T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/2173
Karar No : 2022/3156
DAVACI : … Derneği
VEKİLLERİ : Av. …, Av. …, Av. …
DAVALI : … Bakanlığı
VEKİLLERİ : Hukuk Müşaviri Av. …
DAVANIN KONUSU : Davacı Dernek tarafından, 04/03/2020 tarih ve 31058 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 01/04/2020 tarihinde yürürlüğe giren Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmeliğin ''Tanımlar'' başlıklı 4. maddesinin birinci fıkrasının (I), (n), (t) bentlerinin, ''İkinci basamak sağlık tesislerinde birim performans katsayısının belirlenmesi'' başlıklı 17. maddesinin beşinci fıkrasının (b) bendinin, anılan Yönetmeliğe ekli ''Hizmet Alanı-Kadro Unvan Katsayıları''nın düzenlendiği (2) sayılı listenin ''Anadal ve Yandal Uzman Tabip ve TUTG Uzman Olanlar'' kısmında deri ve zührevi hastalıkları uzmanları için (2,78) olarak belirlenen hizmet alanı-kadro unvan katsayısının, Yönetmeliğe istinaden çıkarılan Tıbbi İşlemler Yönergesi'nin ekindeki "Girişimsel İşlemler Listesi"nde yer alan 530.020, 530.030, 530.070, 530.220, 700.050, 700.080, 700.210, 700.211, 700.212, 700.240, 700.270, 700.271, 700.272, 700.280, 700.290, 700.360 ve 700.370 kodlarındaki tibbi işlemlerin puanlarının düşürülmesine ilişkin işlemler ile 700.090, 700.100 ve 700.390 kodlarındaki tıbbi işlemler karşılığı puanların "0" olarak belirlenmesine ilişkin işlemlerin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :
Yönetmeliğin ''Tanımlar'' başlıklı 4. maddesinin birinci fıkrasının (I) bendi ile Yönetmeliğe ekli ''Hizmet Alanı-Kadro Unvan Katsayıları''nın düzenlendiği (2) sayılı liste yönünden; Yönetmeliğin ilgili bendinde, hizmet alanı-kadro unvan katsayısının Ek-2 sayılı listede belirlenen katsayı şeklinde tanımlanarak, her bir tıpta uzmanlık ana ve yan dalı için farklı katsayıların belirlendiği, önceki yönetmeliklerde hizmet alanı-kadro unvan katsayılarının uzmanlık dallarına göre ayrı ayrı değil, pratisyen tabip, uzman tabip, asistan, yan dal asistanı gibi statülere göre belirlendiği, idarenin önceki düzenlemelerindeki bu kuraldan ayrılmasını gerektirir haklı bir sebebin bulunmadığı, düzenlemenin sağlık çalışanlarının alacağı ek ödemeler arasında, çalışma barışını bozucu şekilde büyük bir fark oluşturduğu, Hizmet Alanı Kadro Unvan Katsayısına ilişkin düzenlemenin Anayasa'nın 124.ve 128.maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
Yönetmeliğin ''Tanımlar'' başlıklı 4. maddesinin birinci fıkrasının (n) bendi yönünden; ek ödeme hesabına dahil edilmek üzere hizmet verimlilik katsayısı adı altında yeni bir katsayı uygulamasının getirildiği, maddeden, bu katsayının temel olarak iki ölçüt üzerinden hesaplanacağının anlaşıldığı; ilk olarak sarf malzemeleri ve ilaçların idareli kullanıp kullanılmadığı, laboratuvar ve görüntüleme gibi tetkiklere tasarruf temelli başvurulup başvurulmadığına ilişkin maliyet kontrolü, ikincisinin ise hasta memnuniyeti olduğu, öncelikle maliyet kontrolü ölçütüyle, sağlık çalışanlarının daha az malzeme kullanmaya, tetkik talep etmeye, ilaç yazmaya teşvik edilerek, bu şekilde daha fazla ek ödeme almalarının vadedildiği, ayrıca bu durumun performans sisteminin getirdiği olumsuzlukları sona erdirmeyeceğinin de açık olduğu, yine ek ödeme hesabında hasta memnuniyeti ölçütünün dikkate alınmasının, sağlık hizmetinin gerekleriyle bağdaşmadığı, bir tıbbi girişimin başarılı ve gerekli olup olmadığının, tıbbi gerekliliklere uygunluğuyla belirlenmesinin mümkün olduğu, hekimlerin emeğine biçilen değerde hasta memnuniyetinin esas alınmasının, sağlık hizmetlerini metalaştırdığı, hastayı hizmet alan müşteri konumuna indirgediği, hekimlik algısının değersizleşmesine, hekim-hasta arasındaki güvene dayalı ilişkinin bozulmasına yol açtığı, ayrıca hizmet verimlilik katsayısına ilişkin usul ve esasların yönergeyle düzenlenecek olmasının da üst hukuk normlarına aykırılık teşkil ettiği ileri sürülmüştür.
Yönetmeliğin ''Tanımlar'' başlıklı 4. maddesinin birinci fıkrasının (t) bendi yönünden; Yönetmeliğin 9. ve 10. maddelerinde, ikinci ve üçüncü basamak sağlık tesislerindeki sağlık çalışanlarının ek ödemelerinin hesaplanma yönteminin belirlendiği, ek ödeme hesabında mesai içi aktif çalışma katsayısının kullanıldığı, bu katsayının personelin fiilen çalıştığı günleri tanımlayan bir çarpan olduğu, böylelikle hekimin yıllık izin, mazeret izni kullandığı dönemlerde ek ödeme alamadığı, aktif çalışılan gün katsayısının, ek ödemenin hesabına etki etmesiyle sağlık çalışanlarının yasal izinlerini kullanmasının engellendiği, ek ödeme hesabında mesai içi aktif çalışma katsayısının çarpan olarak kullanılmasının Anayasa ve uluslararası sözleşmelerle korunan temel haklara aykırı olduğu, mesai içi aktif çalışılan gün katsayısının 3. basamak sağlık tesislerinde ek ödeme hesabında kullanılması, eğitim ve araştırma hastanelerinin asli görevlerini yerine getirmelerini engeller nitelikte olduğu ileri sürülmüştür.
Yönetmeliğin ''İkinci basamak sağlık tesislerinde birim performans katsayısının belirlenmesi'' başlıklı 17. maddesinin beşinci fıkrasının (b) bendi yönünden; Yönetmeliğin 9. maddesinde, ikinci basamak sağlık tesislerinde mesai içi ek ödeme hesaplamasında birim performans katsayısının hesaba katılacağının düzenlendiği, birim performans katsayısının belirlenme usulünün düzenlendiği 17. maddede, dâhili branşların birim performansının vizit puanı dikkate alınarak hesaplanacağının belirtildiği, cerrahi branşlar açısından ise, ameliyat ve girişimsel işlemler gibi ölçütlerin esas alındığı, bir dahili branş olan dermatolojinin ise, genel düzenlemeden ayrı tutulduğu, dermatoloji uzmanlarının birim performans katsayıları olarak sağlık tesisi ortalama birim performans katsayısının esas alınacağının düzenlendiği, yani dahili tıp alanındaki diğer uzmanların birim performans katsayılarının kendi çalışmaları ve tıbbi işlem katkıları göz önünde bulundurularak belirlenirken, dermatoloji uzmanlarının kendi çalışmalarının dikkate alınmadığı, ek ödemeleri diğer uzman hekimlerin çalışmalarına bağlı kılındığı, dermatoloji uzmanı hekimlerin, diğer uzman hekimler gibi emeklerini ve bilgilerini ortaya koyarak çalışma yapmasına rağmen nesnel, bilimsel ve haklı hiçbir gerekçe olmaksızın birim performans katsayılarının kendi emekleri göz önünde bulundurulmaksızın hesaplandığı, anılan düzenlemenin, Yönetmeliğin 1. maddesinde düzenlenen, her sağlık çalışanının kendi çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, performansı, faaliyetleri, tıbbi işlemler esas alınarak ek ödemenin yapılacağı ilkesiyle bağdaşmadığı, hiçbir haklı gerekçe olmaksızın bu şekilde bir düzenleme yapılmasının, anayasal ilkeler ve uluslararası sözleşmelere aykırılık oluşturduğu ileri sürülmüştür.
