T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/2303
Karar No : 2023/2995
DAVACI : ... Sendikası
VEKİLLERİ : Av. ... - Av. ...
Av. ... - Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLİ : ...
DAVANIN KONUSU :
29/02/2020 tarih ve 31054 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Kurumlar Arası Geçici Görevlendirme Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesiyle Kurumlar Arası Geçici Görevlendirme Yönetmeliği'nin 1. maddesine eklenen 4. fıkrada yer alan ''Yükseköğretim kurumları'' ibaresi ile, 3. maddesiyle eklenen Geçici 2. maddenin 1. fıkrasında yer alan ''Yükseköğretim kurumları'' ibaresinin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :
Dava konusu düzenlemelerin dayanağı olan 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 25. maddesinde yer almayan bir hususta yetki gasbı suretiyle ve KHK ile öngörülen hakkı kısıtlayıcı mahiyette hükümler tesis edildiği, bir normun, kendisinden daha üst konumda bulunan ve dayanağını oluşturan norma aykırı veya değiştirici nitelikte hükümler ihtiva etmesinin hukuken mümkün olmadığı, geçici görevlendirmelerin yasaklanması ve mevcut görevlendirmelerin sona erecek olmasının hukuki güvenlik ve belirlilik ilkelerinin ihlali anlamına geldiği, bazı yükseköğretim kurumlarında ihtiyaca binaen geçici görevlendirme ile görev yapan personelin bu düzenlemeyle eski görev yerlerine dönmesi halinde personel ihtiyacı bulunan üniversitelerdeki görevlerin yürütülemez hale geleceği, aile bütünlüğü ve sağlık mazereti olup geçici bir süre de olsa görevlendirmeden faydalanan yükseköğretim personelinin bu hakkının, yapılan düzenlemeler ile ortadan kaldırıldığı, bu nedenle dava konusu düzenlemelerin hukuka ve mevzuata aykırılık teşkil ettiği ileri sürülmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI :
Kamu personel mevzuatımızda geçici görevlendirme hususunda çeşitli hükümlerin bulunduğu, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun Ek 8. maddesi ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 38. ve 40. maddelerinde bu hususların düzenlendiği, ayrıksı hükümlerin bir araya getirilmesi amacıyla yürürlüğe konulan ve dava konusu düzenlemelerin dayanağı olan 375 sayılı KHK'nın Ek 25. maddesinde, geçici görevlendirmeye ilişkin usul ve esasların Cumhurbaşkanınca yürürlüğe konulacak Yönetmelik ile belirleneceği kuralına yer verildiği, hizmet ihtiyacının giderilebilmesi amacıyla olağanüstü bir yöntem olarak öngörülen geçici görevlendirme usulünün, 03/05/2019 tarih ve 30763 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Kurumlar Arası Geçici Görevlendirme Yönetmeliği'nin çıkarılmasının ardından yükseköğretim kurumları ile mahalli idareler tarafından uygulamada çok sık ve keyfi şekilde kullanılmaya başlandığı, eş durumu ve sağlık mazereti gibi nedenlerle bu uygulamanın süreklilik kazandığı, bu gibi durumların büyükşehirler ile batı bölgelerde ihtiyaç fazlalığına, diğer yerlerde ise hizmet açığına neden olduğu, geçici görevlendirmenin personel açısından hak değil kamu hizmetinin sürekliliği ve ihtiyacının giderilmesi amacıyla sınırlı bir süreyle uygulanan olağanüstü bir yöntem olduğu ve dava konusu düzenlemelerin herhangi bir mağduriyete veya aksaklığa yol açmayacağı, bu nedenle dava konusu düzenlemelerde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava konusu düzenlemelerde yer alan ''Yükseköğretim kurumları'' ibarelerinin iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava, 29/02/2020 tarih ve 31054 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Kurumlar Arası Geçici Görevlendirme Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesiyle Kurumlar Arası Geçici Görevlendirme Yönetmeliği'nin 1. maddesine eklenen 4. fıkrada yer alan ''Yükseköğretim Kurumları'' ibaresi ile 3. maddesiyle eklenen Geçici 2. maddenin 1. fıkrasında yer alan ''Yükseköğretim Kurumları'' ibaresinin iptali istemiyle açılmıştır.
