Danıştay 3. Daire Başkanlığı 2020/221 E. , 2022/2731 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2020/221
Karar No : 2022/2731
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Vergi Dairesi Başkanlığı
(… Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına, alımlarının bir kısmını sahte faturalarla belgelendirdiği yolundaki tespitleri içeren vergi inceleme raporuna dayanılarak sözü edilen faturalara konu indirimleri reddedilmek ve 2015 yılının Aralık döneminden devreden indirilecek katma değer vergisinin azaltıldığı da gözetilmek suretiyle yeniden oluşturulan beyan tablosu uyarınca 2016 yılının Ocak, Nisan ila Haziran ve Ağustos ila Ekim dönemleri için re'sen salınan katma değer vergisi ile tekerrür hükümleri gereğince artırılarak kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu tarhiyatın, 2015 yılının Aralık döneminden takip eden döneme devreden indirilecek katma değer vergisinin azaltılmasından kaynaklanan kısmının, 2015 yılında ...'ten alınan faturalara dayalı olduğu, gerek anılan şahıs gerek faturaları 2016 yılında kayıtlara alınan … İnşaat Harfiyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve … İnşaat Hafriyat Temizlik Elektrik Petrol Tekstil Gıda Nakliyat Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi hakkındaki saptamaların düzenledikleri faturaların gerçeği yansıtmadığını gösterdiğinden, yapılan tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı, Mahkemelerinin ara kararına cevaben davalı idarece, davacı adına daha önce kesilerek kesinleştiği bildirilen vergi ziyaı cezalarından 2013 yılının Eylül dönemine ilişkin olarak süresinden sonra verilen katma değer vergisi beyannamesi üzerine kesilen ve 2014 yılında kesinleşen vergi ziyaı cezasının tekerrüre esas alınabileceği gerekçesiyle dava reddedilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Faturaları kayıtlara alınan mükellefler hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunun taraflarına tebliğ edilmediği, bu şekilde savunma haklarının kısıtlandığı, tarhiyatın eksik inceleme ve varsayıma dayalı olduğu, faturaların alındığı mükellef hakkındaki olumsuz tespitlere dayanılarak adlarına tarhiyat yapıldığı, lehlerine olan hususların değerlendirilmediği, sektörel karlılık oranına dair yeterli araştırmanın yapılmadığı, ticari icaplara uygun olduğu sonucuna varılan % 9 kar oranının yüksek olduğu ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Dava konusu tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kısmen kabulüyle Vergi Dava Dairesi kararının, vergi ziyaı cezasının tekerrür nedeniyle artırılan kısmına ilişkin hüküm fıkrasının bozulması, diğer hüküm fıkrasına yöneltilen temyiz isteminin ise reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı adına, alımlarının bir kısmını sahte faturalarla belgelendirdiği yolundaki tespitleri içeren vergi inceleme raporuna dayanılarak sözü edilen faturalara konu indirimlerinin reddi ile 2015 yılının Aralık döneminden devreden indirilecek katma değer vergisinin azaltıldığı da dikkate alınarak yeniden oluşturulan beyan tablosuna göre dava konusu tarhiyatın yapıldığı, vergi ziyaı cezasının tekerrür hükümleri uyarınca artırıldığı, ara kararına cevaben davalı idarece davacı adına daha önce kesilen vergi ziyaı cezalarının Mahkemeye sunulduğu, Vergi Mahkemesince, 2013 yılının Eylül dönemine ilişkin olup süresinden sonra verilen düzeltme beyannamesi üzerine kesilen ve 25/02/2014 tarihinde kesinleşen 3.190,31-TL tutarındaki cezanın tekerrüre esas alınabilceği gerekçesiyle vergi ziyaı cezasının tekerrürle artırılan kısmı yönünden de davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
26/10/2021 tarih ve 31640 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7338 sayılı Vergi Usul Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 38. maddesiyle değişik 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 339. maddesinin birinci fıkrasında; vergi ziyaına sebebiyet vermekten veya usulsüzlükten dolayı ceza kesilen ve cezası kesinleşenlere vergi ziyaı cezasında cezanın kesinleştiği tarihi izleyen günden itibaren beşinci yılın isabet ettiği takvim yılının sonuna kadar, usulsüzlükte cezanın kesinleştiği tarihi izleyen günden itibaren ikinci yılın isabet ettiği takvim yılının sonuna kadar tekrar ceza kesilmesi durumunda, vergi ziyaı cezasının yüzde elli, usulsüzlük cezasının yüzde yirmibeş oranında artırılmak suretiyle uygulanacağı, artırım tutarının kesinleşen cezadan (kesinleşen birden fazla ceza olması durumunda bunlardan tutar itibarıyla en yükseğinden) fazla olamayacağı hükme bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyiz istemine konu edilen Vergi Dava Dairesi kararının; … İnşaat Harfiyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve … İnşaat Hafriyat Temizlik Elektrik Petrol Tekstil Gıda Nakliyat Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınan faturalardan kaynaklanan üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisine ilişkin hüküm fıkrası aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle Dairemizce de uygun görülmüştür.
