Danıştay 9. Daire Başkanlığı 2020/2265 E. , 2022/957 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2020/2265
Karar No : 2022/957
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : ...-...-...Ortak Girişimi
1- ... Mad. İnş. ve Yapı Malz. Gıda
Pet. Ürn. Mak. Turz. Nak. San. ve Tic. A.Ş
2-...İnş. Yat. Turz. Den. San. ve Tic. A.Ş.
3- ...Yol Asf. San. ve Tic. A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ...Belediye Başkanlığı-...
İSTEMİN KONUSU : ...Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı ortak girişim adına düzenlenen ...tarih ve ...no'lu ihbarname içeriğinde yer alan 2013/1-3 dönemlerine ait gecikme cezalarının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...Vergi Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na göre yapılan ihaleler neticesinde akdedilen sözleşmelerin, hukukumuzda idarenin özel hukuk sözleşmeleri olarak kabul edildiği, bu kapsamda, 2886 sayılı Kanun uyarınca ihale edilerek sözleşmeci tarafın seçildiği satım, kira, trampa ve gayri ayni hak tesisine yönelik sözleşmeler idarenin özel hukuk sözleşmeleri olduğu, bu bağlamda, idarenin özel hukuk sözleşmelerinden de sayılsa, idarenin herhangi bir sözleşmesi, sözleşmenin yapılması bir başka deyişle sözleşmenin imzalanması aşamasına kadar tamamen idare hukuku kurallarına tabi olduğu için bu aşamaya kadar çıkacak uyuşmazlıklarda, idari yargı yerleri görevli olacağı, buna karşılık; ihale kararını takiben, imzalanan özel hukuk sözleşmelerinin uygulanmasından kaynaklanan uyuşmazlıklar, anılan sözleşmeler, medenî hukuk, borçlar hukuku ve ticaret hukuku gibi özel hukuk kurallarına tabi olduğu için adli yargı yerlerinde çözümleneceği belirtilerek, dosyanın incelenmesinden, davalı idarece davacı ortak girişime ihale edilen "üst hakkı tesis edilmesine karşılık inşaat yapılmasına ait" 17/10/2018 tarihli sözleşmenin 28'inci maddesinde yüklenicinin işi zamanında bitirmemesi halinde sözleşme ile belirlenen cezai şartın (gecikme cezası) ödenmesinin kararlaştırıldığı, davalı idare savunmasında dava konusu alacağın işin zamanında bitirilmemesinden kaynaklanan cezai şart olduğu ve özel hukuk alacağı olduğu yönünde beyanda bulunulduğu, bu durumda, davaya konu uyuşmazlığın ihale sonrasında taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümlerine aykırılıktan kaynaklandığı anlaşılarak; ihale aşamasına ilişkin olmayan uyuşmazlığın, davacı ile davalı idare arasında imzalanan ve idari niteliği bulunmayan sözleşme ile bu sözleşmenin uygulanması kapsamında olduğu, ihale aşamasından sonraki tüm hukuki sorunlar ve taleplerin çözümünün adli yargının görev alanına girdiği, dava konusunun vergi mahkemesinin görevine giren vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümler ile bunların zam ve cezaları ile tarifelere ilişkin bulunmadığı gibi uyuşmazlığın idare mahkemesinin görevine giren iptal veya tam yargı davası ile ilk derecede Danıştayca çözümlenecek bir türden de olmadığı, alacağın özel hukuk ilişkisinden doğduğu anlaşıldığından davaya konusu alacağa ilişkin uyuşmazlığın görüm ve çözümünün adli yargı mercilerine ait olduğu gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu, kararın kaldırılmasını gerektiren başka neden bulunmadığı belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Özel hukuk sözleşmesinden kaynaklı, dava konusu alacak için 6183 sayılı yasaya göre ödeme emri düzenlenemeyeceği, bu nedenle davalı idarece yetki sınırları aşılarak düzenlenen ödeme emrinin iptaline karar verilmesi gerekirken, görev yönünden reddedilmesinin hukuka aykırı olduğu iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI:Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Davacının duruşma istemi, 2577 sayılı İdari Yargılama Usul Kanunu'nun 17/2. maddesi uyarınca uygun görülmeyerek işin esasına geçildi;
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davacının temyiz isteminin reddine,
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle görev yönünden reddine ilişkin Vergi Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki ...Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının ONANMASINA,
3.Temyiz isteminde bulunandan ...TL maktu harç alınmasına,
4.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ...Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ...Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 21/03/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.