Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2020/2314 E. , 2022/1305 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2020/2314
Karar No : 2022/1305
KARARIN DÜZELTİLMESİNİ
İSTEYEN (DAVACILAR) : ....Mirasçıları
1- ...
2- ...
3- ...
4- ...
5- ....
VEKİLLERİ : Av. ...
KARARIN DÜZELTİLMESİNİ
İSTEYEN (DAVALI) : ... Komutanlığı
VEKİLİ : Av. ....
İSTEMLERİN KONUSU : .... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının kısmen onanmasına kısmen bozulmasına dair Danıştay Onuncu Dairesince verilen 23/09/2019 tarih ve E:2019/801, K:2019/5938 sayılı kararın, taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, yakınları ....'in 22/06/2010 tarihinde, İstanbul ili ... semtinde bulunan askeri lojmanlardan aldığı personeli taşıyan aracın geçişi sırasında terör örgütü mensuplarınca uzaktan kumandalı bomba ile gerçekleştirilen saldırı sonucu meydana gelen patlamada yaşamını yitirmesi nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen zarara karşılık olarak maddi ve manevi tazminat ödenmesi istemli başvurularının zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile ölenin eşi ... için 350.000,00 TL maddi, 125.000,00 TL manevi, kızı ... için 75.000,00 TL maddi, 125.000,00 TL manevi, oğlu ... için 75.000,00 TL maddi, 125.000,00 TL manevi, annesi ... için 15.000,00 TL maddi, 50.000,00 TL manevi, babası ... için 15.000,00 TL maddi, 50.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:.. sayılı kararıyla; görev yerine gitmek üzere bindiği araca görevinin niteliği gereği yapılan terör saldırısı sonucunda yaşamını yitiren kamu görevlisinin yakınlarının uğradığı zararların kusursuz sorumluluk ilkesine göre davalı idarece tazmini gerektiği gerekçesiyle, olay nedeniyle davacıların uğramış maddi zararın tespiti amacıyla yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen rapor hükme esas alınmak suretiyle ... için 503.717,00 TL hesaplanmış ise de taleple bağlı kalınarak 350.000,00 TL, ... için 36.629,00 TL, ... için 30.954,00 TL, ... ve ... için ayrı ayrı 17.029,00 TL maddi tazminat ile olay nedeniyle davacıların duydukları acı ve üzüntüyü gidermeye yönelik olarak eşi ve çocuklarından her biri için 125.000,00 TL, anne ve babasından her biri için 50.000,00 TL manevi tazminatın davalı idareye başvuru tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin istemlerin reddine, tazminat istemli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptaline karar verilmiştir.
Daire kararının özeti: Davalı idarenin temyiz başvurusu üzerine Danıştay Onuncu Dairesinin 23/09/2019 tarih ve E:2019/801, K:2019/5938 sayılı kararı ile; davacılar tarafından 2577 sayılı Kanun'un 13. maddesi kapsamında yapılan başvurunun reddedilmesine ilişkin işlemin idari davaya konu olabilecek nitelikte bir işlem olmadığı, bu işlem yönünden davanın incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle İdare Mahkemesi kararının dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının bozulmasına; 3713 sayılı Kanun'un 21. maddesi hükmü uyarınca, destek olanın görevdeki emsallerinin almakta oldukları aylıklar esas alınarak davacılara aylık bağlandığı ve ödeme yapıldığı dikkate alındığında davacıların aktif ve pasif dönemde destek kaybının dolayısıyla da maddi zararının oluşmayacağı sonucuna varıldığından, maddi tazminat istemlerinin reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle kararın davacıların maddi tazminat istemlerinin kabulüne ilişkin kısmının bozulmasına; kararın ölenin annesi ... ve babası ...'in toplam 100.000,00 TL manevi tazminat isteminin kabulüne ilişkin kısmının usul ve hukuka uygun olduğu gerekçesiyle onanmasına; diğer davacılar ..., ... ve ... lehine hükmedilen manevi tazminat miktarının fazla olduğu gerekçesiyle anılan davacıların manevi tazminat istemleri hakkında yeniden bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle, kararın davacılardan ..., ... ve ... için ayrı ayrı 125.000,00 TL manevi tazminatın kabulüne ilişkin kısmının bozulmasına karar verilmiştir.
