Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2020/2237 E. , 2021/7084 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/2237
Karar No : 2021/7084
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN TARAFLAR:
1-(Davacı) ...
VEKİLİ : Av. ...
2- (Davalı) ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhe olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Sarıyer İlçe Sağlık Müdürlüğünde temizlik görevlisi olarak çalışmakta iken 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin geçici 23. maddesi kapsamında sürekli işçi kadrosuna geçirilen davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (8) numaralı alt bendi uyarınca hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle hizmet sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin ... Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali ile yoksun kaldığı mali hakları nedeniyle şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminat ile 10.000,00 TL manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve ..., K:... sayılı kararla; davacı hakkında 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 127. maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen geçici 24. maddesi ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (8) numaralı alt bendi gereği yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda, davacının güvenlik soruşturmasının olumsuz olduğu yönünde davalı idareye istihbari nitelikli bilgiler geldiği, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda elde edilen bu bilgilerin öncelikle kamu yararı ve hizmetin gerekleri açısından değerlendirmeye tabi tutulacağı, bu değerlendirmeye yönelik olarak yapılacak hukuki denetimde de idarenin takdir hakkının Mahkeme kararıyla ortadan kaldırılması olanağı bulunmadığı gibi idarenin dava konusu işlemi hukuk dışı saiklerle gerçekleştirdiğine ilişkin herhangi bir tespit de bulunmadığı, bu durumda, davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması neticesinde elde edilen bilgi ve belgelere göre, böyle bir inceleme ve değerlendirme yapılmasının istihdam edilecek olan kadronun niteliğine göre olağan olduğu, sürekli işçi kadrosuna alınma koşullarına bakıldığında, mevzuatla aranan şartların sağlanmasının başvurucu açısından resen sürekli işçi kadrosuna geçme sonucunu doğurmadığı, sadece başvuru hakkı tanıdığı, başvuruların idarece değerlendirileceği, bu değerlendirmenin kamu hizmetinin sağlıklı, verimli ve güvenilir bir şekilde işlemesi açısından yapılacağı, yapılacak değerlendirme sonucuna göre atama yapma konusunda idarenin takdir yetkisinin bulunduğu, yargı kararları ile idarenin davacıyı sürekli işçi kadrosuna atama hususunda yetkisini kullanmaya zorlanamayacağı açık olduğundan ve idareye kamu görevine açıktan atama yapma konusunda takdir hakkı kapsamında tanınan yetkinin atamama yönünde kullanması sırasında, davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanması, atanılacak görevin önem ve özelliği ile kamu yararı, güvenliği ve hizmet gereklerini gözetmek zorunda olduğu hususu da göz önüne alındığında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı; öte yandan, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, davacının yoksun kaldığı mali hakları nedeniyle şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminat ile 10.000,00 TL manevi tazminat taleplerinin de reddi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; dava konusu işlemin yasal dayanağı olan 657 sayılı Kanun'un 48. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendine eklenen (8) numaralı alt bendinde yer alan Devlet memurluğuna alımlarda güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılması gerektiğine ilişkin düzenlemenin Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmesi karşısında; davacının güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığı gerekçesiyle kurulan dava konusu işlemin bu yönüyle hukuka aykırı olduğu, öte yandan, davacının hukuka aykırı işlemlerle sürekli işçi statüsüne geçiş başvurusunun reddi nedeniyle alması gereken maaşlardan yoksun kaldığı, dava konusu işlemin hukuka aykırılığının saptanmış olması karşısında, işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı mali haklarının hesaplanarak davalı idarece Anayasa'nın 125. maddesinin son fıkrası uyarınca davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali ve bu işlemden doğan parasal haklara yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile anılan kararın bu hususa ilişkin hüküm fıkrasının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline ve bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı mali hakların hesaplanarak dava tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya verilmesine; İdare Mahkemesi kararının manevi tazminata yönelik kısmının reddine ilişkin hüküm fıkrasının ise hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle bu hususa yönelik istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDEN
TARAFLARIN İDDİALARININ ÖZETİ :
1-Davacı tarafından, dava konusu işlem nedeniyle büyük üzüntü ve elem duyduğu, işinden tazminatsız olarak ayrıldığından ve işsizlik maaşı da alamadığından ailesine maddeten destek olamadığı için manevi bir yıkım yaşadığı, manevi tazminat talebinin kabulü gerektiği ileri sürülmüştür.
2-Davalı idare tarafından, davacının yürürlükteki mevzuat hükümleri doğrultusunda sözleşmesinin feshedildiği, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ve Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMASININ ÖZETİ : Davacı tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmakta olup, davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince; Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Bununla birlikte, Anayasa Mahkemesince verilen 29/11/2019 tarih ve 30963 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 24/07/2019 tarih ve E:2018/73, K:2019/65 sayılı iptal kararı, ilgililer hakkında güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırması yapılamayacağı yönünde olmayıp aksine, kararda; kamu görevinde çalıştırılacak kişiler hakkında, Anayasanın 129. maddesi uyarınca kamu hizmetinin etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesini teminen güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılması yönünde düzenlemeler getirilmesinin kanun koyucunun takdir yetkisinde olduğu hususu açıkça belirtilmiştir.
Nitekim, dava konusu uyuşmazlık temyiz aşamasında iken 17/04/2021 tarih ve 31457 sayılı Resmi Gazete'de, 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu yayımlanarak yürürlüğe konulmuş olup, davalı idarece; davacı hakkında, anılan kanunun 3. maddesi hükümleri çerçevesinde yeniden bir değerlendirme yapılabileceği de kuşkusuzdur.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Tarafların temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin .... İdare Mahkemesi kararının manevi tazminat isteminin reddine yönelik kısmına ilişkin istinaf başvurusunun reddi; dava konusu işlemin iptali ve bu işlemden doğan parasal hakların ödenmesine karar verilmesi istemine ilişkin kısmı yönünden istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının anılan kısmının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı mali hakların hesaplanarak dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davacıya ödenmesi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:.. sayılı kararının yukarıda belirtilen açıklama ile ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın .... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 27/12/2021 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.