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin, ''Kurumlar arası geçici görevlendirme'' başlıklı Ek 25. maddesinin 1. fıkrasında; ''Hâkim ve savcılar ile bu meslekten sayılanlar hariç olmak üzere, statülerine bakılmaksızın bir kadro veya pozisyona dayalı olarak kamu kurum veya kuruluşlarında istihdam edilenler, kurumlarının muvafakatiyle bir yılı geçmemek üzere diğer kamu kurum ve kuruluşlarında geçici görevlendirilebilir. Bu süre birer yıl olarak uzatılabilir.'' ibaresine son fıkrasında ise; ''Bu madde kapsamında görevlendirmeye ilişkin usul ve esaslar Devlet Personel Başkanlığınca hazırlanarak Cumhurbaşkanınca yürürlüğe konulacak yönetmelikle belirlenir.'' hükmüne yer verilmiştir.
03/05/2019 tarih ve 30763 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Kurumlar Arası Geçici Görevlendirme Yönetmeliği'nin ''Amaç ve kapsam'' başlıklı 1. Maddesinde ise; ''Bu Yönetmelik, personelin kurumlar arasında geçici olarak görevlendirilmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla hazırlanmıştır. Bu Yönetmelik, kurumlarda statülerine bakılmaksızın bir kadro veya pozisyona dayalı olarak çalışan personel hakkında uygulanır. Hâkim ve savcılar ile bu meslekten sayılanlar hakkında bu Yönetmelik hükümleri uygulanmaz.'' kuralına, ''Dayanak'' başlıklı 2. maddesinde; ''Bu Yönetmelik, 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 25 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.'' hükmüne, ''Yürütme'' başlıklı 12. maddesinde ise; ''Bu Yönetmelik hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.
'' düzenlemesine yer verilmiştir.
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 25. maddesinin 1. fıkrasında düzenlenen kurumlar arası geçici görevlendirmeye ilişkin usul ve esasların, aynı maddenin son fıkrası uyarınca Cumhurbaşkanınca yürürlüğe konulacak Yönetmelik ile belirleneceği ve davalı idarece bu hususta Yönetmelik hükümleri ile düzenleme getirilebileceği, ayrıca geçici görevlendirmenin ancak ihtiyaca binaen, hizmetin aksamaması ve sürekliliği için geçici süreliğine yapılabileceği açık olmakla birlikte; normlar hiyerarşisinde üst hukuk normuna dayanılarak çıkarılan alt normların, üst normun amacına ve çizdiği sınırlara uygun olarak düzenlenmesi gerekmekte olup; getirilen dava konusu düzenlemelerin, dayanağı ve üst hukuk normu olan 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 25. maddesi hükmü ile ulaşılmak istenen amacı daraltan ve çizdiği sınırları aşan nitelikte olduğu görülmekte olup, bu durum normlar hiyerarşisi sistemine aykırılık teşkil etmektedir.
Buna göre, dava konusu düzenlemelerin, dayanağı olan ve kurumların duyduğu hizmet ihtiyacının geçici bir süreliğine de olsa karşılanması ve hizmetin sürekliliğinin sağlanması amacını ihtiva eden Kanun hükmünü daraltmak suretiyle, yükseköğretim kurumlarının, kurumlar arası geçici görevlendirme yapabilmesinin tümüyle engellenmesi ve daha önce yapılmış olan görevlendirmelerin sonlandırılması sonucunu doğurduğu anlaşıldığından düzenlemede hukuka uyarlılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu düzenleyici işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
USUL YÖNÜNDEN:
Davalı idarenin usule ilişkin itirazı kabul edilmeyerek işin esasına geçildi.
ESAS YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY :
Dava, 29/02/2020 tarih ve 31054 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Kurumlar Arası Geçici Görevlendirme Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesiyle Kurumlar Arası Geçici Görevlendirme Yönetmeliği'nin 1. maddesine eklenen 4. fıkrada yer alan ''Yükseköğretim kurumları'' ibaresi ile, 3. maddesiyle eklenen Geçici 2. maddenin 1. fıkrasında yer alan ''Yükseköğretim kurumları'' ibaresinin iptali istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin ''Kurumlar arası geçici görevlendirme'' başlıklı Ek 25. maddesinin 1. fıkrasında; ''Hâkim ve savcılar ile bu meslekten sayılanlar hariç olmak üzere, statülerine bakılmaksızın bir kadro veya pozisyona dayalı olarak kamu kurum veya kuruluşlarında istihdam edilenler, kurumlarının muvafakatiyle bir yılı geçmemek üzere diğer kamu kurum ve kuruluşlarında geçici görevlendirilebilir. Bu süre birer yıl olarak uzatılabilir.'' hükmüne, son fıkrasında ise; ''Bu madde kapsamında görevlendirmeye ilişkin usul ve esaslar Devlet Personel Başkanlığınca hazırlanarak Cumhurbaşkanınca yürürlüğe konulacak yönetmelikle belirlenir.'' hükmüne yer verilmiştir.
