Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2020/2338 E. , 2024/311 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2020/2338
Karar No : 2024/311
DAVACI : …'a vesayeten …
DAVALI : … Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ : Av. …
DAVANIN KONUSU : Silivri 1 Nolu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda hükümlü olarak bulunan davacı ...'a vesayeten Mehmet Aşkın tarafından, 17/06/2005 tarihli ve 25848 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Hükümlü ve Tutukluların Ziyaret Edilmeleri Hakkında Yönetmelik'in 9. maddesinin 2. fıkrasının, 06/11/2009 tarihli ve 27398 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik ile değişik 1. cümlesinde yer alan "60 gün" ibaresinin iptaline ve özel hayata saygı hakkının ihlal edilmesi nedeniyle 10.000,00 TL manevi tazminatın başvurunun reddedildiği 11/12/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Üç kişilik ziyaretçi talebinin reddedilmesinin Anayasanın 20. maddesinde düzenlenen özel hayata saygı hakkını ihlal ettiği, Anayasa Mahkemesince bu konuda verilmiş emsal kararın bulunduğu, bu emsal karara rağmen Yönetmeliğin değiştirilmemesinin ve talebinin 60 günlük sürenin hak düşürücü süre olarak yorumlanmasında ısrar edilmesi suretiyle reddedilmesinin hukuk güvenliği ve hukukun üstünlüğü ilkelerinin ihlali niteliğinde olduğu ileri sürülmüştür.
DAVALININ SAVUNMASI : Düzenleyici işlemin iptali istemi yönünden, Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 83. maddesinde, hükümlünün eşi, üçüncü dereceye kadar kan ve kayın hısımları ile vasisi veya kayyımı haricinde, kuruma kabullerinde bildirilmek üzere en fazla üç kişi tarafından ziyaret edilebileceğinin ve görüşlerin, koşul ve sürelerinin Adalet Bakanlığınca hazırlanan yönetmelikle kapalı ve açık olmak üzere iki biçimde yaptırılacağının düzenlendiği, Hükümlü ve Tutukluların Ziyaret Edilmeleri Hakkında Yönetmelik'in 9. maddesinin 2. fıkrasındaki "60 gün"lük süre ile bahsi geçen Kanun'da geçen "kuruma kabullerinde" ifadesi açıklanmak suretiyle makul bir sürenin belirlendiği, bu nedenle iptali istenilen düzenlemenin Kanun’a uygun hazırlanmış olduğu ve hukuka aykırılığının bulunmadığı belirtilerek; tazminat istemi yönünden, Silivri 1 Nolu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü İdare ve Gözlem Kurulu Başkanlığı tarafından tesis edilen davacının talebinin reddine yönelik işlemin yürürlükteki mevzuata göre tesis edilmiş olduğu ve hukuka uygun olduğu, bu yöndeki kurum kararlarına karşı hükümlülerin ve/veya tutukluların yargı yoluna başvurma hakkının da bulunduğu, nitekim Silivri 2. İnfaz Hakimliğine yapılan başvuru üzerine davacının itirazı kabul edilerek H.Ç. isimli yakınının ziyaretçi listesine eklendiği, ancak H. Ç. isimli yakınının davacıyı ziyarete gelmediği, bu nedenle, somut olayda manevi tazminat isteminin kabul edilebilmesi için gereken şartların oluşmadığı belirtilerek davanın reddine karar verilmesi gerektiği ileri sürülmüştür.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Davalı idare tarafından dava konusu düzenleyici işlemin dava açıldıktan sonra başka bir düzenleyici işlemle kaldırılmış olması nedeniyle, dava konusu düzenleyici işlem yönünden dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği; somut olayda tazmin şartlarının gerçekleşmemiş olması nedeniyle, davacının tazminat istemi yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Davacı tarafından, "Hükümlü ve Tutukluların Ziyaret Edilmeleri Hakkında Yönetmelik" uyarınca üç kişilik ziyaretçi hakkından yararlanmak amacıyla yapmış olduğu başvurunun Silivri 1 Nolu Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü İdare ve Gözlem Kurulu Başkanlığı'nın … tarih ve … sayılı kararı ile reddedildiği, ret kararına karşı yaptığı itirazın ... İnfaz Hakimliği'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile kabul edildiği, bu karara yapılan itirazın reddedilmesi suretiyle kararın kesinleştiği belirtilerek; anılan Yönetmeliğin "60 gün süre sınırlamasına ilişkin düzenlemesinin" iptali ile idarenin haksız işlemi nedeniyle yaşanıldığı ileri sürülen hak ihlali nedeniyle 10.000,00-TL manevi zararın tazminine karar verilmesi istenilmektedir.
