 14 ve 15’inci maddesine göre atananlar ile 632 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında kadroluya geçenlerin öğretmenlik görevine başlama tarihi itibarıyla "bir yıllık süre'yi dolduracak olanlar" şeklindeki paragrafın iptali istenilmiştir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Danıştay İkinci Dairesinin 27/11/2017 günlü, E:2016/556, K: 2017/7363 sayılı kararıyla;
14/12/2011 tarihinde yayımlanan Aralık/2011 Öğretmenlerin Eş Durumu Özrüne Bağlı Yer Değiştirme Kılavuzu'nun “2.Genel Hükümler” başlıklı kısmının 4. paragrafı ile “2.3 Başvuru Şartları” başlıklı maddesinde yer alan; "Millî Eğitim Bakanlığı Öğretmenlerinin Atama ve Yer değiştirme Yönetmeliği’nin 14 ve 15’inci maddesine göre atananlar ile 632 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında kadroluya geçenlerin öğretmenlik görevine başlama tarihi itibarıyla "bir yıllık süre'yi dolduracak olanlar" şeklindeki paragrafın iptali istemi yönünden;
Aralık/2011 Öğretmenlerin Eş Durumu Özrüne Bağlı Yer Değiştirme Kılavuzu'nun yasal dayanağını 652 sayılı Milli Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 37. maddesinin 3. fıkrasının oluşturduğu; 652 sayılı KHK'nın 37. maddesinin 3. fıkrasının "Bakanlıkça belirlenen özür gruplarına bağlı yer değiştirmeler ise yaz tatillerinde yapılır." biçimindeki son cümlesinin, Anayasa Mahkemesinin 06/02/2013 tarih ve E:2011/123, K:2013/26 sayılı kararıyla iptal edilmesi karşısında dava konusu Kılavuz'un yasal dayanağının kalmadığı ve her ne kadar dava konusu Kılavuz, Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmenlerinin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin tekrarı mahiyetinde ifadeler barındırmakta ise de; yasal dayanağını yitirmiş olan Kılavuz'un bu haliyle hukuk aleminde sonuç doğurmasının mümkün olmadığı sonucuna varıldığı,
Davacının, eş durumu özrüne dayalı olarak Denizli iline atanmak için yaptığı başvurusunun reddine ilişkin işlemin iptali istemi yönünden ise;
Millî Eğitim Bakanlığının yeniden yapılandırılmasına ilişkin olarak 06/04/2011 tarih ve 6223 sayılı Kanun'un verdiği yetkiye dayanılarak, Bakanlar Kurulunca 25/08/2011 tarihinde kararlaştırılan ve 14/09/2011 tarih ve 28054 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 652 sayılı KHK'nın 37. maddesinin 3. fıkrasında; "Öğretmenlerin Bakanlıkça belirlenen hizmet bölge veya alanlarında en az üç eğitim öğretim yılı görev yapması esastır. Bunların yer değiştirme suretiyle atamaları her yıl yapılan atama plan ve programları çerçevesinde eğitim öğretim faaliyetlerini etkilemeyecek şekilde sonuçlandırılır. Bakanlıkça belirlenen özür gruplarına bağlı yer değiştirmeler ise yaz tatillerinde yapılır." hükmüne yer verildiği,