03/05/2019 tarih ve 30763 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Kurumlar Arası Geçici Görevlendirme Yönetmeliği'nin ''Amaç ve kapsam'' başlıklı 1. maddesinde; ''Bu Yönetmelik, personelin kurumlar arasında geçici olarak görevlendirilmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla hazırlanmıştır. Bu Yönetmelik, kurumlarda statülerine bakılmaksızın bir kadro veya pozisyona dayalı olarak çalışan personel hakkında uygulanır. Hâkim ve savcılar ile bu meslekten sayılanlar hakkında bu Yönetmelik hükümleri uygulanmaz.'' hükümlerine, ''Dayanak'' başlıklı 2. maddesinde; ''Bu Yönetmelik, 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 25 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.'' hükmüne, ''Yürütme'' başlıklı 12. maddesinde ise; ''Bu Yönetmelik hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.
'' düzenlemesine yer verilmiştir.
Aynı Yönetmeliğin ''Amaç ve kapsam'' başlıklı 1. maddesine eklenen dava konusu 4. fıkrada; ''Yükseköğretim kurumları, il özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşları ile bunların kurdukları birlik, müessese, işletme, bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar bu Yönetmelik kapsamında geçici görevlendirme yapamaz.
'' hükmüne, Yönetmeliğe eklenen Geçici 2. maddenin dava konusu 1. fıkrasında ise; ''Yükseköğretim kurumları, il özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşları ile bunların kurdukları birlik, müessese, işletme, bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar tarafından bu Yönetmeliğe göre yapılmış olan geçici görevlendirmeler, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç bir ay içerisinde sonlandırılır.'' kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 25. maddesinin 1. fıkrasında düzenlenen kurumlar arası geçici görevlendirmeye ilişkin usul ve esasların, aynı maddenin son fıkrası uyarınca Cumhurbaşkanınca yürürlüğe konulacak Yönetmelik ile belirleneceği ve davalı idarece bu hususta Yönetmelik hükümleri ile düzenleme getirilebileceği, ayrıca geçici görevlendirmenin ancak ihtiyaca binaen, hizmetin aksamaması ve sürekliliği için geçici süreliğine yapılabileceği açık olmakla birlikte; normlar hiyerarşisinde üst hukuk normuna dayanılarak çıkarılan alt normların, üst normun amacına ve çizdiği sınırlara uygun olarak düzenlenmesi gerekmekte olup; getirilen dava konusu düzenlemelerin, dayanağı ve üst hukuk normu olan 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 25. maddesi hükmü ile ulaşılmak istenen amacı daraltan ve çizdiği sınırları aşan nitelikte olduğu görülmekte olup, bu durum normlar hiyerarşisi sistemine aykırılık teşkil etmektedir.
Ayrıca; davalı idare tarafından, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nda geçici görevlendirme ile ilgili hükümlerin bulunduğu ve getirilen düzenlemelerin herhangi bir mağduriyete veya aksaklığa yol açmayacağı ileri sürülmekte ise de; dava konusu düzenlemelerin anılan Kanun hükümlerine de aykırılık teşkil ettiği ve bu hükümlerin uygulanmasını da daraltıcı nitelik taşıdığı açıktır.
Sonuç olarak; dava konusu düzenlemelerin, dayanağı olan ve kurumların duyduğu hizmet ihtiyacının geçici bir süreliğine de olsa karşılanması ve hizmetin sürekliliğinin sağlanması amacını ihtiva eden Kanun hükmünü daraltmak suretiyle, yükseköğretim kurumlarının, kurumlar arası geçici görevlendirme yapabilmesinin tümüyle engellenmesi ve daha önce yapılmış olan görevlendirmelerin sonlandırılması sonucunu doğurduğu anlaşıldığından, dava konusu düzenlemelerde yer alan ''Yükseköğretim kurumları'' ibarelerinin iptaline karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 29/02/2020 tarih ve 31054 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Kurumlar Arası Geçici Görevlendirme Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesiyle Kurumlar Arası Geçici Görevlendirme Yönetmeliği'nin 1. maddesine eklenen 4. fıkrada yer alan ''Yükseköğretim kurumları'' ibaresinin İPTALİNE,
2. 29/02/2020 tarih ve 31054 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Kurumlar Arası Geçici Görevlendirme Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 3. maddesiyle eklenen Geçici 2. maddenin 1. fıkrasında yer alan ''Yükseköğretim kurumları'' ibaresinin İPTALİNE,
3. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... -TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ... -TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
5. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,
6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere,
02/06/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.