Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2020/2356 E. , 2021/2903 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/2356
Karar No : 2021/2903
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ..
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesince verilen .. günlü, E:…, K:… sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Davacı, Marmara Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığında Vergi Müfettişi olarak görev yapmakta iken, Başkanlık Makamının … günlü, … sayılı Olur'u ile Adana Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığına görevlendirilmesine ilişkin … günlü, … sayılı işlemin iptali istemiyle dava açmıştır
... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:…. sayılı karar ile dava konusu işlemin yetki yönünden hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline hükmedilmiş; anılan karar, Danıştay İkinci Dairesinin 26/03/2019 günlü, E:2016/5149, K:2019/1479 sayılı kararı ile bozulmuş; Mahkemece, bozma kararına uyularak temyizen incelenen karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; gerek Anayasa gerekse kanunlar ile korunması emredilen aile birliğinin korunması ilkesinin göz ardı edilemeyeceği, aksi halde aile birliğinin tesis edilme imkanının olmayacağı; eşi, kendisinin bağlı olduğu Bakanlığın İstanbul örgütünde kamu personeli olarak çalışan davacının, aile birliğine dayalı geçerli mazereti dikkate alınmaksızın tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, Mahkeme kararının eksik inceleme sonucu verildiği, dava konusu işlemin Görev Yerleri İtibarıyla Vergi Müfettişleri Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 15. maddesine uygun olarak tesis edildiği ileri sürülmekte ve Mahkeme kararının bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından, yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacı, Marmara Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığında Vergi Müfettişi olarak görev yapmakta iken, Başkanlık Makamının … günlü, … sayılı Olur'u ile Adana Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığına görevlendirilmesine ilişkin … günlü, … sayılı işlemin iptali istemiyle temyize konu davayı açmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihteki haliyle (Mülga) 178 sayılı Maliye Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye 649 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile eklenen "Vergi Denetim Kurulu Başkanlığında atama, yükselme ve yer değişikliği" başlıklı Ek 29. maddesinin altıncı, yedinci ve sekizinci fıkralarında; "... Yeterlik sınavında başarılı olanlar Vergi Müfettişi olarak atanırlar. 20 nci maddenin ikinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen grup başkanlığında görev yapmakta iken Vergi Müfettişi olarak atananlardan yeterlik sınavındaki başarı sırasına göre en başarılı yüzde beşi, 20 nci maddenin ikinci fıkrasının (b), (c) ve (ç) bentlerinde belirtilen grup başkanlıklarında görevlendirilir. Yeterlik sınavına girmeye hak kazanamayanlar ile yeterlik sınavında başarılı olamayanlar ise Bakanlıkta derecelerine uygun memur kadrolarına atanırlar.
Yardımcılık dönemi dahil Vergi Müfettişi olarak en az on yıl çalışan, yeterlik sonrası dönemde en az üç yıl performans değerlendirmesine tabi tutulan ve yapılan performans değerlendirmelerinde başarılı olanlar, Vergi Başmüfettişi kadrolarına atanırlar. 20 nci maddenin ikinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen grup başkanlığında görev yapıp, bir takvim yılı içinde Vergi Başmüfettişi olarak atananlardan giriş sınavında alınan puanın yüzde onu, yeterlik sınavında alınan puanın yüzde yirmisi ve performans değerlendirmesine göre alınan puanın yüzde yetmişi esas alınarak yapılacak sıralamaya göre en başarılı yüzde beşi, izleyen yıl içinde 20 nci maddenin ikinci fıkrasının (b), (c) ve (ç) bentlerinde belirtilen grup başkanlıklarında görevlendirilir.
20 nci maddenin ikinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen grup başkanlıklarında görev yapan Vergi Müfettişleri bu grup başkanlıkları arasında görev yerleri bakımından yer değiştirmeye tabidir. 20 nci maddenin ikinci fıkrasının (b), (c) ve (ç) bentlerinde belirtilen grup başkanlıklarında görev yapan Vergi Müfettişleri ise bu grup başkanlıkları arasında yer değiştirmeye tabidir." hükümlerine yer verilmiştir.