Tıbbi İşlemler Yönergesi'nin eki Girişimsel işlemler Listesi"nde yer alan 530.020, 530.030, 530.070, 530.220, 700.050, 700.080, 700.210, 700.211., 700.212, 700.240, 700.270, 700.271, 700.272, 700.280, 700,290, 700.360 ve 700.370 kodlarındaki tıbbi işlemlerin puanlarının düşürülmesine ilişkin işlemler ile 700.090, 700.100 ve 700.390 kodlarındaki tıbbi işlemler karşılığı puanların "0” olarak belirlenmesine ilişkin işlemlerin iptali istemi yönünden; … tarih ve … sayılı makam onayı ile 01/04/2020 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yürürlüğe konulan Tıbbi İşlemler Yönergesi'nin ekinde hekimlerin gerçekleştirdikleri işlemler karşılığında elde edecekleri puanları düzenleyen Girişimsel İşlemler Listesinin yayımlandığı, bu listenin incelenmesinden, deri ve zührevi hastalıkları uzman hekimlerinin gerçekleştirdikleri birçok işlem yönünden tıbbi işlem puanı karşılıklarının ortalama % 53.47 oranında azaltıldığı; özel ekipman ve eğitim gerektiren, dermatolojik ayırıcı tanı ve tedavinin çok önemli bileşenleri olan, emek yoğun ve zaman alıcı işlemlerin puanının “0” olarak belirlendiği, bu kapsamda, 530.020, 530.030, 530.070 ve 530.220 kodlarındaki herhangi bir cerrahi girişime gerek kalmaksızın yapılan apse ve hematom drenajı, kist ponksiyonu, biyopsi, yüzeysel (deri veya derialtı) tıbbi işlemlerin puanlarının oldukça azaltıldığı, yine 700.210, 700.211, 700.212, 700.240, 700.270, 700.271, 700.272, 700.280, 700.290, 700.360, 700.370 kodlarında yer alan işlemlerin puanlarının da düşürüldüğü, hukuk devleti ilkesi uyarınca idarenin işlemlerinin bir sebebe ve gerekçeye dayanmasının bir zorunluluk olduğu, davalı idare söz konusu değişiklikleri gerçekleştirirken uzman derneklerinden herhangi bir görüş almadığından işlemlerin sebebinin bilinmediği, ancak hekimlerin gerçekleştirdikleri işlemlerin puanlarının azaltılmasının haklı bir nedene dayanmadığı, özellikle dernek üyesi hekimlerin yoğun emek harcayarak, özel bilgi ve ekipman ile gerçekleştirdikleri işlemlere ilişkin açıklamalara yer verilmesinin konuyu daha anlaşılır kılacağı, 700.090 kodlu dermatolojik banyo tedavisi işlemi, 700.100 kodlu dermatoskopi işlemi ve 700.390 kodlu wood ışığı muayenesi işlemlerinin puanlarının “0”a düşürülen işlemlerden olduğu, oysa bu işlemlerin dermatolojik ayırıcı tanı ve tedavinin çok önemli bileşenlerinden olduğu, daha yoğun emek, cihaz, mekan ve zaman gerektiren daha özellikli olan bu işlemlerin hasta yararına olduğu, gereksiz cerrahi girişimleri azalttığı, bu bakımdan kamu idaresinin mali yükünü hafiflettiği açık olup idarenin bu işlemlerin karşılığı puanları “0" olarak belirlemesinin Anayasa'nın 2. ve 56. maddelerine aykırı olduğu, ayrıca deri ve zührevi hastalıklar uzman hekimleri yönünden yaptıkları bu tıbbi işlemin puan karşılığının "0" olarak belirlenmesinin, daha önce puan verilen ve karşılığında ek ödeme aldıkları çalışmalarının karşılıksız hale getirilmesi sonucunu doğurduğu, sağlık hizmetine katkıda bulunmalarına rağmen ek ödemenin belirlenmesinde hizmete katkı unsurunun ortadan kaldırılmasına neden olduğu, oysa 209 sayılı Kanun uyarınca sağlık çalışanlarının katkısının ek ödemede temel alınması gerektiği, ayrı bir emek gerektiren işlemlerin nesnel ve somut bir gerekçeye dayanmadan bilimsel gerekliliklerle aykırı olarak puanlandırılmamasının, hastaların nitelikli sağlık hizmeti alma hakkını da olumsuz etkileyeceği, bunun yanı sıra hekimlerin Anayasa'nın 55. maddesindeki emeklerinin karşılığı olan bir ücreti elde etme hakkını da ihlal edeceği ileri sürülmüştür.
DAVALININ SAVUNMASI :
Usul yönünden; davacı Derneğin Tüzüğünde, amacının dermatoloji uzmanlarının hak ve menfaatlerinin korunmasıyla sınırlı olduğunun düzenlendiği, Yönetmeliğin dava konusu edilen ekindeki Ek-2 tabloda 84 adet ana dal ve yan dal uzmanlık branşının bulunduğu, bir bütün olarak iptal edilmesinde güncel ve kişisel bir menfaatinin bulunmadığı savunulmuştur.
Yönetmeliğin ''Tanımlar'' başlıklı 4. maddesinin birinci fıkrasının (I) bendi ile Yönetmeliğe ekli ''Hizmet Alanı-Kadro Unvan Katsayıları''nın düzenlendiği (2) sayılı liste yönünden; 04/03/2020 tarih ve 31058 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmelikte, Kanun'daki unsurlar gözetilerek, sağlık tesislerinde yapılmakta olan 5300 civarındaki tıbbi işlemin puanlandırıldığı; bu puanlamada eğitim, beceri, risk ve işlemin başından sonuna kadar bizzat hekim tarafından yapılıp yapılmadığı, her bir işlemin süresi, riski, emek yoğunluğu ağırlıkları ölçüsünde puanlama yapıldığı; bu şekilde, tıbbi işlemler puanı elde edenlerin performanslarının doğrudan yapılan tıbbi işlemin puanı üzerinden; biyokimya ve mikrobiyoloji laboratuvarlarında çalışanlar ile bunların yan dallarının performanslarının ise, dolaylı olarak puan elde eden hekimlerin oluşturduğu ortalama üzerinden ölçüldüğü; tıpta ve diş hekimliğinde uzmanlık eğitimi süresi, muayene, invaziv girişim (ameliyat, anestezi, endoskopi, anjiografi vb.) acil hastaya müdahale, nöbet hizmetlerine katılım, görevi nedeniyle şiddete, tehlikeye (toksik, gaz, radyasyon, biyolojik, kimyasal vb.) maruziyet riski gibi kriterler de gözetilmek suretiyle hizmet alanı - kadro unvan katsayılarının belirlendiği, 209 sayılı Kanun'un amacına uygun şekilde hazırlanan Yönetmelik düzenlemesinde tabiplerin kadro unvan katsayılarının, sayılan temel performans ölçütlerine ilaveten gerçekleştirdikleri tıbbi işlemler yoluyla ölçülebilen bireysel performanslarına ve gelire katkı sağlayıp sağlamadıklarına göre belirlendiği, Ek-2 sayılı Cetvelde yer alan HAKUK'un her branş için açıklanan temel performans ölçütleri dikkate alınarak farklı belirlenmesinde eşitlik ilkesine ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı gibi, Kanun'da yer alan kriterler dikkate alınmaksızın bütün personele eşit oranlarda ödeme yapılmasının Kanun hükmüne ve performans sisteminin gayesine aykırı bir uygulama olacağı, performansa dayalı ek ödeme uygulamasının, personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, performansı gibi kriterler göz önünde bulundurulmak suretiyle gerçekleştirilen bir teşvik uygulaması niteliğinde olduğu, aynı hizmet sınıfında yer almakla birlikte farklı görevler ifa eden, farklı çalışma şartlarına sahip olup daha yüksek mesleki sorumluluk ve risk altında bulunan, hizmete katkısı ve performansı farklı olan personele farklı oranlarda ek ödeme yapılması konusunda idarenin takdir yetkisi bulunduğundan, dava konusu yönetmelik düzenlemelerinde hukuka aykırılık bulunmadığı savunulmuştur.
Yönetmeliğin ''Tanımlar'' başlıklı 4. maddesinin birinci fıkrasının (n) bendi yönünden; Dava konusu Yönetmelik düzenlemesi ile ek ödemenin oran, usul ve esaslarının belirlendiği, hizmet verimlilik katsayısının ise özel ve teknik niteliği bulunması sebebiyle yönetmelik ile tanımının yapılması, alt ve üst sınırı ile çerçevesinin belirlenmesinden sonra bu belirlenen çerçeve içerisinde bir “usul ve esaslar” ile düzenlenmesinin daha uygun olacağının değerlendirildiği ve Maliye Bakanlığının da uygun görüşü ile hizmet verimlilik katsayısının usul ve esaslar ile belirleneceğinin hüküm altına alındığı savunulmuştur.
