T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/2226
Karar No : 2022/4174
DAVACI : …
VEKİLİ : Av. …
DAVALILAR : 1- …
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri …
2- …Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
DAVANIN KONUSU : 1. TCDD İşletmesi 7. Bölge Müdürlüğü 75. Yol Bakım ve Onarım Müdürlüğünde (Balıkesir) yol sürveyanı olarak görev yapmakta iken, ... Yol Bakım ve Onarım Şefliği görevini yürütmek üzere vekaleten görevlendirilen davacı tarafından, vekalet görevi sırasında harcırah yanında turne tazminatı da ödenmesi talebinin reddine ilişkin …tarih ve …sayılı işlemin,
2. Dava konusu işlemin dayanağı olan Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demir Yolları İşletmesi Genel Müdürlüğü Memur ve Hizmetlilerine Verilecek Harcırah ve Harcırah Karşılığı Hizmet Tazminatlarına İlişkin Tüzüğün 7. maddesinin son fıkrasının
iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Davacı tarafından, TCDD İşletmesi 7. Bölge Müdürlüğü 75. Yol Bakım ve Onarım Müdürlüğünde (Balıkesir) yol sürveyanı olarak görev yapmakta iken, ... Yol Bakım ve Onarım Şefliği görevini yürütmek üzere vekaleten görevlendirildiği, TCDD Memur ve Hizmetlilere Verilecek Harcıraha İlişkin Tüzüğün 14. maddesi uyarınca kendisine turne tazminatı verilmesi gerektiğinden bahisle idareye yaptığı başvurunun, davacının 399 sayılı KHK kapsamında sözleşmeli personel statüsünde görev yaptığından bu KHK kapsamındaki ödemeler dışında davacıya ödeme yapılamayacağından bahisle dava konusu işlemle reddedildiği, harcırah ile turne tazminatının farklı ödemeler olduğu belirtilerek ret işlemi ile Tüzüğün 7. maddesinin son fıkrasının iptali gerektiği ileri sürülmüştür.
DAVALILARIN SAVUNMASI :
Cumhurbaşkanlığı (Başbakanlık) ve TCDD Genel Müdürlüğü tarafından; Turne tazminatının yol güvenliği ve denetiminin sağlanması amacıyla Tüzük hükmünde belirtilen görev unvanlarındaki personele, belirli bir bölgesinin olması koşulu ile ödendiği, harcırahtan bağımsız olarak ödenmesi öngörülen bir hakediş olmadığı ve harcırah karşılığı verilecek hizmet tazminatlarından olup, personele kendi bölgesinde görevi gereği yapacağı yolculuklarda harcırah alamayarak mağdur olmaması için harcırah karşılığı ödenen bir tazminat olan turne tazminatının, harcırahtan ayrı ödenmesi gereken bir tazminat olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı belirtilerek yasal dayanaktan yoksun davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu kararıyla, davacının vekalet görevi sırasında harcırah yanında turne tazminatı da ödenmesi istemiyle davalı idareye yaptığı başvurunun reddine ilişkin …tarih ve …sayılı işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle iptale ilişkin kısmın bozulmasına karar verildiğinden, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin dördüncü ve aşltıncı fıkrasına göre, Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davalarda, temyiz incelemesi sonucu bozulan kararlar üzerine, Danıştay İdari ve Vergi Dava Daireleri Kurullarının kararlarına uyulması zorunlu olup; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu bozma kararı doğrultusunda, başvurunun reddine ilişkin …tarih ve …sayılı işlem yönünden davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : TCDD İşletmesi 7. Bölge Müdürlüğü 75. Yol Bakım ve Onarım Müdürlüğünde (Balıkesir) yol sürveyanı olarak görev yapmakta iken, ... Yol Bakım ve Onarım Şefliği görevini yürütmek üzere vekaleten görevlendirilen davacının, vekalet görevi sırasında harcırah yanında turne tazminatı da ödenmesi talebinin reddine ilişkin …günlü, …sayılı işlemin ve Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demir Yolları İşletmesi Genel