Aynı kararname eki kadro cetvelinde vergi müfettişi kadroları merkez teşkilatına ait kadrolar arasında sayılmış olup, davalı idarenin taşra teşkilatında vergi müfettişi kadrosu bulunmamaktadır.
Öte yandan, 178 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 29. maddesinin son fıkrasında yer alan yetkiye dayanılarak; vergi inceleme ve denetimlerinin etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesi, vergi kayıp ve kaçağına neden olan kayıtdışı ekonominin en aza indirilmesi ve böylelikle mükelleflerin vergiye gönüllü uyumunun artırılması maksadıyla, hizmetin gerekleri, liyakat ve kariyer esas alınarak, Vergi Müfettişlerinin bu Yönetmelikte belirtilen Grup Başkanlıklarında görevlendirilmelerini belirli kurallara bağlamak amacıyla hazırlanarak 16/06/2012 günlü, 28325 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Görev Yerleri İtibarıyla Vergi Müfettişleri Yer Değiştirme Yönetmeliğin bütünü incelendiğinde de, vergi müfettişlerinin görev yerlerinin değiştirilmesi hususlarında "görevlendirme" ibaresi kullanılmıştır.
178 sayılı KHK'nın Ek 29. maddesinin onuncu fıkrasında yer alan "grup başkanlıklarında görevlendirilmeleri" ve "yer değiştirmelerine" ibarelerine yönelik olarak Anayasa Mahkemesince yapılan somut norm denetimi sonucunda; anılan Mahkemenin 29/11/2017 günlü, E:2017/51, K:2017/163 sayılı kararıyla; anılan ibarelerin Anayasaya aykırı olmadığına karar verilmiştir.
Görev Yerleri İtibarıyla Vergi Müfettişleri Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin "Eş durumu özrü" başlıklı dava konusu 15. maddesinde ise; "(1) Eş durumu özrüne dayanılarak bir Vergi Müfettişinin, yer değiştirme veya yerinde kalma talebinde bulunabilmesi için, eşinin;
a) 217 sayılı Devlet Personel Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye tabi bir kurumda memur veya statüsüne bakılmaksızın kamu görevlisi olarak çalışması ve yer değiştirmesinin mümkün olmaması,
b) 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu kapsamında çalışması
şarttır.
(2) Vergi Müfettişlerinden, eşleri geçici olarak görevli olanlar, eş durumundan yer değiştirme talebinde bulunamazlar." düzenlemesi yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Dosyanın incelenmesinden; vergi müfettişi olarak görev yapan davacının eşinin, İstanbul Vergi Dairesi Müdürlüğünde vergi dairesi müdürü olarak çalıştığından bahisle, eş durumu özrü nedeniyle yerinde kalma isteminde bulunduğu, davacının eşinin yer değiştirmesinin mümkün olmadığına ilişkin bir bilgi veya belgenin dosyaya sunulmadığı, davacının bulunduğu bölgedeki zorunlu hizmet süresini tamamlaması nedeniyle, Adana Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığına görevlendirilmesi üzerine temyize konu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen yargı kararları ve mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesi sonucunda, eş durumu özrüne dayanılarak, bir vergi müfettişinin yer değiştirme veya yerinde kalma talebinde bulunabilmesi için, Görev Yerleri İtibarıyla Vergi Müfettişleri Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin "Eş durumu özrü" başlıklı 15. maddesinin 1. fıkrasında belirtilen şartları taşıması gerektiği açıktır.
Bu hukuki çerçevede, davacı açısından, eş durumu özrü yönünden Görev Yerleri İtibarıyla Vergi Müfettişleri Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 15. maddesinde belirtilen şartların oluşmadığı anlaşıldığından, davacının yerinde bırakılma talebi reddedilerek, ikinci bölgede yer alan Adana Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığına görevlendirilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık; anılan işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. ... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. Aynı maddenin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3. fıkrası uyarınca, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Yasa'nın (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştayda karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 27/09/2021 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Temyiz istemine konu İdare Mahkemesi kararı ile dayandığı gerekçe hukuk ve usûle uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir neden bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile ... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:…. sayılı kararın onanmasına karar verilmesi gerektiği oyuyla çoğunluk kararına katılmıyorum.