Yönetmeliğin ''Tanımlar'' başlıklı 4. maddesinin birinci fıkrasının (t) bendi yönünden; Dava konusu Yönetmeliğin “İkinci basamak sağlık tesislerinde ham puanın hesaplanması başlıklı 9. maddesi incelendiğinde; “Genel tıbbi işlemler puanı bulunan uzman tabip, tabip, uzman diş tabibi ve diş tabipleri: Ham puanı — Genel tibbi işlemler puanı x birim performans katsayısı” formülüne yer verildiği, genel tıbbi işlemler puanı hesaplanan uzman tabiplerin ham puanı hesaplanırken aktif çalışılan gün katsayısının bir çarpan olarak kullanılmadığı, aktif çalışılan gün katsayısı, sağlık tesisi puan ortalaması esas alınarak ek ödeme yapılan personel için kullanılmakta olup, kendi puanı üzerinden ek ödeme yapılan tabipler bakımından aktif çalışmanın değerlendirmeye alınmadığı, dava konusu Yönetmeliğin 4. maddesinin birinci fıkrasının (u) bendinde; “Mesai içi çalışılmayan günler: Resmi tatil günleri, nöbet izinleri ile görevi sırasında veya görevinden dolayı bir kazaya, yaralanmaya veya saldırıya uğrayanların bu durumlarını sağlık raporuyla belgelendirmesi ve başhekimin onaylaması halinde kullandıkları hastalık izin süreleri hariç olmak üzere tüm çalışılmayan günleri,” tanımına yer verildiği, ancak, bu tanımlamaya 2020-2021 yıllarını kapsayan Kamu Görevlileri Hakem Kurulu Kararı'nın, (5. Dönem Toplu Sözleşme) Sağlık ve Sosyal Hizmet İş Koluna İlişkin Üçüncü Bölümünün “Yıllık izin ve süt izinlerinde döner sermaye kesintisi” başlıklı 25. maddesinde yer alan; “209 sayılı Kanunun 5 inci maddesi, 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrası ile 2659 sayılı Kanunun 30 uncu maddesi uyarınca yapılan döner sermaye ödemelerinde ayda 5 güne ve yılda toplam 12 güne kadar olan yıllık izin süreleri ile süt izni süreleri döner sermaye ödemelerinde “çalışılmayan gün” kapsamında değerlendirilmez” düzenlemesi ile istisna getirildiği ve 209 sayılı Kanun’un 5. maddesi uyarınca yapılan döner sermaye ek ödemelerinde, ek ödemesi aktif çalışma gün katsayısı esas alınarak hesaplanan personelin yılda toplam 12 güne kadar olan yıllık izinlerinin çalışılmayan günler kapsamında değerlendirilmeyeceği ve ek ödeme hesaplamalarında bu sürenin çalışılmış kabul edileceğinin açıkça belirtildiği, bu durumda, yıllık izin kullanılması nedeniyle aktif çalışma gün katsayısı düşen personelin dava konusu yönetmelik hükmünden kaynaklı mağduriyeti söz konusu olmadığından, anılan hükmün hukuka aykırılığından da söz edilemeyeceği, performansa dayalı ek ödeme sisteminin “personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, performansı” gibi kriterler üzerine kurulu olduğu, ilgili personelin performansı hesaplanırken çalışma süresinin de dikkate alınacağı Kanun hükmüyle de sabit olup, bu bağlamda aktif çalışılan ve hizmete katkı sağlanan sürenin ek ödeme hesaplamalarında ölçüt olarak kullanılmasında üst hukuk normlarına aykırılıktan bahsedilemeyeceği savunulmuştur.
Yönetmeliğin ''İkinci basamak sağlık tesislerinde birim performans katsayısının belirlenmesi'' başlıklı 17. maddesinin beşinci fıkrasının (b) bendi yönünden; Dava konusu Yönetmeliğin 4. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde birim performans katsayısının: “Sağlık tesislerinde görev yapan tabiplerin görev yaptığı birim için bu Yönetmeliğin üçüncü ve dördüncü bölümlerindeki usul ve esaslara göre belirlenen ve tabiplere yapılacak ek ödemenin hesaplanmasında kullanılacak olan (0,85) ilâ (1) arasında değişen katsayı” şeklinde tanımlandığı, Yönetmeliğin 17. maddesinin ise, ikinci basamak sağlık tesislerinde birim performans katsayısının belirlenebilmesi için gerekli kriterlerin neler olduğunu düzenlediği, bu bağlamda birim performans katsayısının; dâhili branş birim performans katsayısı, cerrahi branş birim performans katsayısı, kadın hastalıkları ve doğum branşı birim performans katsayısı, anestezi ve reanimasyon branşı birim performans katsayısı olmak üzere 4 kategoride hesaplandığı, bu düzenlemeye göre birim performans katsayısı, tıbbi işlemler puanı elde eden dahili ve cerrahi branş tabiplerinin (kadın hastalıkları ve doğum branşı ile anestezi ve reanimasyon branşı dahil) 17. maddede ayrı ayrı belirtilen tıbbi işlem puanlarının mesai içi çalışmalarda gerçekleştirdikleri genel tıbbi işlemler puanına oranlanması suretiyle hesaplandığı, bu katsayının, ikinci basamak sağlık tesisleri dışında ağız ve diş sağlığı merkezleri ile ağız ve diş sağlığı hastanelerinde görev yapan tabipler için de ölçüldüğü; buna mukabil üçüncü basamak sağlık tesislerinde (eğitim ve araştırma hastaneleri) sunulan hizmetin niteliğinin ikinci basamak sağlık tesislerinden farklı olması ve özellikle bu hizmetin eğitim ve araştırma temeline dayanması nedeniyle üçüncü basamak sağlık tesislerinde çalışan tabipler bakımından birim performans yerine farklı ölçüm kriterlerinin kullanıldığı, yatarak tedaviye ihtiyaç duyan hasta sayısı daha fazla olan dâhili branşlar bakımından uygulanabilir nitelikte olup, ayaktan tedavide hasta yoğunluğu yüksek olmakla birlikte yatarak tedaviye daha az ihtiyaç duyulan branşlar bakımından uygulanabilir nitelikte olmadığı, bu nedenle bir kısım dahili branş tabibi bu düzenlemenin dışında tutularak, yatan hasta oranı ölçülmeksizin ek ödemelerinin diğer branşların oluşturduğu “sağlık tesisi ortalama birim performans katsayısı” esas alınarak hesaplanması yoluna gidildiği, bu durumda, dahili branşlar arasında yer alan ve yatan hasta yoğunluğu da gözetilerek birim performans katsayısı ölçülecek branşlardan istisna tutulan dermatoloji uzmanları bakımından herhangi bir mağduriyet söz konusu olmadığı gibi, bilakis dermatoloji uzmanlarının istisna tutulmadığı durumda yatan hasta sayılarının yetersizliği nedeniyle birim performans katsayılarının düşeceği ve asıl bu durumda mağdur olacakları, açıklanan nedenlerle, dermatoloji uzmanlarının birim performans katsayılarının “sağlık tesisi ortalama birim performans katsayısı” esas alınarak hesaplanmasında herhangi bir hukuka aykırılığın söz konusu olmadığı savunulmuştur.
Tıbbi İşlemler Yönergesinin eki Girişimsel işlemler Listesi"nde yer alan 530.020, 530.030, 530.070, 530.220, 700.050, 700.080, 700.210, 700.211., 700.212, 700.240, 700.270, 700.271, 700.272, 700.280, 700,290, 700.360 ve 700.370 kodlarındaki tıbbi işlemlerin puanlarının düşürülmesine ilişkin işlemler ile 700.090, 700.100 ve 700.390 kodlarındaki tıbbi işlemler karşılığı puanların "0” olarak belirlenmesine ilişkin işlemlerin iptali istemi yönünden; Yeni yayımlanan Tıbbi İşlemler Yönergesi'nin eki Girişimsel İşlemler Listesinde yer alan tıbbi işlemlerin, emek, risk, işlem süresi, maharet gereksinimi gibi unsurlar ile Sağlık Uygulama Tebliği'nde eklenen ve çıkarılan işlemler ile fatura edilebilirlik ve geri ödeme sistemi gözetilerek yeniden puanlandırıldığı, ayrıca, bu puanlandırmada teknolojik gelişmeler, yeni işlem tanımlamaları, uzman görüşleri, uzmanlık derneklerinden gelen talep ve öneriler ile Bakanlığın sağlık politikaları doğrultusunda ortaya çıkan ihtiyaçlar ve hizmet gereksinimlerinin de dikkate alındığı, bu parametreler ve Bakanlığın sağlık politikaları doğrultusunda Tıbbi İşlemler Yönergesi eki listeler ihtiyaca ve hizmet gereksinimlerine göre gerektiğinde güncellenebileceği, bu kapsamda dava konusu edilen Girişimsel İşlemler Listesine 214 adet yeni işlem eklendiği, 53 adet işlemin puanlandırılmasına son verildiği, 502 adet işlemin puanının arttırıldığı, 257 adet işlemin puanının azaltıldığı, bu revizyon ile genel olarak branş ayrımı olmaksızın ayaktan hasta muayenesinin bir parçası olan veya bizzat hekim tarafından gerçekleştirilmeyen işlemlerin puanlandırılmasına son verildiği, bu bağlamda, davacı tarafından iddia edildiği gibi muayene işlem puanlarının düşürülmediği, muayenelerin “Merkezi Hekim Randevu Sistemi” (MHRS) ile planlanması, hastanın geçmiş sağlık verilerinin sistem üzerinden kontrol edilerek mükerrer tetkikin önlenmesi ve tıbbi geçmişinin de görülmesi şartı ile mevcut puanlar aynen korunduğu, bu çerçevede, tıbbi işlem puanları belirlenirken, branş ayrımı yapılmaksızın, yukarıda sayılan kriterlerin dikkate alındığı, dava konusu Yönerge'nin sağlık hizmetinin kaliteli ve verimli şekilde sunulabilmesi için verilen takdir yetkisi çerçevesinde hazırlandığı ve davacı bakımından herhangi bir mağduriyetin söz konusu olmadığı, anılan Yönetmelik ve Yönerge'nin davaya konu hükümlerinin, üst hukuk normları ile hizmet gereklerine uygun olup, hukuka aykırı ve iptalini gerektirir bir neden bulunmadığından, haksız açılan davanın usul ve esas bakımından reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Dava konusu düzenlemelerin, 209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanun ile verilen yetkiye uygun olarak hazırlandığı, hukuka, mevzuata ve üst hukuk normlarına aykırılık bulunmadığından, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Dava, davacı Dernek tarafından, 04/03/2020 tarih ve 31058 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 4. maddesinin 1. fıkrasının (l), (n) ve (t) bentlerinin, 17. maddesinin 5. fıkrasının (b) bendi ile Yönetmeliğin ekindeki "Ek-2 Hizmet Alanı - Kadro Unvan Katsayıları (HAKUK)" başlıklı tablo ile Yönetmeliğe istinaden çıkarılan Tıbbi İşlemler Yönergesinin ekindeki "Girişimsel İşlemler Listesi"ndeki "dermatolojiye ilişkin tıbbi işlem puanlarının düşürülmesi ve sıfır olarak belirlenmesi kısmının" iptali istemiyle açılmıştır.