5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un "Hükümlüyü Ziyaret" başlıklı 83 üncü maddesinde "(1) Hükümlü, belgelendirilmesi koşuluyla eşi, üçüncü dereceye kadar kan ve kayın hısımları ile vasisi veya kayyımı tarafından haftada bir kez ve ayrıca kuruma kabullerinde, zorunlu hâller dışında bir daha değiştirilmemek üzere, ad ve adreslerini bildirdiği en fazla üç kişi tarafından, yarım saatten az ve bir saatten fazla olmamak üzere çalışma saatleri içinde ziyaret edilebilir. (Ek cümle: 24/1/2013-6411/9 md.) Çocuk hükümlüler için ziyaret süresi bir saatten az, üç saatten fazla olmamak üzere belirlenir.
(2) Birinci fıkrada belirtilenler dışındaki kimselerin ziyaretine Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yazılı olarak izin verilebilir.
(3) Görüşler, koşul ve süreleri Adalet Bakanlığınca hazırlanan yönetmelikle kapalı ve açık olmak üzere iki biçimde yaptırılır." hükümleri bulunmaktadır.
17.06.2005 tarih ve 25848 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğü giren Hükümlü ve Tutukluların Ziyaret Edilmeleri Hakkında Yönetmeliğin
"Amaç" başlıklı 1 inci maddesi; "Bu Yönetmeliğin amacı, ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutukluların ziyaret edilmelerine dair usul ve esasları düzenlemektir"
"Dayanak" Başlıklı 3 üncü maddesi; "Bu Yönetmelik, 13/12/2004 tarihli ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 83 ve 116 ncı maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
"
"Ziyaret Edebilecek Kişiler" başlıklı 9 uncu maddesinin ikinci fıkrasında "Hükümlü ve tutuklular, birinci fıkrada sayılanlar dışında kalan üç ziyaretçisinin adı ve soyadı ile bilmesi hâlinde adresini ceza infaz kurumuna kabulünden ve kendisine bu hususun tebliğ edildiği tarihten itibaren 60 gün içinde bildirir. Bu ziyaretçiler, ölüm, ağır hastalık, doğal afet, hükümlü ve tutuklunun nakli ya da ziyaretçinin ziyaret olanağını ortadan kaldıracak yerleşim yeri değişikliği gibi zorunlu hâller dışında değiştirilemez. Ceza infaz kurumu yönetimince, gerekli görülmesi hâlinde bildirilen ziyaretçiler hakkında, ziyarette bulunmalarında sakınca bulunup bulunmadığı konusunda kolluk aracılığıyla araştırma yaptırılır. Sakıncalı görülenlere ziyaret izni verilmez ve yeni ziyaretçinin bildirilmesi istenir." denilmektedir.
İlgili Kanun ve Yönetmelik maddelerinin birlikte değerlendirilmesinden; Kanunun 83üncü maddesindeki "... kuruma kabullerinde, zorunlu hâller dışında bir daha değiştirilmemek üzere, ad ve adreslerini bildirdiği en fazla üç kişi tarafından,..." ibaresinin uygulamada açıklık kazanabilmesi için "...üç ziyaretçisinin adı ve soyadı ile bilmesi hâlinde adresini ceza infaz kurumuna kabulünden ve kendisine bu hususun tebliğ edildiği tarihten itibaren 60 gün içinde bildirir..." şeklinde düzenleme yapılarak Kanundaki "kuruma kabullerinde" ifadesi açıklanmak suretiyle yönetmelikle makul bir süre belirlenmiştir.