Müdürlüğü Memur ve Hizmetlilerine Verilecek Harcırah ve Harcırah Karşılığı Hizmet Tazminatlarına İlişkin Tüzüğün 7. maddesinin son fıkrasının iptali istemiyle açılan davada; dava konusu …günlü, …sayılı işlemin iptali, Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demir Yolları İşletmesi Genel Müdürlüğü Memur ve Hizmetlilerine Verilecek Harcırah ve Harcırah Karşılığı Hizmet Tazminatlarına İlişkin Tüzüğün 7. maddesinin son fıkrası yönünden ise davanın reddi yolunda Danıştay Beşinci Dairesince verilen 26/09/2014 günlü, E:2012/1238; K:2014/6393 sayılı kararın, temyiz incelemesi sonucunda, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 16/11/2017 tarih ve E:2015/2534, K:2017/3762 sayılı kararıyla “Uyuşmazlık konusu olayda, davacının ... Yol Bakım ve Onarım Şefliği görevini yürütmek üzere vekaleten görevlendirildiği ve bu nedenle kendisine hergün için 6245 sayılı Kanun uyarınca harcırah ödendiği; anılan kanunun 53. maddesine dayanılarak çıkartılan Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demir Yolları İşletmesi Genel Müdürlüğü Memur ve Hizmetlilerine Verilecek Harcırah ve Harcırah Karşılığı Hizmet Tazminatlarına İlişkin Tüzüğünün 7. maddesinde, harcırah karşılığı verilecek hizmet tazminatlarına ilişkin usullerin düzenlendiği ve anılan maddede açıkça "Bu bölüm uyarınca tazminat verilenlere ayrıca harcırah ödenmez" hükmüne yer verildiği; 6245 sayılı Kanun uyarınca harcırah ödemesi alınması durumunda Tüzüğe dayanılarak aynı zamanda hizmet tazminatı alınmasının mümkün olmadığı zira hizmet tazminatının zaten harcırah karşılığında verildiği, aksi takdirde mükerrer ödeme yapılmasına yol açabileceği anlaşılmıştır.
Bu durumda, davacının vekaleten görevlendirilmesi nedeniyle, 6245 sayılı Kanun uyarınca harcırah aldığı anlaşıldığından; vekalet görevi sırasında harcırah yanında turne tazminatı da ödenmesi istemiyle davalı idareye yaptığı başvurunun reddine ilişkin …günlü, …sayılı işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.“ gerekçesiyle iptale ilişkin kısmı bozulmuştur.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesinde yer alan düzenleme ile Danıştay Dava Dairelerine, ilk derecede bakılan davalarla ilgili bozma kararlarına karşı eski kararlarında ısrar edebilme yetkisi tanınmamıştır.
Açıklanan nedenlerle, …günlü, …sayılı işlem yönünden davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince; Danıştay Beşinci Dairesinin 26/09/2014 tarih ve E:2012/1238, K:2014/6393 sayılı davanın kısmen iptaline ve kısmen reddine ilişkin kararının; iptale ilişkin kısmının, davalı idarelerden TCDD Genel Müdürlüğü tarafından temyiz edilmesi sonucunda, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 16/11/2017 tarih ve E:2015/2534, K:2017/3762 sayılı kararıyla bozulması üzerine; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca bozma kararına uyularak Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği düşünüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
TCDD İşletmesi 7. Bölge Müdürlüğü 75. Yol Bakım ve Onarım Müdürlüğünde (Balıkesir) yol sürveyanı olarak görev yapmakta iken, ... Yol Bakım ve Onarım Şefliği görevini yürütmek üzere vekaleten görevlendirilen davacının, vekalet görevi sırasında harcırah yanında turne tazminatının da ödenmesi istemiyle yaptığı başvurusunun reddine ilişkin …tarih ve …sayılı işlemin ve Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demir Yolları İşletmesi Genel Müdürlüğü Memur ve Hizmetlilerine Verilecek Harcırah ve Harcırah Karşılığı Hizmet Tazminatlarına İlişkin Tüzüğün 7. maddesinin son fıkrasının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek iptallerine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.