Anayasa'ya aykırılık iddiası yerinde görülmemiştir.
209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanunun 02/11/2011 tarih ve 28103 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 663 sayılı KHK'nin 58. maddesi ile değişik 5. maddesinin 1. fıkrasında; "(…) döner sermaye gelirlerinden, döner sermayeli sağlık kurum ve kuruluşlarında görev yapan memurlar ve sözleşmeli personel ile açıktan vekil olarak atananlara mesai içi veya mesai dışı ayrımı yapılmaksızın ek ödeme yapılabilir. Sağlık kurum ve kuruluşlarında Bakanlıkça belirlenen hizmet sunum şartları ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle, bu ödemenin oranı ile esas ve usûlleri; personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, performansı, tetkik, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ile muayene, ameliyat, anestezi, girişimsel işlemler ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi unsurlar esas alınarak Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir." hükmü, aynı maddenin 2. fıkrasında ise, "Bakanlık merkez teşkilatı ile Türkiye Halk Sağlığı Kurumu (laboratuvarlar hariç) ve Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumunun merkez teşkilatında görev yapanlar dışındaki personele, (…) döner sermaye gelirlerinden, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun sağlık ve yardımcı sağlık hizmetleri ile teknik hizmetler sınıfı kadrolarına atanmış olup Kurumun analiz ve kontrol laboratuvarlarında fiilen görev yapan personele döner sermaye gelirlerinden dördüncü fıkra uyarınca Bakanlık döner sermaye hesabına aktarılan tutardan birinci fıkrada belirtilen esaslar çerçevesinde bir ayda yapılacak ek ödemenin tutarı, ilgili personelin bir ayda alacağı aylık (ek gösterge dâhil), yan ödeme ve her türlü tazminat (makam, temsil ve görev tazminatı ile yabancı dil tazminatı hariç) toplamının; eğitim görevlisi ile uzman tabip kadrosuna atanan profesör ve doçentlerde yüzde 800'ünü, uzman tabip ve tıpta uzmanlık mevzuatında belirtilen dallarda bu mevzuat hükümlerine göre uzman olanlar ile uzman diş tabiplerinde yüzde 700'ünü, pratisyen tabip ve diş tabipleri ile uzman eczacılarda yüzde 500'ünü, idarî sağlık müdür yardımcısı, idarî halk sağlığı müdür yardımcısı, hastane müdürü ve eczacılarda yüzde 250'sini, başhemşirelerde yüzde 200'ünü, diğer personelde ise yüzde 150'sini geçemez. Sağlık Bakanlığı tarafından, Maliye Bakanlığının onayı ile belirlenen özellikli tıbbi işlemler karşılığı yapılacak ek ödemelerde, yüzde 800 ve yüzde 700 oranları beş kat artırılarak uygulanır. İşin ve hizmetin özelliği dikkate alınarak yoğun bakım, doğumhane, yeni doğan, süt çocuğu, yanık, diyaliz, ameliyathane, enfeksiyon, özel bakım gerektiren ruh sağlığı, organ ve doku nakli, acil servis ve benzeri sağlık hizmetlerinde çalışan personel için yüzde 150 oranı, yüzde 200 olarak uygulanır. Nöbet hizmetleri hariç olmak üzere mesai saatleri dışında gelir getirici çalışmalarından doğan katkılarına karşılık olarak profesör, doçent ve eğitim görevlilerine bu fıkradaki oranların yüzde 50’sini, tabip, diş tabibi ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanlara bu fıkradaki oranların yüzde 30’unu, diğer personele yüzde 20'sini geçmeyecek şekilde ayrıca ek ödeme yapılır. Sözleşmeli olarak istihdam edilen personele yapılacak ek ödemenin tutarı ise, aynı birimde aynı unvanlı kadroda çalışan ve hizmet yılı aynı olan emsali personel esas alınarak belirlenir ve bunlara yapılacak ek ödeme hiçbir şekilde emsaline yapılabilecek ek ödeme üst sınırını geçemez. Bu fıkra uyarınca personele her ay yapılacak ek ödeme net tutarı, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9 uncu maddesi uyarınca kadro ve görev unvanı veya pozisyon unvanı itibarıyla belirlenmiş olan ek ödeme net tutarından az olamaz. Bu madde uyarınca yapılacak ödeme sigorta prim kesintisine tabi tutulmaz." hükmü yer almaktadır.
Anayasanın 124. maddesinde, Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla yönetmelikler çıkarabilecekleri belirtilmiştir.
Anılan Kanuna dayanılarak 04/03/2020 tarih ve 31058 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak 01/04/2020 tarihinde yürürlüğe giren Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmeliğin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Yönetmeliğin amacı, Sağlık Bakanlığınca belirlenen hizmet sunum şartları ve kriterleri dikkate alınmak suretiyle personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, performansı, tetkik, eğitim, öğretim ve araştırma faaliyetleri, yapılan muayene, ameliyat, anestezi ve girişimsel işlemlerden oluşan genel tıbbi işlemler, özellikli tıbbi işlemler ile uluslararası sağlık hizmetlerinde çalışma gibi unsurlar esas alınarak, döner sermayeden yapılacak ek ödemenin oran, usul ve esaslarını belirlemek, sağlık hizmetlerini iyileştirmek, kaliteli ve verimli hizmet sunumunu teşvik etmektir." hükmü, "Tanımlar" başlıklı 4. maddenin 1. fıkrasının (l) bendinde, "Hizmet alanı-kadro unvan katsayısı: Ek-2 sayılı listede belirlenen katsayıyı" ifade ettiği, (n) bendinde, "Hizmet verimlilik katsayısı: Sağlık tesisinde hizmet veren personelin maliyet kontrolü ve verimliliğe teşviki amacıyla, sarf malzeme kullanımı, ilaç tüketimi, laboratuvar ve görüntüleme gibi tetkikler ile hasta memnuniyeti gibi kriterler dikkate alınarak usul ve esasları Bakanlıkça belirlenen 0,9 ile 1,1 arasındaki katsayıyı, (Bakanlıkça konuya ilişkin esaslar yayımlanıncaya kadar tüm personel için, hizmet verimlilik katsayısı 1 olarak kabul edilir)" hükmü, (t) bendinde, "Mesai içi aktif çalışılan gün katsayısı: O dönem içindeki toplam gün sayısından çalışılmayan günlerin çıkarılması sonucu bulunan çalışılan gün sayısının, o dönem içindeki toplam gün sayısına bölünmesi sonucu bulunan katsayıyı" ifade ettiği, 5. maddesinde de, "(1) Sağlık tesislerinde görevli personele yapılacak ek ödemeye ilişkin temel esaslar" düzenlenmiş, "İkinci basamak sağlık tesislerinde birim performans katsayısının belirlenmesi" başlıklı 17. maddesinin 5. fıkrasının (b) bendinde ise, "Patoloji, anesteziyoloji, radyoloji, acil tıp, temel tıp bilimleri, halk sağlığı, nükleer tıp, aile hekimliği, radyasyon onkolojisi, tıbbi ekoloji ve hidroklimatoloji, sualtı hekimliği ve hiperbarik tıp, dermatoloji, kapalı psikiyatri servisi bulunmayan sağlık tesislerinde çalışan erişkin ve çocuk psikiyatri uzmanları, spor hekimleri, adli tıp, çevre sağlığı, tıbbi genetik, hava ve uzay hekimliği, askeri sağlık hizmetleri, yan dal uzmanları, pratisyen tabipler, uzman diş tabipleri, diş tabipleri, semt polikliniklerinde, yoğun bakımlarda, evde bakım hizmetlerinde, dal hastanelerinde farklı branşta konsültan olarak çalışan uzman tabipler ile sağlık tesisi puan ortalamasından ek ödeme alan tüm tabiplerin birim performans katsayısı olarak sağlık tesisi ortalama birim performans katsayısı esas alınır." hükmü yer almakta ve Yönetmelik eki olan Hizmet Alanı - Kadro Unvan Katsayılarını gösteren EK-2 sayılı listede, Deri ve Zührevi Hastalıkları (Dermatoloji) anadalı için (2,78) katsayısı öngörülmüştür.