06/05/2010 tarih ve 27573 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmenlerinin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin işlem tarihinde yürürlükte bulunan 35. maddesinde, öğretmenlerin sağlık, eş ve öğrenim durumu özürleri nedeniyle özür gereklerinin karşılanabileceği yerlere yer değiştirme isteğinde bulunabileceklerinin kurala bağlandığı; aynı maddenin 4. fıkrasında, bu Yönetmeliğin 14 ve 15. maddeleri kapsamında öğretmenliğe atananların, özür durumundan yer değiştirme isteğinde bulunabilmesi için son olarak atandıkları görev yerlerinde en az bir yıl süreyle görev yapmış olmaları gerektiği belirtildikten sonra bahse konu Yönetmeliğin "Açıktan ve Kurumlar Arası Yeniden Atama" başlıklı 14. maddesi aktarılarak,
652 sayılı KHK'nın 37. maddesinin 3. fıkrasının, "Bakanlıkça belirlenen özür gruplarına bağlı yer değiştirmeler ise yaz tatillerinde yapılır." biçimindeki son cümlesinin, Anayasa Mahkemesinin 06/02/2013 tarih ve E:2011/123, K:2013/26 sayılı kararıyla iptal edildiği dikkate alındığında ve diğer taraftan da, 652 sayılı KHK'nın Geçici 6. maddesinde, "Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin uygulanmasına ilişkin düzenlemeler bir yıl içinde yürürlüğe konulur. Bu düzenlemeler yürürlüğe girinceye kadar mevcut düzenlemelerin bu Kanun Hükmünde Kararnameye aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." hükmüne yer verilmiş olması nedeniyle, Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmenlerinin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin, 652 sayılı KHK'ya aykırı olmayan hükümlerinin ve böylelikle anılan Yönetmeliğin 35. maddesinin olay tarihinde yürürlükte olduğu,
Bu durumda, olay tarihinde yürürlükte bulunan Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmenlerinin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 35. maddesinde yer alan; anılan Yönetmeliğin 14 ve 15. maddeleri kapsamında öğretmenliğe atananların, özür durumundan yer değiştirme isteğinde bulunabilmesi için son olarak atandıkları görev yerlerinde en az bir yıl süreyle görev yapmış olmaları gerekeceğine ilişkin hüküm uyarınca, istifa ederek öğretmenlikten ayrıldıktan sonra 05/09/2011 tarihinde anılan Yönetmeliğin 14. maddesi kapsamında açıktan atanarak öğretmenlik görevine dönen ve göreve başladıktan üç ay sonra eş durumu özrüne dayalı olarak Denizli iline atanmak için başvuru yapan davacının, bir yıllık çalışma süresini doldurmadığı gerekçesiyle başvurusunun reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle,
2011/Aralık Öğretmenlerin Eş Durumu Özrüne Bağlı Yer Değiştirme Kılavuzu'nun “2.Genel Hükümler” başlıklı kısmının 4. paragrafı ile “2.3 Başvuru Şartları” başlıklı kısmında yer alan; "Millî Eğitim Bakanlığı Öğretmenlerinin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin 14 ve 15’inci maddesine göre atananlar ile 632 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında kadroya geçenlerin öğretmenlik görevine başlama tarihi itibarıyla 'bir yıllık süre'yi dolduracak olanlar' şeklindeki paragrafın iptaline; davacının, eş durumu özrüne dayalı olarak Denizli iline atanmak için yaptığı başvurusunun reddine ilişkin işlem yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.