17.06.2005 tarih ve 25848 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğü giren Hükümlü ve Tutukluların Ziyaret Edilmeleri Hakkında Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin 2 inci fıkrasının, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un "Hükümlüyü Ziyaret" başlıklı 83 üncü maddesine uygun olarak düzenlendiği sonucuna varılmıştır.
Dosyanın incelenmesinden davacı …’ın 07/03/2017 tarihinde Silivri 1 Nolu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna sevk geldiği, 06/12/2019 tarihinde kurum idaresine vermiş olduğu talep dilekçesinde, 5275 sayılı kanunun 83. maddesinde belirtilen 3 kişilik ziyaretçi formuna … isimli yakınının ismini eklenmesini talep ettiği, davacının bahse konu 06/12/2019 tarihli talep dilekçesindeki talebinin değerlendirilerek FETÖ/PDY Terör Örgütü Mensubu Tutuklu ve Hükümlülerin 5275 sayılı kanunun 83. Maddesinde belirtilen hükümlere göre, 3 kişilik arkadaş listesi formu oluşturarak, arkadaş listesi görüşünden yararlanabilmesi için olağanüstü halin kaldırılma tarihinden itibaren en geç 60 gün içinde idaremize bildirmeleri...) ve hükümlü ve tutukluların ziyaret edilmeleri hakkında yönetmeliğin 9. Maddesinde belirtilen (...Bu ziyaretçiler, ölüm, ağır hastalık, doğal afet, hükümlü ve tutuklunun nakli ya da ziyaretçinin ziyaret olanağını ortadan kaldıracak yerleşim yeri değişikliği gibi zorunlu hâller dışında değiştirilemez) hükümleri gereğince, hükümlünün olağan üstü halin kaldırılmasından sonra 19.07.2018 tarihinden itibaren 60 gün içinde bildirmesi gerektiği, hükümlü ...'ın 3 kişilik ziyaretçi listesine isim eklenmesi hususundaki talebinin 06/12/2019 tarihinde gerçekleştirdiği, 60 günlük sürenin aşılması nedeniyle talebinin reddine karar verildiği,Kurum İdare ve Gözlem Kurulunun almış olduğu … tarih ve … sayılı red kararının bir sureti davacıya tebliğ edilmiş olup, davacının 16/12/2019 tarihli dilekçesi ile Silivri 2. İnfaz Hakimliği’ne süresi içerisinde şikayet yoluna başvurduğu, ... İnfaz Hakimliği’nin … tarihli … Esas/ … sayılı kararı ile davacının talebini " Ziyaret Yönetmeliği'nde belirtilen 60 günlük sürenin hak düşürücü değil düzenleyici süre olarak yorumlanabileceği, sürenin geçmesinden sonra bildirimde bulunulmasına engel oluşturan bir kuralın bulunmadığı," gerekçesiyle kabul ettiği, ... İnfaz Hakimliği’nin … tarih … Esas/ … sayılı kararına Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığınca … tarih ve … Muh. sayılı yazılarıyla Silivri Ağır Ceza Mahkemesi’ne itirazda bulunulduğu, Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığının … tarih ve … Muh. Sayılı İtirazını değerlendiren Silivri Ağır Ceza Mahkemesinin … tarih ve … D.İş Kararı ile yapılan itirazın reddi yönünde karar alındığı, alınan karar doğrultusunda ... İnfaz Hakimliğince … tarih ve … Esas … sayılı kararı ile kesinleşme şerhinin gerçekleştirildiği, kesinleşme şerhi kararının davacıya tebliği akabinde davacının kurum idaresine yazmış olduğu 13/02/2020 tarihli talep dilekçesi işleme alınarak kesinleşme şerhi doğrultusunda dilekçede belirtilen … isimli kişinin arkadaş listesine eklenerek kararın gereğinin derhal yerine getirildiği, Ziyaret kayıt evraklarının tetkikinde ise davacının üç kişilik arkadaş görüş listesine dahil ettirdiği …’ın geçen süreler içerisinde davacıyı ziyarete gelmediği anlaşılmakla davacının dava konusu düzenleme uyarınca hak ihlaline uğramadığı anlaşılmıştır.