209 sayılı Kanun kapsamında yapılan ek ödemeler, performansa dayalı olarak, hizmet sunum şartları ve kriterleri dikkate alınmak suretiyle personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, performansı, tetkik, eğitim, öğretim ve araştırma faaliyetleri, yapılan muayene, ameliyat, anestezi ve girişimsel işlemler ile özellik arz eden birimlerde çalışma gibi unsurlar esas alınarak belirlenmektedir. 209 sayılı Kanun'un 5. maddesinde yer alan "personelin katkısıyla elde edilen" ibaresi, her ne kadar 6428 sayılı Kanun ile madde metninden çıkarılmış ise de, ek ödemenin belirlemesinde "hizmete katkı"nın esas olduğu anlaşılmaktadır.
Yönetmeliğin hukuki dayanağını oluşturan 209 sayılı Kanunun değişik 5. maddesinde, sağlık kurum ve kuruluşlarında görevli personele ek ödeme yapılabilmesi konusunda Sağlık Bakanlığına yetki verilmiş olup, bu ödemenin oranı ile esas ve usullerinin, Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirleneceği hüküm altına alınmış, Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikte ek ödemenin dağıtımıyla ilgili olarak gözönünde bulundurulacak unsurlar ile personele yapılacak ek ödemelerin tavan miktarları belirlenmiştir.
Dava konusu Yönetmeliğin 4. maddesinin 1. fıkrasının (l), (n) ve (t) bentleri ile 17. maddesinin 5. fıkrasının (b) bendindeki düzenlemelerin; dayanak olarak alınan 209 sayılı Kanuna aykırılık teşkil etmediği, dolayısıyla üst hukuk normuna uygun olduğu anlaşıldığından, hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmelik uyarınca yapılacak ek ödemeler, 657 sayılı Kanunda öngörülen ve personele her ay düzenli olarak yapılması zorunlu, genel nitelikte ve bütçeden karşılanan bir ödeme olmayıp, kurum ihtiyaçları karşılandıktan sonra personele, hizmet sunum şartları ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle, bu ödemenin oranı ile esas ve usulleri; personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, performansı, tetkik, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ile muayene, ameliyat, anestezi, girişimsel işlemler ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi unsurlar gözetilerek aylık ya da sözleşme ücretlerine ilave olarak ödenebilen teşvik uygulaması niteliğinde yapılan bir ödemedir.
Söz konusu Yönetmeliğin ekinde yer alan EK-2'deki düzenlemenin incelenmesinden; ek ödemenin dağıtımında esas alınacak katsayıların, anılan Yasa maddesinde belirtilen hizmet sunum şartları ve kriterleri ile personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, performansı, tetkik, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ile muayene, ameliyat, anestezi, girişimsel işlemler ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi unsurlar esas alınarak belirlendiğinin anlaşılması karşısında, hizmet sınıfları, unvanları, görev, görev yerleri, aldıkları eğitim ve mesleki birikimleri farklı olan personele hizmete katkıları aynı olmayacağından, farklı oranlarda ek ödeme yapılması konusunda takdir yetkisi bulunan idarece hazırlanarak yürürlüğe konulan dava konusu Yönetmeliğin ekinde yer alan EK-2'deki düzenlemenin, kanunda belirtilen kıstaslar dikkate alınarak, idareye verilen takdir yetkisi çerçevesinde ve ek ödemenin amacına uygun olarak hazırlandığı sonucuna ulaşıldığından, iptali istenilen düzenlemede hukuka aykırılık görülmemiştir.
Öte yandan, anılan Yönetmeliğin "Tanımlar" başlıklı 4. maddenin 1. fıkrasının (ıı) bendi hükmü uyarınca Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü ve Sağlık Bakanlığının … tarih ve … sayılı Makam onayı ile 01/04/2020 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yürürlüğe giren "Tıbbi İşlemler Yönergesi"nin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Yönergenin amacı, Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık tesislerinde görev yapan personelin ek ödeme tutarlarını belirleyen net performans puanlarının tespiti amacıyla tabipler tarafından yapılan tıbbi işlemlerin tanımlanması ve bu işlemlere ilişkin puanların belirlenmesidir." hükmü, "Tıbbi işlemler" başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasında da, "Genel tıbbi işlemler puanının hesaplanmasında ekli Girişimsel İşlemler Listesi esas alınır." hükmüne yer verilmiştir.
Genel tıbbi işlemler puanının hesaplanmasına esas alınmak üzere "Girişimsel İşlemler Listesi" Tıbbi İşlemler Yönergesi'nin ekinde belirlenmiştir.
Anılan bu listelerde işlemlerin sırası, kodu, işlemin adı, açıklama (hangi uzmanlık dallarınca yapılabileceği ve nasıl puanlandırılacağı gibi), işlemin puanı ve ameliyat grupları gösterilmiştir.
Tıbbi İşlemler Yönergesi'nin eki Girişimsel İşlemler Listesi'nde yer alan tıbbi işlemlere ait puanlamaların, hekimlerin verdikleri sağlık hizmeti için ayırdıkları süre, akademik başarı, çalışma alanlarında veya yaptıkları işlemler dolayısıyla karşılaşabilecekleri riskler, işlemin teknik olarak gerçekleştirilme zorluğunu ifade eden beceri, hekimin işlem için harcadığı bedensel ve zihinsel işgücü ve dikkat yoğunluğu (emek) dikkate alınmak suretiyle yapılmaya çalışıldığı görülmektedir.
Bu durumda, 209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanun ile ek ödemenin oranı ile esas ve usullerinin belirlenmesi konusunda takdir yetkisi bulunan idarece Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine hazırlanarak yürürlüğe konulan Yönergenin eki Girişimsel İşlemler Listesinin uyuşmazlığa konu "dermatolojiye ilişkin tıbbi işlem puanlarının düşürülmesi ve sıfır olarak belirlenmesi kısmının" iptaline dair işlemlerin esasını teşkil eden kodların karşılığındaki işlem puanlarının, yasada belirtilen kıstaslar dikkate alınarak, idareye verilen takdir yetkisi çerçevesinde ve ek ödemenin amacına uygun olarak düzenlenmesi karşısında, yapılan düzenlemelerin 209 sayılı Yasa hükmüne ve ilgili diğer mevzuata aykırılık teşkil etmediği, dolayısıyla üst hukuk normlarına uygun olduğu anlaşıldığından, iptali istenilen Tıbbi İşlemler Yönergesinin Girişimsel İşlemler Listesinde yer alan söz konusu düzenlemelere ilişkin davalı idare işleminde hukuka, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, 2577 sayılı Kanun'un 17. maddesinin birinci fıkrası uyarınca duruşma için önceden belirlenen 24/05/2022 tarihinde, davacı Dernek vekilleri Av. …, Av. … ve Av. …'in, davacı Dernek Genel Sekreteri Prof. Dr. …'in ve davalı … Bakanlığı vekili Hukuk Müşaviri Av. …'un duruşmaya geldiği, Danıştay Savcısı …'in hazır olduğu görülerek açık duruşmaya başlandı. 2577 sayılı Kanun'un 18. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca duruşmaya katılan taraflara usulüne uygun söz verilip dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra, duruşmaya son verildi.
Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, davacı tarafından, her ne kadar, Yönetmeliğe ekli ''Hizmet Alanı-Kadro Unvan Katsayıları''nın düzenlendiği (2) sayılı listenin ''Anadal ve Yandal Uzman Tabip ve TUTG Uzman Olanlar'' kısmının bir bütün olarak iptali istenilmiş ise de, dava dilekçesinde yer alan iddiaları ve nihai talebi dikkate alınarak, uyuşmazlık, Yönetmeliğe Ekli-2 sayılı listede deri ve zührevi hastalıkları uzmanları için (2,78) olarak belirlenen hizmet alanı-kadro unvan katsayısına hasren incelenerek gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
04/03/2020 tarih ve 31058 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 01/04/2020 tarihinde yürürlüğe giren Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmeliğin ''Tanımlar'' başlıklı 4. maddesinin birinci fıkrasının (I), (n), (t) bentlerinin, ''İkinci basamak sağlık tesislerinde birim performans katsayısının belirlenmesi'' başlıklı 17. maddesinin beşinci fıkrasının (b) bendinin, anılan Yönetmeliğe ekli ''Hizmet Alanı-Kadro Unvan Katsayıları''nın düzenlendiği (2) sayılı listenin ''Anadal ve Yandal Uzman Tabip ve TUTG Uzman Olanlar'' kısmında deri ve zührevi hastalıkları uzmanları için (2,78) olarak belirlenen hizmet alanı-kadro unvan katsayısının, Yönetmeliğe istinaden çıkarılan Tıbbi İşlemler Yönergesinin ekindeki "Girişimsel İşlemler Listesi"nde yer alan 530.020, 530.030, 530.070, 530.220, 700.050, 700.080, 700.210, 700.211, 700.212, 700.240, 700.270, 700.271, 700.272, 700.280, 700.290, 700.360 ve 700.370 kodlarındaki tibbi işlemlerin puanlarının düşürülmesine ilişkin işlemler ile 700.090, 700.100 ve 700.390 kodlarındaki tibbi işlemler karşılığı puanların "0" olarak belirlenmesine ilişkin işlemlerin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
USUL YÖNÜNDEN:
Davalı idarenin usule ilişkin itirazları yerinde görülmemiştir.