Anılan kararın aleyhlerine olan kısımlarının, davacı ve davalı idareler tarafından temyiz edilmesi üzerine, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 12/12/2019 günlü, E:2018/1340, K:2019/6397 sayılı kararıyla;
Davacının temyiz istemi yönünden; Danıştay İkinci Dairesi kararının davanın reddine ilişkin kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediği;
Davalı idarelerin temyiz istemi yönünden; 652 sayılı KHK'nın 37. maddesinin 3. fıkrasının "Bakanlıkça belirlenen özür gruplarına bağlı yer değiştirmeler ise yaz tatillerinde yapılır." biçimindeki son cümlesinin iptaline ilişkin, Anayasa Mahkemesinin 06/02/2013 tarih ve E:2011/123, K:2013/26 sayılı kararının gerekçesi incelendiğinde; kararda özür durumuna bağlı yer değiştirmelerin sadece yaz tatillerinde yapılmasının, özür gruplarına ilişkin yer değiştirmelere zaman yönünden kısıtlama getirdiği ve bu durumun da hukuka aykırı olduğunun vurgulandığının görüldüğü;
Bu durumda, anılan Anayasa Mahkemesi kararının, Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmenlerinin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin uygulanmasını tamamen ortadan kaldıracak nitelikte olmadığı gibi tüm Yönetmelik maddelerini hukuka aykırı kıldığından da söz edilemeyeceğinden dava konusu Kılavuz'un dayanaksız kaldığından bahsedilemeyeceği;
Öte yandan, 652 sayılı KHK'nın Geçici 6. maddesinde, anılan KHK'ya ilişkin düzenlemeler yürürlüğe girinceye kadar bu KHK'ya aykırı olmayan mevcut düzenlemelerin uygulanmaya devam edileceğinin açıkça belirtilmesi karşısında, anılan Yönetmelik hükümlerinin ayakta olduğunun kabulü gerektiği;
Bu itibarla, uyuşmazlık konusu Kılavuz hükümlerinin esas yönünden incelemesi gerekirken, Anayasa Mahkemesinin 06/02/2013 tarih ve E:2011/123, K:2013/26 sayılı kararına atıf yapılarak Kılavuz'un dayanaksız kaldığı gerekçesiyle verilen iptal kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle; Danıştay İkinci Dairesinin temyize konu 27/11/2017 günlü, E:2016/556, K: 2017/7363 sayılı kararının bireysel işlem yönünden davanın reddine ilişkin kısmının onanmasına, düzenleyici işlemin iptaline ilişkin kısmının bozulmasına karar verilmiştir.
DAVACININ İDDİALARI :
Davacı tarafından; 09/09/2003 tarihinde Zonguldak ilinde kadrolu öğretmen olarak göreve başladığı, 09/09/2004 tarihinde ise adaylığı kaldırıldığı ve akabinde de istifa ederek görevinden ayrıldığı; 05/09/2011 tarihinde açıktan atanarak tekrar ...ili, ...ilçesi, ...İlköğretim Okulunda göreve başladığı, eş durumu mazeretiyle Denizli iline atanma talebinde bulunduğu, "bir yıllık çalışma süresini tamamlamadığı” gerekçesiyle reddine ilişkin 26/12/2011 tarihli işlemin dayağı olan Kılavuz hükümlerinde üst hukuk normlarına uygunluk bulunmadığı ileri sürülmüştür.
DAVALILARIN SAVUNMASI :
Milli Eğitim Bakanlığı tarafından; 06/05/2010 tarihli 27573 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmenlerinin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin 14. maddesinde; “Eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfına dâhil öğretmen unvanlı kadrolarda adaylıklarının kaldırılmış olması kaydıyla; a) Bakanlık kadrolarındaki görevlerinden ayrılanlar, b) Hâlen kamu kurum ve kuruluşlarında öğretmen veya başka unvanda görev yapanlar bu kapsamda başvuruda bulunabilirler” hükmünün, aynı Yönetmeliğin 35. maddesinde; “14 ve 15 inci maddeleri kapsamında öğretmenliğe atananların, özür durumundan yer değiştirme isteğinde bulunabilmesi için son olarak atandıkları görev yerlerinde en az bir yıl süreyle görev yapmış olmaları gerekir.” hükmünün yer aldığı ve 35. maddede yer hükmün iptali için açılan davada, Danıştay İkinci Dairesince salt sağlık durumu özründen dolayı yer değiştirme isteğinde bulunanlar yönünden yürütmenin durdurulduğu, eş durumu özründen dolayı yer değişikliği isteyenler yönünden bir yıl çalışma şartı aranmasının hukuka uygun bulunduğu, dava konusu kılavuz hükümlerinin de anılan yönetmelik hükümlerine paralel olarak düzenlendiği, maksada ve hizmet gereklerine uygun olduğu savunulmuştur.
Afyonkarahisar Valiliği tarafından; yasal dayanaktan yoksun bulunan davanın reddi gerektiği yolunda savunma yapılmıştır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 12/12/2019 günlü, E:2018/1340, K:2019/6397 sayılı kısmen bozma kararına uyularak, dava konusu olan Kılavuz hükümleri yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmüştür.
DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesinin 1. fıkrasında; Danıştay dava daireleri kararlarına karşı Danıştay'da temyiz yoluna başvurulabileceği, 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 38. maddesinde; İdari Dava Daireleri Kurulunca idari dava dairelerinden ilk derece mahkemesi olarak verilen kararların temyizen inceleneceği öngörülmüş olup 2577 sayılı Kanunun 49. maddesinin 4. fıkrasında ise Danıştay dava dairelerinin ilk derece mahkemesi olarak verdiği kararların temyizen bozulması halinde ısrar olanağı tanınmamıştır.
Afyonkarahisar ili, ...ilçesi, ...İlköğretim Okulunda öğretmen olan davacı tarafından, eş durumu özrüne dayalı olarak Denizli iline atanmak için yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlem ile bu işlemin dayanağını oluşturan ve 14/12/2011 tarihinde yayımlanan Öğretmenlerin Eş Durumu Özrüne Bağlı Yer Değiştirme Kılavuzu'nun; “2.Genel Hükümler” başlıklı kısmının 4. paragrafında yer alan; “Millî Eğitim Bakanlığı Öğretmenlerinin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin 14 ve 15’inci maddesinde belirtilen “açıktan ve kurumlar arası yeniden atama” ve “açıktan ilk atama, kurum içi ve kurumlar arası ilk atama” çeşidi ve ilk defa atananlar ile 632 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında kadrolu öğretmenliğe geçenlerin sözleşmeli öğretmenlikte geçen süresi dâhil görevine başlama tarihi itibarıyla; 31 Aralık 2011 tarihine kadar en az 1 (bir) yıl süreyle öğretmenlikte görev yapmış olmaları kaydıyla eş durumu özründen yer değiştirme isteğinde bulunabileceklerdir.” kısmı ile “2.3 Başvuru Şartları” başlıklı maddesinde yer alan; "Millî Eğitim Bakanlığı Öğretmenlerinin Atama ve Yer değiştirme Yönetmeliği’nin 14 ve 15’inci maddesine göre atananlar ile 632 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında kadroluya geçenlerin öğretmenlik görevine başlama tarihi itibarıyla "bir yıllık süre'yi dolduracak olanlar" şeklindeki paragrafın iptali istemiyle açılan davada; Danıştay İkinci Dairesinin 27/11/2017 tarih ve E:2016/556, K:2017/7363 sayılı kararıyla; 14/12/2011 tarihinde yayımlanan Aralık/2011 Öğretmenlerin Eş Durumu Özrüne Bağlı Yer Değiştirme Kılavuzu'nun “2.Genel Hükümler” başlıklı kısmının 4. paragrafı ile “2.3 Başvuru Şartları” başlıklı maddesinde yer alan; "Millî Eğitim Bakanlığı Öğretmenlerinin Atama ve Yer değiştirme Yönetmeliği’nin 14 ve 15’inci maddesine göre atananlar ile 632 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında kadroluya geçenlerin öğretmenlik görevine başlama tarihi itibarıyla "bir yıllık süre'yi dolduracak olanlar" şeklindeki paragrafın iptaline, davacının, eş durumu özrüne dayalı olarak Denizli iline atanmak için yaptığı başvurusunun reddine ilişkin işlemin iptali istemi yönünden ise davanın reddine karar verildiği; bu kararın taraflarca temyizi üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 12/12/2019 günlü, E:2018/1340, K:2019/6397 sayılı kararıyla, davacının temyiz isteminin reddine, 652 sayılı KHK'nın 37. maddesinin 3. fıkrasının "Bakanlıkça belirlenen özür gruplarına bağlı yer değiştirmeler ise yaz tatillerinde yapılır." biçimindeki son cümlesinin iptaline ilişkin, Anayasa Mahkemesinin 06/02/2013 tarih ve E:2011/123, K:2013/26 sayılı kararının gerekçesi incelendiğinde; kararda özür durumuna bağlı yer değiştirmelerin sadece yaz