Açıklanan nedenle, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Dosyanın incelenmesinden;
- Silahlı terör örgütüne üye olma suçundan mahkum olan ve Silivri 1 Nolu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda cezası infaz edilen davacı tarafından, 06/12/2019 tarihinde kurum idaresine başvurularak 5275 sayılı Kanun'un 83. maddesinde belirtilen üç kişilik ziyaretçi formuna H.Ç. isimli yakınının eklenmesinin talep edildiği,
- Silivri 1 Nolu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü İdare ve Gözlem Kurulu Başkanlığının … tarih ve … sayılı kararıyla, 17/06/2005 tarihli ve 25848 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Hükümlü ve Tutukluların Ziyaret Edilmeleri Hakkında Yönetmelik'in 9. maddesinin 2. fıkrasının, 06/11/2009 tarihli ve 27398 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik ile değişik 1. cümlesinde yer alan "60 gün" ibaresi uyarınca altmış günlük yasal sürenin aşılmış olması nedeniyle davacının talebinin reddedildiği,
- … İnfaz Hakimliğinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, "Hükümlü ve Tutukluların Ziyaret Edilmeleri Hakkında Yönetmeliğin 9. maddesinin 2. fıkrasının 1. cümlesinde belirtilen ve sınırlı sayıda olmayan zorunlu hallere ilişkin takdir yetkisinin idarede bulunduğu, Ziyaret Yönetmeliği'nde belirtilen almış günlük sürenin hak düşürücü değil düzenleyici süre olarak yorumlanabileceği, sürenin geçmesinden sonra bildirimde bulunulmasına engel oluşturan bir kuralın bulunmadığı, Ziyaret Yönetmeliği'ndeki altmış günlük sürenin hak düşürücü olduğu şeklindeki yorumun tutuklu/hükümlünün ceza infaz kurumunda kaldığı süre boyunca ziyaretçi belirleme ve kabul etme hakkından yararlanamaması sonucunu doğuracağı, bu şekilde ziyaret hakkına getirilen kısıtlamanın hükümlü ve tutukluların dış dünyayla iletişim kurması ve sosyalleşmesi suretiyle iyileştirilmesi ilkelerine uygun düşmediği, kaldı ki Ziyaret Yönetmeliği'nin 9. maddesinde, ceza infaz kurumu yönetimince gerekli görülmesi hâlinde bildirilen ziyaretçiler hakkında ziyarette bulunmalarında sakınca bulunup bulunmadığı hakkında kolluk aracılığıyla araştırma yaptırılacağı, sakıncalı görülenlere ziyaret izni verilmeyeceği ve yeni ziyaretçinin bildirilmesi isteneceğinin düzenlendiği, dolayısıyla kamu makamlarının söz konusu yetkisi ışığında tutuklu/hükümlünün ziyaretçi olarak görüşmek istediği kişiler hakkında kolluk vasıtasıyla araştırma yaptırma ve Kurumun güvenliği ve disiplini bakımından uygun görülmeyenlere ziyaret izni vermeme yetkisi bulunduğu, bu nedenle kamu makamlarının bu şekildeki geniş takdir yetkisi gözetildiğinde salt altmış günlük sürenin geçtiğinden bahisle tutuklu/hükümlünün talebinin reddedilmesinin Anayasa'nın 20. maddesinde güvence altına alınan özel hayata saygı hakkının ihlal edilmesine neden olacağı, nitekim Anayasa Mahkemesi'nin 2017/24068 Başvuru No, 18/07/2019 tarihli kararı ile başvurucunun benzer bir olayda hak ihlalinin bulunduğuna karar vererek manevi tazminat ödenmesine hükmedildiği göz önüne alındığında tutuklu/hükümlünün talebinin kabulü ile bildirdiği ve idarece uygun görülecek bir kişiyi ziyaretçi formuna eklemesine dair hüküm kurulması gerektiği" gerekçesiyle davacının şikayetinin kabulüne karar verildiği,
- … Ağır Ceza Mahkemesinin … tarih ve D.İş.No:… sayılı kararıyla da, Silivri 2. İnfaz Hakimliğinin anılan kararına karşı Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığınca yapılan itirazın reddine karar verildiği ve bu suretle Silivri 2. İnfaz Hakimliğinin anılan kararının kesinleştiği,
- Davacı tarafından, yargı kararıyla üç kişilik ziyaretçi hakkı açıldığından H.Ç. isimli yakınının ziyaretçi listesine eklenmesi istemiyle 13/02/2020 tarihinde Silivri 1 Nolu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğüne başvurulduğu ve 24/02/2020 tarihinde de bakılmakta olan davanın açıldığı görülmüştür.
İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
İlgili Mevzuat:
5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 1. maddesinde, "Kanun'un amacı", ceza ve güvenlik tedbirlerinin infazına ilişkin usul ve esasların düzenlenmesi; 2. maddesinde, "infazın temel ilkesi", ceza ve güvenlik tedbirlerinin infazına ilişkin kuralların hükümlülerinin ırk, dil, din, mezhep, milliyet, renk, cinsiyet, doğum, felsefî inanç, millî veya sosyal köken ve siyasî veya diğer fikir yahut düşünceleri ile ekonomik güçleri ve diğer toplumsal konumları yönünden ayırım yapılmaksızın ve hiçbir kimseye ayrıcalık tanınmaksızın uygulanması; 3. maddesinde, "infazın temel amacı", öncelikle genel ve özel önlemeyi sağlamak, bu maksatla hükümlünün yeniden suç işlemesini engelleyici etkenleri güçlendirmek, toplumu suça karşı korumak, hükümlünün; yeniden sosyalleşmesini teşvik etmek, üretken ve kanunlara, nizamlara ve toplumsal kurallara saygılı, sorumluluk taşıyan bir yaşam biçimine uyumunu kolaylaştırmak olarak açıklanmıştır.
Aynı Kanun'un "Hükümlüyü ziyaret" başlıklı 83. maddesinde,
"(1) Hükümlü, belgelendirilmesi koşuluyla eşi, üçüncü dereceye kadar kan ve kayın hısımları ile vasisi veya kayyımı tarafından haftada bir kez ve ayrıca kuruma kabullerinde, zorunlu hâller dışında bir daha değiştirilmemek üzere, ad ve adreslerini bildirdiği en fazla üç kişi tarafından, yarım saatten az ve bir buçuk saatten fazla olmamak üzere çalışma saatleri içinde ziyaret edilebilir. Çocuk hükümlüler için ziyaret süresi bir saatten az, üç saatten fazla olmamak üzere belirlenir.
(2) Birinci fıkrada belirtilenler dışındaki kimselerin ziyaretine Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yazılı olarak izin verilebilir.
(3) Görüşler, koşul ve süreleri Adalet Bakanlığınca hazırlanan yönetmelikle kapalı ve açık olmak üzere iki biçimde yaptırılır.
..." hükümlerine;
"Tutukluların yükümlülükleri" başlıklı 116. maddesinde,
"(1) Bu Kanunun; yüksek güvenlikli kapalı ceza infaz kurumları, hapis cezasının infazının hastalık nedeni ile ertelenmesi, kuruma alınma ve kayıt işlemleri, hükümlüler ile yakınları ve ilgililerin bilgilendirilmesi, cezayı çekme, güvenlik ve iyileştirme programına ve sağlığın korunması kurallarına uyma, bina ve eşyaların korunması, kapıların açılmaması ve temasın önlenmesi, oda ve eklentilerinde bulundurulabilecek kişisel eşyalar, arama, disiplin cezalarının niteliği ve uygulanma koşulları, kınama, bazı etkinliklere katılmaktan alıkoyma, ücret karşılığı çalışılan işten yoksun bırakma, haberleşme veya iletişim araçlarından yoksun bırakma veya kısıtlama, ziyaretçi kabulünden yoksun bırakma, hücreye koyma, çocuk hükümlüler hakkında uygulanabilecek disiplin tedbirleri ve cezaları, disiplin soruşturması, disiplin cezasını gerektiren eylemlerin tekrarı, disiplin cezalarının infazı ve kaldırılması, yönetim tarafından alınabilecek tedbirler, zorlayıcı araçların kullanılması, ödüllendirme, şikâyet ve itiraz, nakiller, disiplin nedeniyle nakil, zorunlu nedenlerle nakil, hastalık nedeniyle nakil, nakillerde alınacak tedbirler, avukat ve noterle görüşme hakkı, kültür ve sanat etkinliklerine katılma, ifade özgürlüğü, kütüphaneden yararlanma, süreli veya süresiz yayınlardan yararlanma hakkı, telefonla haberleşme