ESAS YÖNÜNDEN:
İlgili Mevzuat:
209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanun'un 5. maddesinin birinci fıkrasında, ''(…) döner sermaye gelirlerinden, döner sermayeli sağlık kurum ve kuruluşlarında görev yapan memurlar ve sözleşmeli personel ile açıktan vekil olarak atananlara mesai içi veya mesai dışı ayrımı yapılmaksızın ek ödeme yapılabilir. Sağlık kurum ve kuruluşlarında Bakanlıkça belirlenen hizmet sunum şartları ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle, bu ödemenin oranı ile esas ve usûlleri; personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, performansı, tetkik, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ile muayene, ameliyat, anestezi, girişimsel işlemler ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi unsurlar esas alınarak Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.'' hükmüne; ikinci fıkrasında, ''Bakanlık merkez teşkilatı ile Türkiye Halk Sağlığı Kurumu (laboratuvarlar hariç) ve Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumunun merkez teşkilatında görev yapanlar dışındaki personele, (…) döner sermaye gelirlerinden, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun sağlık ve yardımcı sağlık hizmetleri ile teknik hizmetler sınıfı kadrolarına atanmış olup Kurumun analiz ve kontrol laboratuvarlarında fiilen görev yapan personele döner sermaye gelirlerinden dördüncü fıkra uyarınca Bakanlık döner sermaye hesabına aktarılan tutardan birinci fıkrada belirtilen esaslar çerçevesinde bir ayda yapılacak ek ödemenin tutarı, ilgili personelin bir ayda alacağı aylık (ek gösterge dâhil), yan ödeme ve her türlü tazminat (makam, temsil ve görev tazminatı ile yabancı dil tazminatı hariç) toplamının; eğitim görevlisi ile uzman tabip kadrosuna atanan profesör ve doçentlerde yüzde 800'ünü, uzman tabip ve tıpta uzmanlık mevzuatında belirtilen dallarda bu mevzuat hükümlerine göre uzman olanlar ile uzman diş tabiplerinde yüzde 700'ünü, pratisyen tabip ve diş tabipleri ile uzman eczacılarda yüzde 500'ünü, idarî sağlık müdür yardımcısı, idarî halk sağlığı müdür yardımcısı, hastane müdürü ve eczacılarda yüzde 250'sini, başhemşirelerde yüzde 200'ünü, diğer personelde ise yüzde 150'sini geçemez. (Ek cümle: 19/11/2014-6569/22 md.) Sağlık Bakanlığı tarafından, Maliye Bakanlığının onayı ile belirlenen özellikli tıbbi işlemler karşılığı yapılacak ek ödemelerde, yüzde 800 ve yüzde 700 oranları beş kat artırılarak uygulanır. İşin ve hizmetin özelliği dikkate alınarak yoğun bakım, doğumhane, yeni doğan, süt çocuğu, yanık, diyaliz, ameliyathane, enfeksiyon, özel bakım gerektiren ruh sağlığı, organ ve doku nakli, acil servis ve benzeri sağlık hizmetlerinde çalışan personel için yüzde 150 oranı, yüzde 200 olarak uygulanır. Nöbet hizmetleri hariç olmak üzere mesai saatleri dışında gelir getirici çalışmalarından doğan katkılarına karşılık olarak profesör, doçent ve eğitim görevlilerine bu fıkradaki oranların yüzde 50’sini, tabip, diş tabibi ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanlara bu fıkradaki oranların yüzde 30’unu, diğer personele yüzde 20'sini geçmeyecek şekilde ayrıca ek ödeme yapılır. Sözleşmeli olarak istihdam edilen personele yapılacak ek ödemenin tutarı ise, aynı birimde aynı unvanlı kadroda çalışan ve hizmet yılı aynı olan emsali personel esas alınarak belirlenir ve bunlara yapılacak ek ödeme hiçbir şekilde emsaline yapılabilecek ek ödeme üst sınırını geçemez. Bu fıkra uyarınca personele her ay yapılacak ek ödeme net tutarı, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9 uncu maddesi uyarınca kadro ve görev unvanı veya pozisyon unvanı itibarıyla belirlenmiş olan ek ödeme net tutarından az olamaz. Bu madde uyarınca yapılacak ödeme sigorta prim kesintisine tabi tutulmaz.'' hükmüne yer verilmiştir.
209 sayılı Kanun'un 5. maddesinin birinci fıkrası ile verilen yetkiye dayanılarak, davalı idarece hazırlanan Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmelik, 04/03/2020 tarih ve 31058 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak, 01/04/2020 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlüğe girmiştir.
Yönetmeliğin ''Amaç'' başlıklı 1. maddesinde, ''Bu Yönetmeliğin amacı, Sağlık Bakanlığınca belirlenen hizmet sunum şartları ve kriterleri dikkate alınmak suretiyle personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, performansı, tetkik, eğitim, öğretim ve araştırma faaliyetleri, yapılan muayene, ameliyat, anestezi ve girişimsel işlemlerden oluşan genel tıbbi işlemler, özellikli tıbbi işlemler ile uluslararası sağlık hizmetlerinde çalışma gibi unsurlar esas alınarak, döner sermayeden yapılacak ek ödemenin oran, usul ve esaslarını belirlemek, sağlık hizmetlerini iyileştirmek, kaliteli ve verimli hizmet sunumunu teşvik etmektir.'' kuralına; ''Tanımlar'' başlıklı 4. maddesinin birinci fıkrasının (I) bendinde, ''Hizmet alanı-kadro unvan katsayısı:Ek-2 sayılı listede belirlenen katsayıyı'' kuralına; (n) bendinde, ''Hizmet verimlilik katsayısı: Sağlık tesisinde hizmet veren personelin maliyet kontrolü ve verimliliğe teşviki amacıyla, sarf malzeme kullanımı, ilaç tüketimi, laboratuvar ve görüntüleme gibi tetkikler ile hasta memnuniyeti gibi kriterler dikkate alınarak usul ve esasları Bakanlıkça belirlenen 0,9 ile 1,1 arasındaki katsayıyı, (Bakanlıkça konuya ilişkin esaslar yayımlanıncaya kadar tüm personel için, hizmet verimlilik katsayısı 1 olarak kabul edilir)'' kuralına; (t) bendinde, ''Mesai içi aktif çalışılan gün katsayısı: O dönem içindeki toplam gün sayısından çalışılmayan günlerin çıkarılması sonucu bulunan çalışılan gün sayısının, o dönem içindeki toplam gün sayısına bölünmesi sonucu bulunan katsayıyı...ifade eder.'' kuralına; (ıı) bendinde, "Tıbbi işlemler: Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Bakanlıkça çıkarılacak yönerge ile belirlenen ve genel tıbbi işlemler puanına esas olan işlemler ile özellikli tıbbi işlemler puanına esas işlemleri,", (ii) bendinde ise, "Tıbbi işlemler puanı: O dönem içinde Tıbbi İşlemler Yönergesi doğrultusunda puan öngörülen tabiplerden her biri için gerçekleştirdikleri işlemler karşılığı elde edecekleri puanların toplamını,....ifade eder." kuralına; ''İkinci basamak sağlık tesislerinde birim performans katsayısının belirlenmesi'' başlıklı 17. maddesinin beşinci fıkrasının (a) bendinde, "Sağlık tesisi ortalama birim performans katsayısı: Birim performans katsayı hesaplanan tüm uzman tabiplerin birim performans katsayılarının ortalaması esas alınarak belirlenir." kuralına, (b) bendinde, ''Patoloji, anesteziyoloji, radyoloji, acil tıp, temel tıp bilimleri, halk sağlığı, nükleer tıp, aile hekimliği, radyasyon onkolojisi, tıbbi ekoloji ve hidroklimatoloji, sualtı hekimliği ve hiperbarik tıp, dermatoloji, kapalı psikiyatri servisi bulunmayan sağlık tesislerinde çalışan erişkin ve çocuk psikiyatri uzmanları, spor hekimleri, adli tıp, çevre sağlığı, tıbbi genetik, hava ve uzay hekimliği, askeri sağlık hizmetleri, yan dal uzmanları, pratisyen tabipler, uzman diş tabipleri, diş tabipleri, semt polikliniklerinde, yoğun bakımlarda, evde bakım hizmetlerinde, dal hastanelerinde farklı branşta konsültan olarak çalışan uzman tabipler ile sağlık tesisi puan ortalamasından ek ödeme alan tüm tabiplerin birim performans katsayısı olarak sağlık tesisi ortalama birim performans katsayısı esas alınır.'' kuralına yer verilmiş olup, Yönetmeliğe ekli (2) sayılı listenin ''Anadal ve Yandal Uzman Tabip ve TUTG Uzman Olanlar'' kısmında branş bazında hizmet alanı-kadro unvan katsayılarına yer verilmiş olup, deri ve zührevi hastalıkları uzmanları açısından (2,78) hizmet alanı-kadro unvan katsayısı belirlenmiştir.