tatillerinde yapılmasının, özür gruplarına ilişkin yer değiştirmelere zaman yönünden kısıtlama getirdiği ve bu durumun da hukuka aykırı olduğunun vurgulandığının görüldüğü; bu durumda, anılan Anayasa Mahkemesi kararının, Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmenlerinin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin uygulanmasını tamamen ortadan kaldıracak nitelikte olmadığı gibi tüm Yönetmelik maddelerini hukuka aykırı kıldığından da söz edilemeyeceğinden dava konusu Kılavuz'un dayanaksız kaldığından bahsedilemeyeceği; öte yandan, 652 sayılı KHK'nın Geçici 6. maddesinde, anılan KHK'ya ilişkin düzenlemeler yürürlüğe girinceye kadar bu KHK'ya aykırı olmayan mevcut düzenlemelerin uygulanmaya devam edileceğinin açıkça belirtilmesi karşısında, anılan Yönetmelik hükümlerinin ayakta olduğunun kabulü gerektiği; bu itibarla, uyuşmazlık konusu Kılavuz hükümlerinin esas yönünden incelemesi gerekirken, Anayasa Mahkemesinin 06/02/2013 tarih ve E:2011/123, K:2013/26 sayılı kararına atıf yapılarak Kılavuz'un dayanaksız kaldığı gerekçesiyle verilen iptal kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle bozulduğu anlaşılmıştır.
14/12/2011 tarihinde yayımlanan Öğretmenlerin Eş Durumu Özrüne Bağlı Yer Değiştirme Kılavuzu'nun; “2.Genel Hükümler” başlıklı kısmının 4. paragrafında; “Millî Eğitim Bakanlığı Öğretmenlerinin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin 14 ve 15’inci maddesinde belirtilen “açıktan ve kurumlar arası yeniden atama” ve “açıktan ilk atama, kurum içi ve kurumlar arası ilk atama” çeşidi ve ilk defa atananlar ile 632 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında kadrolu öğretmenliğe geçenlerin sözleşmeli öğretmenlikte geçen süresi dâhil görevine başlama tarihi itibarıyla; 31 Aralık 2011 tarihine kadar en az 1 (bir) yıl süreyle öğretmenlikte görev yapmış olmaları kaydıyla eş durumu özründen yer değiştirme isteğinde bulunabileceklerdir.”; “2.3 Başvuru Şartları” başlıklı maddesinde ise; 31 Aralık 2011 tarihi itibarıyla ... Millî Eğitim Bakanlığı Öğretmenlerinin Atama ve Yer değiştirme Yönetmeliği’nin 14 ve 15’inci maddesine göre atananlar ile 632 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında kadroluya geçenlerin öğretmenlik görevine başlama tarihi itibarıyla "bir yıllık süre'yi dolduracak olanlar"ın yer değiştirme isteğinde bulunabilecekleri hükümleri getirilmiştir.
Olay tarihinde yürürlükte olan ve 06/05/2010 günlü, 27573 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmenlerinin Atama Ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin ''Açıktan ve kurumlar arası yeniden atama'' başlıklı 14/1. maddesinde ''Eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfına dâhil öğretmen unvanlı kadrolarda adaylıklarının kaldırılmış olması kaydıyla;
a) Bakanlık kadrolarındaki görevlerinden ayrılanlar,
b) Hâlen kamu kurum ve kuruluşlarında öğretmen veya başka unvanda görev yapanlar
bu kapsamda başvuruda bulunabilirler.'' hükmü yer almıştır.
Anılan Yönetmeliğin ''Özür durumuna bağlı yer değiştirmeler'' başlıklı 35. maddesinin 4. fıkrasında ise ''Bu Yönetmeliğin 14 ve 15 inci maddeleri kapsamında öğretmenliğe atananların, özür durumundan yer değiştirme isteğinde bulunabilmesi için son olarak atandıkları görev yerlerinde en az bir yıl süreyle görev yapmış olmaları gerekir.'' hükmüne yer verilmiştir.