Danıştay Beşinci Dairesinin 26/09/2014 tarih ve E:2012/1238, K:2014/6393 sayılı kararıyla, dava konusu …tarih …sayılı işlemin iptaline, Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demir Yolları İşletmesi Genel Müdürlüğü Memur ve Hizmetlilerine Verilecek Harcırah ve Harcırah Karşılığı Hizmet Tazminatlarına İlişkin Tüzüğün 7. maddesinin son fıkrasının iptali istemi yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
Anılan kararın iptale ilişkin kısmının davalı idarelerden TCDD Genel Müdürlüğü tarafından temyiz edilmesi sonucunda, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 16/11/2017 tarih ve E:2015/2534, K:2017/3762 sayılı kararıyla bozulmasına karar verilmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
İLGİLİ MEVZUAT: 6245 sayılı Harcırah Kanunu'nun 53. maddesinde, "Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları ve Devlet Havayolları gibi ulaştırma hizmeti ifa eden müesseselerin memur ve hizmetlilerine verilecek harcırah, bu kanun ile tesbit edilmiş bulunan miktarları aşmamak ve kanunun umumi esasları dışına çıkmamak şartiyle, Maliye ve Ulaştırma Vekaletlerince, müesseselerin hususiyetlerine göre müştereken tesbit olunur." kuralına yer verildiği, bu maddeye dayanılarak çıkarılan, 15/12/1999 tarih ve 23907 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demir Yolları İşletmesi Genel Müdürlüğü Memur ve Hizmetlilerine Verilecek Harcırah ve Harcırah Karşılığı Hizmet Tazminatlarına İlişkin Tüzüğün 7. maddesinde; "Genel Müdürlük memur ve hizmetlilerinden aşağıdaki maddelerde unvanları gösterilenlere memuriyet ve hizmetlerinin özelliklerine bu kısımda belirtilen esaslara göre harcırah karşılığı olarak hizmet tazminatı verilir.
Hizmet tazminatları: kilometre/saat, iştreni, yatak, rampa, bekleme, manevra ve turne tazminatlarından oluşur.
Hizmet tazminatlarından; a) Saat esası üzerinden hesaplananların miktarı asgari harcırah gündeliğinin 1/8'ini, b) Gündelik esası üzerinden ödenenler ile sefer sayısı ve kilometreye göre hesaplananların miktarı da günde asgari harcırah gündeliğini, c) Yatak tazminatı asgari harcırah gündeliğinin 1/3'ünü, d) Rampa tazminatı asgari harcırah gündeliğinin 2/3'ünü, aşmamak üzere her yıl Yönetim Kurulunca saptanır.
Memur ve hizmetlilere fiilen yaptıkları işe göre hizmet tazminatı verilir. Aynı çalışma süresi için hizmet tazminatlarından yalnızca birisi ödenir.
Bu bölüm uyarınca tazminat verilenlere ayrıca harcırah ödenmez.
Bağlı bulundukları merkezlerden geçici olarak başka bir merkez emrinde görevlendirilen memur ve hizmetlilere, bu merkez emrinde çalıştıkları süre içinde tahakkuk edecek kilometre/saat veya iş treni tazminatı % 50 zamlı ödenir. Ancak, asgari harcırah gündeliğinin manevra tazminatı veya % 50 zamlı olarak ödenecek kilometre/saat ya da iş treni tazminatlarından fazla olması halinde, bu tazminatlar yerine asgari harcırah gündeliği ödenir.” düzenlemesine yer verilmiştir.