Dava konusu Yönetmeliğin "Tanımlar" başlıklı 4. maddenin birinci fıkrasının (ıı) bendi uyarınca Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü ve Sağlık Bakanlığının 02/04/2020 tarih ve 269 sayılı makam onayı ile 01/04/2020 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yürürlüğe giren "Tıbbi İşlemler Yönergesi"nin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Yönergenin amacı, Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık tesislerinde görev yapan personelin ek ödeme tutarlarını belirleyen net performans puanlarının tespiti amacıyla tabipler tarafından yapılan tıbbi işlemlerin tanımlanması ve bu işlemlere ilişkin puanların belirlenmesidir." kuralına, "Tıbbi işlemler" başlıklı 4. maddesinin birinci fıkrasında da, "Genel tıbbi işlemler puanının hesaplanmasında ekli Girişimsel İşlemler Listesi esas alınır.", ikinci fıkrasında ise, "Özellikli tıbbi işlemler puanının hesaplanmasında ekli Özellikli Tıbbi İşlemler Listesi esas alınır." kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava, Yönetmeliğin ''Tanımlar'' başlıklı 4. maddesinin birinci fıkrasının (n) bendi yönünden incelendiğinde;
Yönetmeliğin ''Hizmet puanının hesaplanması'' başlıklı 11. maddesinde; mesai içi, mesai dışı, özellikli tıbbi işlemler ve uluslararası sağlık hizmetleri hizmet puanlarının, 9. ve 10. maddesine göre hesaplanan ilgili ham puanların, hizmet verimlilik katsayısı ve hizmet alanı kadro unvan katsayısı ile çarpılarak hesaplanacağı belirtilmiş olup, hizmet puanı hesabında; ham puan ve hizmet alanı kadro unvan katsayısı yanında hizmet verimlilik katsayısı da çarpan olarak yer almıştır.
Hizmet verimlilik katsayısının ise, sağlık tesisinde hizmet veren personelin maliyet kontrolü ve verimliliğe teşviki amacıyla, sarf malzeme kullanımı, ilaç tüketimi, laboratuvar ve görüntüleme gibi tetkikler ile hasta memnuniyeti gibi kriterler dikkate alınarak usul ve esasları Bakanlıkça belirlenen (0,9) ile (1,1) arasındaki katsayıyı ifade ettiği, Bakanlıkça konuya ilişkin esaslar yayımlanıncaya kadar tüm personel için, hizmet verimlilik katsayısının (1) olarak kabul edileceği kurala bağlanmıştır.
209 sayılı Kanun'un 5. maddesinin birinci fıkrasında, sağlık kurum ve kuruluşlarında Bakanlıkça belirlenen hizmet sunum şartları ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle, ek ödemenin oranı ile esas ve usullerinin, maddede belirtilen unsurlar esas alınarak, yönetmelikle belirlenmesi öngörülmüş, iptali istenilen Yönetmelik maddesindeki düzenleme ile hizmet verimlilik katsayısı, ek ödeme tutarlarının belirlenmesi yöntemine dahil edilmiş olup, katsayı hesabında sağlık tesisinde hizmet veren personelin maliyet kontrolü ve verimliliğe teşviki amacıyla, sarf malzeme kullanımı, ilaç tüketimi, laboratuvar ve görüntüleme gibi tetkikler ile hasta memnuniyeti gibi kriterlerin dikkate alınacağı belirlenmiştir.
Sağlık sisteminin temel unsurunu insan sağlığı oluşturduğundan, doğru zamanda doğru neticenin alınması önem arz etmekte olup, bu amaca ulaşılması açısından idarenin Kanun'la verilen yetki uyarınca hukuka aykırılık teşkil etmeyecek şekilde düzenleme yapabileceği sabittir.
Yönetmelik maddesi uyarınca; döner sermaye dağıtımında esas alınacak kriter olarak, sarf malzeme kullanımı, ilaç tüketimi, laboratuvar ve görüntüleme gibi tetkiklerin dikkate alınması, sistemin sağlıklı bir şekilde işlemesine katkı sunacak olup, dolayısıyla hem emek ve zaman hem de maliyet bakımından tasarruf sağlayacaktır. Öte yandan, davacının iddiasının aksine, hasta memnuniyetinin de bir ölçüt olarak alınmasının, hekim hasta arasındaki ilişkinin bütünselleşmesine yol açıp, hastanın kendisini değersiz hissetmesi algısına son vereceği, böylece bireylerin memnuniyet derecesinin belirlenmesiyle, sağlık hizmetlerinde aktif rol almalarının sağlanacağı açıktır.
Bu nedenle, madde kapsamında yer alan kriterlerin ek ödeme hesabında dikkate alınması, ayrıca konunun özel ve teknik bilgiyi gerektirmesi nedeniyle, bu konudaki ayrıntıların usul ve esaslarla düzenleneceğine ilişkin Yönetmelik maddesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Dava, Yönetmeliğin ''Tanımlar'' başlıklı 4. maddesinin birinci fıkrasının (I) bendi ile Yönetmeliğe ekli ''Hizmet Alanı-Kadro Unvan Katsayıları''nın düzenlendiği (2) sayılı listenin ''Anadal ve Yandal Uzman Tabip ve TUTG Uzman Olanlar'' kısmında deri ve zührevi hastalıkları uzmanları için (2,78) olarak belirlenen hizmet alanı-kadro unvan katsayısı yönünden incelendiğinde;
209 sayılı Kanun kapsamında yapılan ek ödemelerin; performansa dayalı olarak, Sağlık Bakanlığınca belirlenen hizmet sunum şartları ve kriterleri, personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, performansı, tetkik, eğitim, öğretim ve araştırma faaliyetleri ile yapılan muayene, ameliyat, anestezi ve girişimsel işlemler ile özellik arz eden riskli birimlerde çalışma gibi unsurlar esas alınarak belirlendiği açıktır.
Anılan Kanun'un 5. maddesiyle yukarıda sayılan unsurlar dikkate alınarak, ek ödemenin oranı, usul ve esasları ile diğer hususların belirlenmesi amacıyla, verilen takdir yetkisine uygun olarak hazırlanan davaya konu Yönetmeliğin 1. maddesinde, Yönetmeliğin amacının; Bakanlıkça belirlenen hizmet sunum şartları ve kriterleri dikkate alınmak suretiyle personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, performansı, tetkik, eğitim, öğretim ve araştırma faaliyetleri, yapılan muayene, ameliyat, anestezi ve girişimsel işlemlerden oluşan genel tıbbi işlemler, özellikli tıbbi işlemler ile uluslararası sağlık hizmetlerinde çalışma gibi unsurlar esas alınarak, döner sermayeden yapılacak ek ödemenin oran, usul ve esaslarını belirlemek, sağlık hizmetlerini iyileştirmek, kaliteli ve verimli hizmet sunumunu teşvik etmek olduğu belirtilmiştir. Bu kapsamda, ek ödemenin personele sayılan unsurlar gözetilerek ödenen, teşvik uygulaması niteliğinde yapılan bir ödeme olduğu sabittir.
Yönetmeliğin ''Tanımlar'' başlıklı 4. maddesinin birinci fıkrasının (l) bendinde; hizmet alanı-kadro unvan katsayısının, Ek-2 sayılı listede belirlenen katsayıyı ifade ettiği belirtilmiş olup, Ek-2 sayılı listede, anadal ve yandal uzman tabip ve TUTG uzman olanlar kısmında, branşlar baz alınarak, hizmet alanı-kadro unvan katsayılarına yer verilmiştir. Deri ve zührevi hastalıkları uzmanlık alanı açısından ise (2,78) oranında hizmet alanı-kadro unvan katsayısı belirlenmiştir.
Bu duruma göre; Kanun'da sayılan kriterler dikkate alınmak suretiyle, farklı oranlarda ek ödeme yapılması konusunda takdir yetkisi bulunan davalı idarece hazırlanarak yürürlüğe konulan dava konusu Yönetmeliğin; personelin görev yeri, performansı, çalışma koşulları ve sorumlulukları dikkate alınarak düzenlendiği anlaşıldığından, Eki (2) sayılı listede deri ve zührevi hastalıkları uzmanları için (2,78) olarak belirlenen hizmet alanı-kadro unvan katsayısı oranında ve hizmet alanı-kadro unvan katsayısına ilişkin tanımın yer aldığı ilgili ibarede hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Dava, Yönetmeliğin ''Tanımlar'' başlıklı 4. maddesinin birinci fıkrasının (t) bendi yönünden incelendiğinde;
Yönetmeliğin ilgili bendinde, mesai içi aktif çalışılan gün katsayısının, o dönem içindeki toplam gün sayısından çalışılmayan günlerin çıkarılması sonucu bulunan çalışılan gün sayısının, o dönem içindeki toplam gün sayısına bölünmesi sonucu bulunan katsayıyı; mesai içi çalışılmayan günlerin ise resmî tatil günleri, nöbet izinleri ile görevi sırasında veya görevinden dolayı bir kazaya, yaralanmaya veya saldırıya uğrayanların bu durumlarını sağlık raporuyla belgelendirmesi ve başhekimin onaylaması halinde kullandıkları hastalık izin süreleri hariç olmak üzere, tüm çalışılmayan günleri ifade edeceği belirtilmiştir.
209 sayılı Kanun'un 5. maddesi incelendiğinde; ek ödemenin oranı ile esas ve usûllerinin tespitinde, personelin unvanı, görevi, performansı, tetkik, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ile muayene, ameliyat, anestezi, girişimsel işlemler ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi unsurlar yanında hizmete katkısının, çalışma şartları ve süresinin önem arz ettiği açıktır.