Davacının 09/09/2003 tarihinde öğretmen olarak atandığı, 09/09/2004 tarihinde adaylığı kaldırıldıktan sonra 24/09/2004 tarihinde istifa ettiği, daha sonra Yönetmeliğin 14. maddesi kapsamında ataması yapılarak 05/09/2011 tarihinde yeniden öğretmenliğe başladığı, adıgeçenin eş durumundan atanma isteğinin bir yıllık çalışma süresini tamamlamadığından bahisle reddedilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Dava konusu Kılavuz hükümlerinde, Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmenlerinin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 35/4. maddesinin tekrarı niteliğinde olduğu görüldüğünden, hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu Kılavuz hükümleri yönünden davanın reddi gerektiği gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Dairemizin 27/11/2017 günlü, E:2016/556, K: 2017/7363 sayılı kararının iptale ilişkin kısmının, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 12/12/2019 günlü, E:2018/1340, K:2019/6397 sayılı kararıyla bozulması üzerine, 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine göre Danıştay dava dairelerinin ilk derece mahkemesi olarak verdiği kararların temyizen bozulması halinde ısrar hakkı tanınmadığından bozma kararına uyularak, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten sonra dosyadaki bilgi ve belgeler de incelenmek suretiyle, bozulan kısım yönünden işin gereği düşünüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacı, 09/09/2003 tarihinde ...ilinde kadrolu öğretmen olarak göreve başlamış; 09/09/2004 tarihinde ise adaylığı kaldırılmış ve akabinde de istifa ederek görevinden ayrılmıştır. 05/09/2011 tarihinde açıktan tekrar atanarak Afyonkarahisar ili, Sandıklı ilçesi, Ali Çetinkaya İlköğretim Okulunda göreve başlamış ve üç ay sonra, eş durumu mazeretiyle Denizli iline atanma talebinde bulunmuştur. Davalı idare tarafından, anılan başvuru, "davacının bir yıllık çalışma süresini tamamlamadığı” gerekçesiyle 26/12/2011 tarihli işlem ile reddedilmiştir. Bunun üzerine işbu dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
652 sayılı KHK'nın Geçici 6. maddesinde, "Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin uygulanmasına ilişkin düzenlemeler bir yıl içinde yürürlüğe konulur. Bu düzenlemeler yürürlüğe girinceye kadar mevcut düzenlemelerin bu Kanun Hükmünde Kararnameye aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." hükmüne yer verilmiştir.
Dava konusu işlem tarihinde yürülükte bulunan 06/05/2010 tarih ve 27573 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmenlerinin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin işlem tarihi itibarıyla 35. maddesinde, öğretmenlerin sağlık, eş ve öğrenim durumu özürleri nedeniyle özür gereklerinin karşılanabileceği yerlere yer değiştirme isteğinde bulunabilecekleri, Yönetmeliğin 14 ve 15. maddeleri kapsamında öğretmenliğe atananların, özür durumundan yer değiştirme isteğinde bulunabilmesi için son olarak atandıkları görev yerlerinde en az bir yıl süreyle görev yapmış olmaları gerekeceği, anılan Yönetmeliğin 14. maddesinde ise; eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfına dâhil öğretmen unvanlı kadrolarda adaylıklarının kaldırılmış olması kaydıyla; Bakanlık kadrolarındaki görevlerinden ayrılanlar ile hâlen kamu kurum ve kuruluşlarında öğretmen veya başka unvanda görev yapanların bu kapsamda başvuruda bulunabilecekleri kurala bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Dava konusu Kılavuz'un yayımlandığı 14/12/2011 tarihi itibarıyla yürürlükte olan ve 14/09/2011 günlü, 28054 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak Milli Eğitim Bakanlığının yeniden yapılandırılması kapsamında 3797 sayılı Kanun'u yürürlükten kaldıran 652 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK)'nin Geçici 6. maddesinde; anılan KHK'ya ilişkin düzenlemeler yürürlüğe girinceye kadar bu KHK'ya aykırı olmayan mevcut düzenlemelerin uygulanmaya devam edileceğinin açıkça belirtilmesi karşısında; Kılavuz'un yayımlandığı tarihte yürürlükte bulunan ve 06/05/2010 günlü, 27573 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmenlerinin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin, 652 sayılı KHK'ya aykırı olmayan hükümlerinin iş bu dava konusu uyuşmazlık hakkında uygulanacağı açıktır.