hakkı, radyo, televizyon yayınları ile internet olanaklarından yararlanma hakkı, mektup, faks ve telgrafları alma ve gönderme hakkı, bu Kanunda sayılan günlerde dışarıdan gönderilen hediyeyi kabul etme hakkı, din ve vicdan özgürlüğü, muayene ve tedavi istekleri, hükümlülerin beslenmesi, iyileştirme programlarının belirlenmesi, hükümlülerin sayısı ve uygulanacak güvenlik tedbirleri, eğitim programları, öğretimden yararlanma, muayene ve tedavileri, sağlık denetimi, hastaneye sevk, infazı engelleyecek hastalık hâli, kendilerine verilen yiyecek ve içecekleri reddetmeleri, ziyaret, yabancı hükümlüleri ziyaret, ziyaret ve görüşlerde uygulanacak esaslar, beden eğitimi, kütüphane ve kurslardan yararlanma konularında 9, 16, 21, 22, 26 ilâ 28, 34 ilâ 53, 55 ilâ 62, 65 ilâ 76 ve 78 ila 88 inci maddelerinde düzenlenmiş hükümlerin tutukluluk hâliyle uzlaşır nitelikte olanları tutuklular hakkında da uygulanabilir. ..." hükümlerine yer verilmiştir.
17/06/2005 tarih ve 25848 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Hükümlü ve Tutukluların Ziyaret Edilmeleri Hakkında Yönetmelik'in;
"Dayanak" başlıklı 3. maddesinde, "Bu Yönetmelik, 13/12/2004 tarihli ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 83 ve 116 ncı maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır." düzenlemesine;
"Ziyaret edebilecek kişiler" başlıklı 9. maddesinin 1. fıkrasında, "Hükümlü ve tutuklular; eşi, anne, babası, büyükanne ve büyükbabası, çocuğu, torunu, kardeşi, gelini, damadı, kayınbiraderi, baldızı, yengesi, eniştesi, görümcesi, kayınvalidesi, kayınpederi, kayınvalidesinin annesi ve babası, kayınpederinin anne ve babası, eşinin başkasından olma çocuğu, büyükanne ve büyük babasının anne ve babaları, torun çocuğu, kardeş çocuğu, eşi, amcası, halası, dayısı, teyzesi ve bunların eşleri ile vasisi ve kayyımıyla görüşebilir." düzenlemesine; 2. fıkrasının 06/11/2009 tarihli ve 27398 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelikle değişik 1. cümlesinde, "Hükümlü ve tutuklular, birinci fıkrada sayılanlar dışında kalan üç ziyaretçisinin adı ve soyadı ile bilmesi hâlinde adresini ceza infaz kurumuna kabulünden ve kendisine bu hususun tebliğ edildiği tarihten itibaren 60 gün içinde bildirir." düzenlemesine yer verilmiş iken; anılan cümle, 14/09/2021 tarihli ve 31598 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik ile "Hükümlü ve tutuklular, birinci fıkrada sayılanlar dışında kalan üç ziyaretçisinin adı ve soyadı ile bilmesi hâlinde adresini bildirir." şeklinde değiştirilerek söz konusu üç ziyaretçinin bildirilmesi için süre sınırı kaldırılmıştır.
Hükümlü ve Tutukluların Ziyaret Edilmeleri Hakkında Yönetmelik'in 9. Maddesinin 2. Fıkrasının 1. Cümlesinde Yer Alan "60 Gün" İbaresinin İncelenmesi:
17/06/2005 tarih ve 25848 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Hükümlü ve Tutukluların Ziyaret Edilmeleri Hakkında Yönetmelik'in 9. maddesinin 2. fıkrasının, 06/11/2009 tarihli Resmi Gazete nüshasında yayımlanan Yönetmelikle değişik 1. cümlesinde, hükümlülerin ve tutukluların aynı maddenin 1. fıkrasında sayılanlar dışında kalan üç ziyaretçisini ceza infaz kurumuna kabullerinden ve kendilerine bu hususun tebliğ edildiği tarihten itibaren 60 gün içinde bildirmelerinin gerektiği düzenlenmiştir.
