Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2020/2114 E. , 2021/33 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2020/2114
Karar No : 2021/33
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı / …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN_KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, mahkeme kararının tazminat isteminin kabulü yolundaki kısmınına karşı davalı idarece yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, Şanlıurfa ili, … ilçesi, … Tarım Köy Projesi kapsamında yapılan konutlara ilişkin olarak noter huzurunda gerçekleştirilen kur'a çekimi ile belirlenen numaraların kapı numarası olarak değerlendirilmesi yönündeki uygulamanın geri alınarak, numaraların kişilerin ikamet edeceği konutu seçme numarası olması istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı Halfeti Belediye Başkanlığı işleminin iptaline ilişkin mahkeme kararının uygulanmaması nedeniyle 124.000,00 TL maddi ve 40.000,00 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; maddî tazminat talebinin incelenmesinden; mahkemece alınan bilirkişi raporunda davacıya verilen daire ile en iyi 26. daire arasındaki farkın 18/11/2011 tarihinde 71.425,64 TL olduğunun tespit edildiği, dava konusu tazminat talebinin … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının uygulanmamasından kaynaklandığı, söz konusu kararın uygulanmasının idareye tebliğden itibaren (30) günü geçemeyeceği, davacıya verilen daire ile en iyi 26. dairenin 18/11/2011 tarihindeki değer farkının hükme esas alındığı, manevî tazminat talebi bakımından konunun incelenmesinden; görülmekte olan bu davanın, bir işlemden kaynaklı tam yargı davası olduğu, bu noktada; her hukuka aykırı olan işlemin, manevî tazminat ödenmesi sonucunu doğurup doğurmadığının incelenmesi gerektiği, bir işlem dolayısıyla manevî tazminata hükmedebilmek için, hukuka aykırı olduğu değerlendirilen işlemin alelâde hukuka aykırı işlem değil; açık/bariz/ağır hukuka aykırı bir işlem olması gerektiği, işlem, açıkça (fonksiyon gaspı, görev gaspı, yetkinin/görevin kötüye kullanılması gibi) mevzuata (pozitif hukuka) aykırı değil ise, bu durumda işlem nedeniyle manevî tazminata hükmedilmesinin hukuken mümkün olmadığı, olayda idarenin tesis ettiği 03/06/2010 tarihli işleme karşı açılan davada, sözkonusu işlemi Mahkemenin hukuka aykırı olarak değerlendirdiği ve bu yönde bir karar verdiği, dolayısıyla 03/06/2010 tarihli işlemin, tesis edildiği tarihte yürürlükte olan pozitif hukuk kurallarına uygun şekilde tesis edilmediği, bu bakımdan, 03/06/2010 tarihli Şanlıurfa İli, … İlçesi, … Tarım Köy Projesi kapsamında yapılan konutlara ilişkin olarak noter huzurunda yapılan kur'a çekimi ile belirlenen numaraların kapı numarası olarak değerlendirilmesi yönündeki uygulamanın geri alınarak, numaraların kişilerin ikamet edeceği konutu seçme numarası olması istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin açık/bariz/ağır bir hukuka aykırılık taşıdığı, bu durumda; davanın maddî tazminat bakımından kısmen kabulü ile maddî tazminatın 1.000,00 TL''lik kısmının dava açılış tarih olan 04/12/2015 tarihinden itibaren hesaplanacak olan kanunî faizi ile birlikte davacıya ödenmesine, maddi tazminatın 70.425,64 TL'lik kısmının, ıslah dilekçesinin davalıya tebliğ tarihi olan 20/02/2018 tarihinden itibaren hesaplanacak olan kanunî faizi ile birlikte davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin maddî tazminat talebi bakımından davanın reddine, davanın manevî tazminat bakımından kısmen kabulü ile manevi tazminatın 10.000,00 TL'lik kısmının dava açılış tarihi olan 04/12/2015 tarihinden itibaren hesaplanacak olan kanunî faizi ile birlikte davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin manevî tazminat talebi bakımından davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu … İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idarelerce ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacının evinin olduğu yerin daha değerli ve yerleşim yerinin daha yoğun olan yerde bulunduğu, taşınmazlar arasında fiyat farkı bulunmazken daha sonra meydana gelen durumlar nedeniyle fiyat farklılıklarının meydana geldiği, bilirkişi raporunun