Öte yandan; 652 sayılı KHK'nın 37. maddesinin 3. fıkrasının "Bakanlıkça belirlenen özür gruplarına bağlı yer değiştirmeler ise yaz tatillerinde yapılır." biçimindeki son cümlesinin iptaline ilişkin Anayasa Mahkemesinin 06/02/2013 günlü, E:2011/123, K:2013/26 sayılı kararının gerekçesi incelendiğinde; kararda, özür durumuna bağlı yer değiştirmelerin sadece yaz tatillerinde yapılmasının, özür gruplarına ilişkin yer değiştirmelere zaman yönünden kısıtlama getirdiği ve bu durumun da hukuka aykırı olduğunun vurgulandığı; anılan kararın, Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmenlerinin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin uygulanmasını tamamen ortadan kaldıracak nitelikte olmadığı ve tüm Yönetmelik maddelerini hukuka aykırı kıldığından da söz edilemeyeceği, dolayısıyla dava konusu Kılavuz'un dayanaksız kaldığından bahsedilemeyeceğinin kabulü gerekmektedir.
14/12/2011 tarihinde yayımlanan Öğretmenlerin Eş Durumu Özrüne Bağlı Yer Değiştirme Kılavuzu'nun; “2.Genel Hükümler” başlıklı kısmının 4. paragrafı ile “2.3 Başvuru Şartları” başlıklı maddesinde yer alan; "Millî Eğitim Bakanlığı Öğretmenlerinin Atama ve Yer değiştirme Yönetmeliği’nin 14 ve 15’inci maddesine göre atananlar ile 632 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında kadroluya geçenlerin öğretmenlik görevine başlama tarihi itibarıyla "bir yıllık süre'yi dolduracak olanlar" şeklindeki paragrafın iptali istemi yönünden;
Kılavuz'un bahsi geçen düzenlemeleri; "2.Genel Hükümler ...
“Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmenlerinin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin 14 ve 15’inci maddesinde belirtilen "açıktan ve kurumlar arası yeniden atama" ve "açıktan ilk atama, kurum içi ve kurumlar arası ilk atama" çeşidi ve ilk defa atanalar ile 632 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında kadrolu öğretmenliğe geçenlerin sözleşmeli öğretmenlikte geçen süresi dâhil görevine başlama tarihi itibarıyla; 31 Aralık 2011 tarihine kadar en az 1 (bir) yıl süreyle öğretmenlikte görev yapmış olmaları kaydıyla eş durumu özründen yer değiştirme isteğinde bulunabileceklerdir.”;
"2.3 Başvuru Şartları
31 Aralık 2011 tarihi itibarıyla;
-Başarılı olup adaylığı kaldırılacak olanlar;
-Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmenlerinin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin 14 ve 15’inci maddesine göre atananlar ile 632 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında kadroluya geçenlerin öğretmenlik görevine başlama tarihi itibarıyla “bir yıllık süre”yi dolduracak olanlar,
-Son iki yıllık sürede, eşine ait en az 360 günlük (SSK) ya da 12 aylık (Bağ-Kur) sigorta süresi tamamlanmış ve eşlerinin sigortalılığının halen devam ettiğini gösterir belgesi bulunan öğretmenler, eşinin sigortalı olarak çalıştığı yere, eş durumu özrüne bağlı olarak,
Yer değiştirme isteğinde bulunabileceklerdir." şeklindedir.