Performansa dayalı ek ödeme sisteminde, ek ödeme tutarlarının belirlenmesinde 209 sayılı Kanun'un anılan maddesinde belirtilen kriterler dikkate alınarak, emek yoğun tıbbî hizmetler ağırlıkları ölçüsünde puanlandırılmakta ve tabiplerin verdikleri hizmetler aylık olarak bu puanlar aracılığı ile ölçülerek döner sermayeden katkıları oranında pay almaları sağlanmaktadır.
Bu durumda, ek ödeme hesabında personelin hizmete katkısı ile çalışma şartları ve süresinin de dikkate alınacağı açık olduğundan, aktif çalışılan ve hizmete katkı sağlanan sürenin ek ödeme hesaplamalarında ölçüt olarak kullanılmasında üst hukuk normlarına aykırılık bulunmamaktadır.
Öte yandan, davacı tarafça, aktif çalışılan gün katsayısının ek ödemenin hesabına etki etmesinin, sağlık çalışanlarının yıllık izinlerini kullanmasını engellediği ileri sürülmüş ise de, 2020-2021 yıllarını kapsayan 2019/1 sayılı Kamu Görevlileri Hakem Kurulu Kararı'nın sağlık ve sosyal hizmet koluna ilişkin mali ve sosyal haklar kısmının 25. maddesinde, 209 sayılı Kanun’un 5. maddesi uyarınca yapılan döner sermaye ödemelerinde, ayda 5 güne ve yılda toplam 12 güne kadar olan yıllık izin sürelerinin, döner sermaye ödemelerinde çalışılmayan gün kapsamında değerlendirilmeyeceği belirtilmiştir.
Dava, Yönetmeliğin ''İkinci basamak sağlık tesislerinde birim performans katsayısının belirlenmesi'' başlıklı 17. maddesinin beşinci fıkrasının (b) bendi yönünden incelendiğinde;
Yönetmelikte birim performans katsayısının; sağlık tesislerinde görev yapan tabiplerin görev yaptığı birim için bu Yönetmeliğin üçüncü ve dördüncü bölümlerindeki usul ve esaslara göre belirlenen ve tabiplere yapılacak ek ödemenin hesaplanmasında kullanılacak olan (0,85) ile (1) arasında değişen katsayıyı ifade ettiği belirtilmiş olup; Yönetmeliğin ikinci basamak sağlık tesislerinde ortalama birim performans katsayısının belirlenmesine ilişkin 17. maddesinin beşinci fıkrasının (a) bendinde ise; sağlık tesisi ortalama birim performans katsayısının, birim performans katsayısı hesaplanan tüm uzman tabiplerin birim performans katsayılarının ortalaması esas alınarak belirleneceği, (b) bendinde ise patoloji, anesteziyoloji, radyoloji, acil tıp, temel tıp bilimleri, halk sağlığı, nükleer tıp, aile hekimliği, radyasyon onkolojisi, tıbbi ekoloji ve hidroklimatoloji, sualtı hekimliği ve hiperbarik tıp, dermatoloji, kapalı psikiyatri servisi bulunmayan sağlık tesislerinde çalışan erişkin ve çocuk psikiyatri uzmanları, spor hekimleri, adli tıp, çevre sağlığı, tıbbi genetik, hava ve uzay hekimliği, askeri sağlık hizmetleri, yan dal uzmanları, pratisyen tabipler, uzman diş tabipleri, diş tabipleri, semt polikliniklerinde, yoğun bakımlarda, evde bakım hizmetlerinde, dal hastanelerinde farklı branşta konsültan olarak çalışan uzman tabipler ile sağlık tesisi puan ortalamasından ek ödeme alan tüm tabiplerin birim performans katsayısı olarak sağlık tesisi ortalama birim performans katsayısının esas alınacağı kuralı yer almıştır.
Yönetmeliğin anılan maddesinde; dahili ve cerrahi branş, kadın hastalıkları ve doğum ile anestezi ve reanimasyon branşı açısından, birim performans katsayısının belirlenmesi yöntemine yer verilmiştir. Bu düzenlemeye göre, birim performans katsayısının, tıbbi işlemler puanı elde eden dahili ve cerrahi branş tabipleri ile kadın hastalıkları ve doğum branşı, anestezi ve reanimasyon branşı tabiplerinin 17. maddede ayrı ayrı belirtilen tıbbi işlem puanlarının mesai içi çalışmalarda gerçekleştirdikleri genel tıbbi işlemler puanına oranlanması suretiyle hesaplandığı, sağlık hizmet sunumu sadece ayaktan hasta muayenesi ile sınırlı olmadığından, cerrahi branş tabipleri için asgari cerrahi müdahale ve dahili branş tabipleri için de asgari yataklı tedavi hizmetinin öngörüldüğü, bununla birlikte asgari cerrahi müdahale ve asgari yataklı tedavi hizmetinin sunulması tüm dahili ve cerrahi branşlar bakımından mümkün olmadığından, adli tıp, spor hekimliği, dermatoloji gibi bir kısım dahili ve cerrahi branş tabiplerinin, dava konusu Yönetmeliğin 17. maddesinin beşinci fıkrasının (b) bendinde tek tek sayılmak suretiyle birim performans katsayısı ölçülecek branşlardan istisna tutulduğu, buna göre, dahili branş birim performans katsayısının belirlenmesinde kullanılan vizit puanı oranının, dâhili branşlarda çalışan tabiplerin asgari yataklı tedavi hizmeti sunmalarını teminen ilgili dönemde elde ettikleri tıbbi işlemler puanına oranının en az % 5 olması halinde birim performans katsayılarının “1” olarak hesaplanacağı; bu orandan daha az olması halinde ise, katsayılarının kademeli olarak azaltılacağının öngörüldüğü, bu düzenlemenin, yatarak tedaviye ihltiyaç duyan hasta sayısı daha fazla olan dahili branşlar bakımından uygulanabilir nitelikte olmasına karşın, yatarak tedaviye daha az ihtiyaç duyulan branşlar bakımından uygulanabilir nitelikte olmadığından, bir kısım dahili branş tabiplerinin bu düzenlemenin dışında tutulduğu ve yatan hasta oranı ölçülmeksizin, ek ödemelerin, diğer branşların oluşturduğu sağlık tesisi ortalama birim performans katsayısı esas alınarak hesaplandığı anlaşılmıştır.
Bu durumda, dermatoloji uzmanlarının birim performans katsayılarının, sağlık tesisi ortalama birim performans katsayısı esas alınarak hesaplanmasına ilişkin düzenlemede, hukuka ve dayanağı olan üst norm kurallarına aykırılık bulunmamaktadır.
Dava, Tıbbi İşlemler Yönergesinin eki Girişimsel işlemler Listesi"nde yer alan 530.020, 530.030, 530.070, 530.220, 700.050, 700.080, 700.210, 700.211., 700.212, 700.240, 700.270, 700.271, 700.272, 700.280, 700,290, 700.360 ve 700.370 kodlarındaki tıbbi işlemlerin puanlarının düşürülmesine ilişkin işlemler ile 700.090, 700.100 ve 700.390 kodlarındaki tıbbi işlemler karşılığı puanların "0” olarak belirlenmesine ilişkin işlemlerin iptali istemi yönünden incelendiğinde;
Tıbbi İşlemler Yönergesi'nin ekinde, genel tıbbi işlemler puanının hesaplanmasına esas alınmak üzere "Girişimsel İşlemler Listesi"ne, özellikli tıbbi işlemler puanının hesaplanmasına esas alınmak üzere ise, "Özellikli Tıbbi İşlemler Listesi"ne yer verilmiş olup, Tıbbi İşlemler Yönergesi'nin eki Girişimsel İşlemler Listesi'nde işlemlerin sırası, kodu, işlemin adı, açıklama (hangi uzmanlık dallarınca yapılabileceği ve nasıl puanlandırılacağı gibi), işlemin puanı ve ameliyat grupları gösterilerek, güncel tıbbi gelişmeler ve Sağlık Uygulama Tebliği'ne eklenen ve çıkarılan işlemler göz önüne alınarak, listedeki işlem ve puanlamalarda değişikliğe gidildiği görülmektedir.
209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanun uyarınca ek ödemenin oranı ile esas ve usullerinin belirlenmesi konusunda takdir yetkisi bulunan idarece, Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine hazırlanarak yürürlüğe konulan Yönergenin eki Girişimsel işlemler Listesi"nde yer alan 530.020, 530.030, 530.070, 530.220, 700.050, 700.080, 700.210, 700.211, 700.212, 700.240, 700.270, 700.271, 700.272, 700.280, 700,290, 700.360 ve 700.370 kodlarındaki tıbbi işlemlerin puanlarının düşürülmesine ilişkin işlemler ile 700.090, 700.100 ve 700.390 kodlarındaki tıbbi işlemler karşılığı puanların "0” olarak belirlenmesine ilişkin işlemlerin, yasada belirtilen kıstaslar dikkate alınarak, idareye verilen takdir yetkisi çerçevesinde tesis edildiği anlaşıldığından, iptali istenilen düzenlemelerde hukuka ve dayanağı olan üst norm kurallarına aykırılık görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam …-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen …-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 31/05/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.