Ancak, davanın açıldığı tarihten sonra 14/09/2021 tarihli ve 31598 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Hükümlü ve Tutukluların Ziyaret Edilmeleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile bahse konu 60 günlük süre sınırı kaldırılmış ve "Hükümlü ve tutuklular, birinci fıkrada sayılanlar dışında kalan üç ziyaretçisinin adı ve soyadı ile bilmesi hâlinde adresini bildirir." düzenlemesi getirilmiştir.
Bu durumda, davaya konu edilen 17/06/2005 tarihli ve 25848 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Hükümlü ve Tutukluların Ziyaret Edilmeleri Hakkında Yönetmelik'in 9. maddesinin 2. fıkrasının, 06/11/2009 tarihli ve 27398 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik ile değişik 1. cümlesinde yer alan "60 gün" ibaresinin, 14/09/2021 tarihli ve 31598 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Hükümlü ve Tutukluların Ziyaret Edilmeleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile yürürlükten kaldırılmış olduğu görüldüğünden; davanın iptal istemine konu düzenleyici işlem yönünden konusuz kaldığı ve esası hakkında karar verilmesine olanak bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Manevi Tazminat İsteminin İncelenmesi:
Davacının üç kişilik ziyaretçi listesine H.Ç. isimli yakınını eklemek için yapmış olduğu başvuru, Hükümlü ve Tutukluların Ziyaret Edilmeleri Hakkında Yönetmelik'in 9. maddesinin 2. fıkrasının 1. cümlesinde yer alan altmış günlük süre şartının sağlanmadığı gerekçesiyle ceza infaz kurumu idaresince reddedilmiş, davacı tarafından bu karara karşı yapılan şikayet başvurusu infaz hakimliğince kabul edilerek uygun görülecek bir kişinin ziyaretçi formuna eklemesine dair hüküm kurulmuş, anılan karar ağır ceza mahkemesince itirazın reddedilmesi suretiyle kesinleşmiş, ceza infaz kurumu idaresince de kesinleşen yargı kararı uygulanmak suretiyle davacının H.Ç. isimli yakını üç kişilik ziyaretçi listesine eklenmiştir.
Dolayısıyla, olayda davacının ziyaretçi hakkına yönelik ceza infaz kurumunca alınan kararın yargı denetiminden geçmek suretiyle Anayasa'nın 20. maddesini ihlal ettiğinin tespit edildiği ve ceza infaz kurumu idaresince de yargı kararı uygulanmak suretiyle davacının ziyaretçi hakkına yönelik başvurusunun kabul edildiği görüldüğünden, davacının ziyaretçi belirleme ve kabul etme hakkına yönelik ihlalin kısa sürede yargı kararı üzerine giderildiği, bu haliyle manevi zarara uğradığı yönündeki iddiasının itibar edilebilir nitelikte olmadığı ve manevi tazminat koşullarının oluşmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu itibarla, davacının 10.000,00 TL manevi tazminatın 11/12/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemi yönünden davanın reddi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 17/06/2005 tarihli ve 25848 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Hükümlü ve Tutukluların Ziyaret Edilmeleri Hakkında Yönetmelik'in 9. maddesinin 2. fıkrasının, 06/11/2009 tarihli ve 27398 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik ile değişik 1. cümlesinde yer alan "60 gün" ibaresinin iptali istemi yönünden KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2. Davacının … TL manevi tazminatın 11/12/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemi yönünden DAVANIN REDDİNE,
3. Netice itibarıyla dava kısmen ret, kısmen karar verilmesine yer olmadığı kararı ile sonuçlandığından, ayrıntısı aşağıda gösterilen ve davacının adli yardım istemi kabul edildiğinden dava açılırken yatırılmamış olan toplam … TL yargılama giderinin haklılık oranlarına göre belirlenen … TL'sinin davacıdan, … TL'sin ise davalı idareden tahsili için 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 339. maddesinin 1. fıkrası uyarınca ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca … TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 21/02/2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.