yeterli denetime uygun bir değerlendirmeyi içermediği ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY_TETKİK_HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosyanın tekemmül ettiği görülmekle yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Dava, Şanlıurfa ili, … ilçesi, … Tarım Köy Projesi kapsamında yapılan konutlara ilişkin olarak noter huzurunda gerçekleştirilen kur'a çekimi ile belirlenen numaraların kapı numarası olarak değerlendirilmesi yönündeki uygulamanın geri alınarak, numaraların kişilerin ikamet edeceği konutu seçme numarası olması istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı Halfeti Belediye Başkanlığı işleminin iptaline ilişkin mahkeme kararının uygulanmaması nedeniyle 124.000,00 TL maddi ve 40.000,00 TL manevi tazminat ödenmesi istemiyle açılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
1- Temyize Konu Bölge İdare Mahkemesi Kararının, Maddi Tazminat İsteminin Kısmen Kabulüne Yönelik İdare Mahkemesi Kararına Karşı Yapılan İstinaf Başvurusunun Reddine İlişkin Kısmının İncelenmesi:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
2- Temyize Konu Bölge İdare Mahkemesi Kararının, Manevi Tazminat İsteminin Kısmen Kabulüne Yönelik İdare Mahkemesi Kararına Karşı Yapılan İstinaf Başvurusunun Reddine İlişkin Kısmının İncelenmesi:
Manevi zarar; kişinin fizik yapısının ve iç huzurunun bozulmasını, yaşama gücünün ve sevincinin azalmasını, kişilik haklarının zedelenmesini, şeref ve haysiyetinin rencide edilmesini, ölüm veya uğranılan diğer cismani zarar nedeniyle duyulan acı ve ıstırabı, kişinin günlük yaşamını zorlaştıran belli ağırlıktaki her türlü üzüntü ve sıkıntıyı ifade etmektedir. Uğradığı tecavüz, saldırı veya meydana gelen bir ölüm olayı sonucunda; fiziki veya manevi acılar duyan, ruhsal dengesi bozulan, yaşama sevinci azalan kişinin manevi yönden zarara uğramış olduğu kabul edilmektedir.
Manevi tazminat, kişinin malvarlığında meydana gelen eksilmeyi gidermeye yönelik bir tazmin aracı değil, manevi değerlerinde bir eksilme meydana gelen ve yaşama sevinci ve zevki azalan kişinin manen tatminini sağlamaya yönelik bir tazmin aracıdır. Manevi zararın başka türlü giderim yollarının bulunmayışı veya yetersiz kalışı manevi tazminatın parasal olarak belirlenmesini zorunlu kılmaktadır. Manevi tazminat, olay nedeniyle duyulan elem ve ızdırabı kısmen de olsa hafifletmeyi amaçlar. Belirtilen niteliği gereği manevi tazminatın, zenginleşmeye yol açmayacak şekilde belirlenmesi gerekmekte ise de, tam yargı davalarının niteliği gereği takdir edilecek manevi tazminat miktarının, olayın ağırlığını ortaya koyacak, hukuka aykırılığı özendirmeyecek, bir başka ifade ile benzeri olayların bir daha yaşanmaması için caydırıcı ve aynı zamanda cezalandırıcı bir miktarda olması gerekmektedir.
Uyuşmazlıkta mahkemece, davacının manevi tazminat isteminin kısmen kabülü yolunda hüküm kurulduğu; ancak, yukarıda anılan manevi tazminatın amaç ve niteliği ile olayın oluş şekli göz önüne alındığında, olayda yukarıda anılan koşulların oluşmadığı sonuç ve kanaatine varılmış olup; idare mahkemesince manevi tazminata hükmedilmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.
Bu itibarla, Bölge İdare Mahkemesi Kararının, mahkeme kararının manevi tazminat isteminin kısmen kabulü yolundaki kısmınına karşı davalı idarece yapılan istinaf başvurusunun reddi yönündeki kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin kısmen kabulü ile … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının; … İdare Mahkemesi kararının manevi tazminat isteminin kısmen kabulü yolundaki kısmına karşı davalı idarece yapılan istinaf başvurusunun reddi yönündeki kısmının BOZULMASINA,
3. Davalı idarenin temyiz isteminin kısmen reddi ile … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının; ... İdare Mahkemesi kararının maddi tazminat isteminin kısmen kabulü yolundaki kısmına karşı davalı idarece yapılan istinaf başvurusunun reddi yönündeki kısmının ONANMASINA,
4. Kullanılmayan … TL yürütmenin durdurulması harcının istemi hâlinde davalı idareye iadesine,
5. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine 11/01/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.