KARAR DÜZELTME
TALEP_EDENLERİN_İDDİALARI : Davacılar tarafından, zımnen ret işleminin iptali kararının verilmesi gerektiği, sosyal güvenlik ödemelerinin maddi tazminattan indirilemeyeceği, manevi tazminata ise somut olayın özellikleri dikkate alınarak hükmedilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı idare tarafından, Nakdi Tazminat Komisyonu kararıyla toplam 56.473,00 TL ödeme yapıldığı, bu tazminatın uğranılan maddi ve manevi zararların karşılığı olduğu, manevi tazminatın bölünmezliği ilkesi gereğince anne ve baba için toplam 100.000,00 TL manevi tazminat isteminin kabulü kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI : Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : 2577 sayılı Kanun'un 26. maddesinin birinci fıkrası hükmünün uygulanmasını teminen tarafların karar düzeltme istemlerinin kısmen kabulü, kısmen reddi ile Mahkeme kararının ... ve ...'in toplam 100.000,00 TL manevi tazminat isteminin kabulüne ilişkin kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
A) Karar Düzeltme İstemine Konu Kararın, İdare Mahkemesi Kararının Dava Konusu İşlemin İptaline İlişkin Kısmının, Davacılardan ..., ... ve ...'in Maddi ve Manevi Tazminat İstemlerinin Kabulüne İlişkin Kısmının Bozulmasına İlişkin Kısmının İncelenmesi:
Danıştay dava daireleri ile İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurullarının temyiz üzerine verilen kararları hakkında, ancak 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulamaya devam edilen) 54. maddesinde yazılı nedenlerle kararın düzeltilmesi istenebilir. Davacıların karar düzeltme dilekçelerinde öne sürdüğü hususlar ise, kararın ... ve ...'e ilişkin kısmı dışındaki kısımları yönünden anılan maddede yazılı nedenlerden hiçbirine uymamaktadır.
Bu nedenle, kararın bu kısımlarının düzeltilmesine yönelik istemin reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.
B) Karar Düzeltme İstemine Konu Kararın, İdare Mahkemesi Kararının Davacılar ... ve ...'in Maddi Tazminat İstemlerinin Kabulüne İlişkin Kısmının Bozulmasına ve Toplam 100.000,00 TL Manevi Tazminat İsteminin Kabulüne İlişkin Kısmının Onanmasına İlişkin Kısmının İncelenmesi:
2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulamasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca karar düzeltme istemlerinin kısmen kabulü ile Danıştay Onuncu Dairesinin 23/09/2019 tarih ve E:2019/801, K:2019/5938 sayılı kararının, İdare Mahkemesi kararının davacılardan ... ve ...'in maddi tazminat istemlerinin kabulüne ilişkin kısmının bozulmasına ve toplam 100.000,00 TL manevi tazminat isteminin kabulüne ilişkin kısmının onanmasına ilişkin kısmı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:
İNCELEME VE GEREKÇE :
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik" başlıklı 26. maddesinde; "1. Dava esnasında ölüm veya herhangi bir sebeple tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olursa, davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar; gerçek kişilerden olan tarafın ölümü halinde, idarenin mirasçılar aleyhine takibi yenilemesine kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına ilgili mahkemece karar verilir. Dört ay içinde yenileme dilekçesi verilmemiş ise, varsa yürütmenin durdurulması kararı kendiliğinden hükümsüz kalır. 2. Yalnız öleni ilgilendiren davalara ait dilekçeler iptal edilir." hükümlerine yer verilmiştir.
2577 sayılı Kanun'un 26. maddesinin "yalnız öleni ilgilendiren davalara ait dilekçeler iptal edilir." hükmünden kastedilen davalar; münhasıran ölenin şahsına sıkı sıkıya bağlı olan, başkalarına devir ve temliki veya miras yoluyla intikali mümkün olmayan haklarla ilgili davalardır. Bunun dışında, Türk Medeni Kanunu hükümleri uyarınca, ölene ait bulunan bütün haklar, mallar ve borçlar mirasçılara geçeceğinden, dava açılmakla mameleki niteliğe dönüşen haklar da ölenin malvarlığının bir bölümünü oluşturacağından, açılmış bulunan bu tür davaları ölenin mirasçılarının takip etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava dosyası ve Uyap kayıtlarının incelenmesinden; davacılardan ...'in .... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E..., K:.... sayılı kararından önce 10/07/2013 tarihinde, davacılardan ...'in ise Danıştay Onuncu Dairesinin 23/09/2019 tarih ve E:2019/801, K:2019/5938 sayılı kararından sonra 14/06/2021 tarihinde vefat ettiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda; İdare Mahkemesince, davacılardan ... ve ...'i vefat ettiği ve uyuşmazlığın yalnız öleni ilgilendiren bir dava niteliğinde bulunmadığı gözetilerek, bu davacılar yönünden, 2577 sayılı Kanun'un 26. maddesinin 1. fıkrası uyarınca davayı takip hakkı kendisine geçen mirasçıların başvurmasına kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin karar düzeltme isteminin KABULÜNE, davacıların karar düzeltme istemlerinin KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE,
2. ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:.... sayılı kararının davacılardan ... ve ...'in maddi tazminat istemlerinin kabulü ile toplam 100.000,00 TL manevi tazminat isteminin kabulüne ilişkin kısmının 2577 sayılı Kanun'un 26. maddesinin 1. fıkrası hükmünün uygulanmasını teminen BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 14/03/2022 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.