Turne tazminatı ise anılan Tüzük'ün 14. maddesinde düzenlenmiş olup, bölgeleri içinde turne veya diğer amaçlarla yapacakları her türlü görev seyahatlerinde; şube şefi ve yardımcısı, kısım şefi, tesisler şefi ve yardımcısı ile yol ve tesisler sürveyanlarına her kilometre için, yol takım çavuşu, tesisler çavuşu ve yol bekçilerine her yirmidört saat için turne tazminatı ödeneceği kurala bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava, davacının vekalet görevi sırasında harcırah yanında turne tazminatının da ödenmesi istemiyle davalı idareye yaptığı başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemi yönünden incelendiğinde:
Dosyanın incelenmesinden, davacının, TCDD İşletmesi 7. Bölge Müdürlüğü 75. Yol Bakım Onarım Müdürlüğünde (Balıkesir) yol sürveyanı olarak görev yaptığı, ... Yol Bakım ve Onarım Şefliği görevini yürütmek üzere vekaleten görevlendirildiği; davalı idareye yapmış olduğu başvurusunda, vekaleten görevlendirmelerde tarafına harcırah dışında turne tazminatı verilmesi talebinde bulunduğu, bu talebinin reddine ilişkin …tarih ve …sayılı işlem ile Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demir Yolları İşletmesi Genel Müdürlüğü Memur ve Hizmetlilerine Verilecek Harcırah ve Harcırah Karşılığı Hizmet Tazminatlarına İlişkin Tüzüğün 7. maddesinin son fıkrasının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı; Danıştay Beşinci Dairesince; Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demir Yolları İşletmesi Genel Müdürlüğü Memur ve Hizmetlilerine Verilecek Harcırah ve Harcırah Karşılığı Hizmet Tazminatlarına İlişkin Tüzüğün 7. maddesinin son fıkrası açısından davanın reddine karar verildiği; bu kısmın temyiz edilmeyerek kesinleştiği; …tarih ve …sayılı işlem yönünden ise iptal kararı verildiği ve söz konusu iptal kararının, davalı idarelerden TCCD Genel Müdürlüğü tarafından temyiz edilmesi üzerine, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 16/11/2017 tarih ve E:2015/2534, K:2017/3762 sayılı kararıyla, bozulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Uyuşmazlık konusu olayda, davacının ... Yol Bakım ve Onarım Şefliği görevini yürütmek üzere vekaleten görevlendirildiği ve bu nedenle kendisine hergün için 6245 sayılı Kanun uyarınca harcırah ödendiği; anılan Kanun'un 53. maddesine dayanılarak çıkartılan Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demir Yolları İşletmesi Genel Müdürlüğü Memur ve Hizmetlilerine Verilecek Harcırah ve Harcırah Karşılığı Hizmet Tazminatlarına İlişkin Tüzüğün 7. maddesinde, harcırah karşılığı verilecek hizmet tazminatlarına ilişkin usullerin düzenlendiği ve anılan maddede açıkça "Bu bölüm uyarınca tazminat verilenlere ayrıca harcırah ödenmez" hükmüne yer verildiği; 6245 sayılı Kanun uyarınca harcırah ödemesi alınması durumunda Tüzüğe dayanılarak aynı zamanda hizmet tazminatı alınmasının mümkün olmadığı, zira hizmet tazminatının zaten harcırah karşılığında verildiği, aksi takdirde mükerrer ödeme yapılmasına yol açabileceği anlaşılmıştır.
Bu durumda, davacının vekaleten görevlendirilmesi nedeniyle, 6245 sayılı Kanun uyarınca harcırah aldığı anlaşıldığından; vekalet görevi sırasında harcırah yanında turne tazminatının da ödenmesi istemiyle davalı idareye yaptığı başvurunun reddine ilişkin …tarih ve …sayılı işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Dava konusu …tarih ve …sayılı işlemin iptali istemi yönünden DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen, davacı tarafından yapılan …TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına ve temyiz aşamasında TCDD tarafından yapılan …TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
3. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacı ve davalı idarelere iadesine,
4. Bakılan davanın kesinleşen kısmı için davalı idareler lehine vekalet ücretine hükmedildiğinden, bu aşamada yeniden vekalet ücretine hükmedilmemesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 27/06/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.