Yönetmeliğin 35. maddesinin 3. fıkrasında; özür durumuna bağlı yer değiştirme isteğinde bulunanlardan öğretmenlikte ve Devlet memurluğunda adaylıklarının kaldırılmış olması şartının aranacağı, aday öğretmenlerin yer değiştirme isteklerinin değerlendirmeye alınmayacağı ifade edilmiştir.
13/12/2011 günlü Basın Duyurusu ile dava konusu Kılavuz'da atama işlemlerinin 30/12/2011 tarihi itibarıyla yapılacağı öngörüldüğünden, adaylıkların kaldırılmış veya kaldırılacak olması için 31 Aralık 2011 tarihinin esas alınmasına yönelik düzenlemelerde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Diğer taraftan; dava konusu Kılavuzun "2.3. Başvuru Şartları" başlıklı maddesinin 3. fıkrasında, belirtilen şekillerde ataması yapılan öğretmenlerin eş durumu özrüne bağlı yer değiştirme isteğinde bulunabilmesi için öğretmenlik görevine başlama tarihi itibarıyla bir yıllık çalışma süresini doldurmaları zorunlu kılınmıştır.
Davacı taraf, söz konusu düzenlemede yer alan bir yıl süreyle çalışma şartının hukuka aykırı olduğunu ileri sürmektedir.
Dava konusu Kılavuz'a göre üst norm niteliğindeki Yönetmeliğin 35. maddesinin 4. fıkrasında; bu Yönetmeliğin 14. (Açıktan ve kurumlar arası yeniden atama) ve 15. (Açıktan ilk atama, kurum içi ve kurumlar arası ilk atama) maddeleri kapsamında öğretmenliğe atananların, özür durumundan yer değiştirme isteğinde bulunabilmesi için son olarak atandıkları görev yerlerinde en az bir yıl süreyle görev yapmış olmaları gerektiği vurgulanmış olup; anılan hüküm gereğince, eş durumu özrüne bağlı yer değişikliği talebinde bulunacak öğretmenlerin son görev yaptıkları yerde en az bir yıl çalışmaları mecburidir.
Yönetmeliğin bazı maddelerine karşı açılan başka bir davada; Danıştay İkinci ve Onikinci Dairelerince yapılan müşterek toplantı sonucunda verilen 26/11/2014 günlü, E:2010/2779, K:2014/11087 sayılı kararla, bir yıl süreyle görev yapma şartı sadece sağlık durumu özrü yönünden hukuka aykırı bulunarak, 35. maddenin 3. ve 4. fıkraları iptal edilmiş, sağlık özrü hariç diğer düzenlemeler yönünden ise dava reddedilmiştir.
Bu itibarla; Yönetmeliğe göre, eş durumu özrüne bağlı yer değişikliği başvurusunda bulunulabilmesi için en son görev yapılan yerde en az bir yıl çalışılmış olması gerektiğinden, dava konusu edilen ve bir yıl süreyle çalışma şartı arayan Kılavuz düzenlemelerinde hukuka aykırılık görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 14/12/2011 tarihinde yayımlanan Öğretmenlerin Eş Durumu Özrüne Bağlı Yer Değiştirme Kılavuzu'nun dava konusu olan kısımları yönünden DAVANIN REDDİNE;
2. Aşağıda dökümü yapılan ...-TL yargılama giderinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına; davalı Milli Eğitim Bakanlığınca, temyiz aşamasında yatırılan ve kullanılan ...-TL posta ücretinin davacıdan alınıp davalı Milli Eğitim Bakanlığına verilmesine, eksik yatırılan ...-TL posta ücretinin davacıya tamamlatılmasına;
3. Bakılan davanın kesinleşen kısmı için vekil ile temsil edilen davalı Milli Eğitim Bakanlığı lehine vekalet ücretine hükmedildiğinden, bu aşamada yeniden vekalet ücretine hükmedilmemesine;
4. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere, 08/03/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.