Davacının 2015 yılında faturalarını kayıtlarına aldığı … tarafından dava dışı bir başka mükellefe düzenlenmiş olan faturalara dayalı 2015 yılına ilişkin katma değer vergisi iade talebinin reddi yolundaki işleminin iptali talebiyle açılan davanın; adı geçen mükelleften alınan faturaların sahte olduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle reddine ilişkin … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusunun reddine dair … Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına yöneltilen temyiz istemi, Danıştay Üçüncü Dairesinin 25/06/2021 tarih ve E:2019/2882, K:2021/3408 sayılı kararı ile aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle reddedildiğinden, Vergi Mahkemesi kararının, dava konusu tarhiyatın, değinilen mükelleften alınan faturalardan kaynaklanan kısmı yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusunun reddi yolundaki hüküm fıkrasında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.
Uyuşmazlıkta, vergi ziyaı cezasının tekerrür hükümleri uyarınca artırılan kısmı yönünden dava reddedilmişse de ceza hukukunun genel ilkelerinden olan lehe kanun ilkesi gereğince faile ceza öngören bir kanunda sonradan yapılan bir değişiklikle, eski cezaya nazaran daha hafif bir ceza kesilmesi öngörülmüşse faile daha hafif olan ceza uygulanacağından, 213 sayılı Kanun'un 339. maddesinde 7338 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikle; tekerrür hükümleri uyarınca artırılacak tutarın, tekerrüre esas alınan cezadan fazla olamayacağı yolunda getirilen düzenleme dikkate alınarak yeniden karar verilmek üzere Vergi Dava Dairesi kararının değinilen hüküm fıkrasının bozulması gerekmiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kısmen reddine,
2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının; … İnşaat Harfiyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve … İnşaat Hafriyat Temizlik Elektrik Petrol Tekstil Gıda Nakliyat Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınan faturalardan kaynaklanan üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisine ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA,
3. Kararın; …'ten alınan faturalara dayalı üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisine ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
4. Temyiz isteminin kısmen kabulüne,
5. Kararın; vergi ziyaı cezasının tekerrür nedeniyle artırılan kısmına ilişkin hüküm fıkrasının BOZULMASINA,
6. Davacıdan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca nispi harç alınmasına, 06/06/2022 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X)-KARŞI OY :
İdari işlemlerin yargısal denetiminin hukuka uygunluk denetimi ile sınırlı olması karşısında bu denetimin maddi olayı da kapsadığının kabulü gerekir. Şöyle ki idari davaya konu işlemler, dayandığı, düzenlediği olaydan soyutlanmış olarak yargılamaya konu edilemez. Birçok idari uyuşmazlıkta maddi olanla hukuki olan arasında bir ayrım yapmak mümkün olmayabilir.
İdari davalarda inceleme konusu olan hukuki işlem niteliğindeki bir idari işlemdir. Hukuki işlemin incelenmesi, işlemin dayanağı durumunda bulunan maddi olaydan bağımsız bir inceleme değildir.
Adli yargıda maddi olay incelemesi yapılırken nasıl ki olayın subuta erip ermediği incelenerek bir sonuca ulaşılıyor ise idari yargıda da idarelerce tesis edilen işlemlerin dayanağını teşkil eden maddi olayın irdelenerek sonuca ulaşılması esastır.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 359. maddesinde, sahte belge "gerçek bir muamele veya durum olmadığı halde bunlar varmış gibi düzenlenen belge" olarak tanımlanmaktadır.
Davacının bir kısım alımlarını sahte faturayla belgelendirdiği yolunda tespitler içeren vergi inceleme raporuna istinaden yapılan katma değer vergisi tarhiyatının kaldırılması istemiyle açılan davayı sonuçlandıran Vergi Mahkemesi kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesi kararına yöneltilen temyiz istemi hakkında, dava konusu tarhiyatın, … İnşaat Harfiyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve … İnşaat Hafriyat Temizlik Elektrik Petrol Tekstil Gıda Nakliyat Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınan faturalara dayalı kısmına ilişkin olarak faturaların temin edildiği mükellefler hakkında düzenlenen vergi tekniği raporundaki tespitler değerlendirilmek suretiyle karar verilmesi gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyoruz.