Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2020/2397 E. , 2021/4278 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/2397
Karar No : 2021/4278
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- …, …, …
(Anne Bir, Üvey Kardeşleri)
2- … (Kendi Adlarına Asaleten
…, …, …
… … Adlarına Velayeten)
3- … (Kendi Adlarına Asaleten
…, …, …
…, …. Adlarına Velayeten )
4- …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:…. sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, davacılar murisi olup … Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi öğrencisi olan …'in, 15.04.2014 tarihinde, okulun üçüncü katında bulunan sınıfının penceresinden düşerek vefat etmesi olayında, okul yönetiminin gerekli tedbirleri almaması nedeniyle davalı Milli Eğitim Bakanlığı'nın kusurlu bulunduğundan bahisle, 4.000,00 TL maddi (ıslah ile toplam 128.999,00 TL), 440.000,00 TL manevi zararın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… kararda; olayda, Van İli Milli Eğitim Müdürlüğü Maarif Müfettişleri ve … Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yapılan soruşturmada yer alan tanık ifadeleri ve diğer tüm bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde olayın meydana geldiği gün mütevefa …''in boş bulunan sınıfa giderek açık bulunan pencereye sırtı dışarı ve yüzü sınıfa bakar şekilde oturduğu, arkadaşlarının tavsiyelerine uymayarak tehlikeli şekilde oturduğu pencereden inmediği, başını pencereden tehlikeli şekilde çıkararak okul bahçesinde bulunan arkadaşlarla konuştuğu, kimsenin müdahalesi olmadan dengesini kaybederek okulun 3. kat penceresinden düşerek yaralandığı ve bunun sonucu olarak da murisin kendi kusurlu eyleminden kaynaklı olarak tazminat istemine konu yaralanmanın ve hastanede vefatının bu nedenle meydana geldiği sonucuna varıldığı, davalı idareyi kusurlandıracak başka bir duruma yer verilmediği, yine davalı idarenin kusurlu olduğunu gösterir başkaca somut bilgi ve belgenin de davacılar tarafından sunulmadığı göz önünde bulundurulduğunda, ...'in okul penceresinden düşmesi sonucu yaralanmasının ve vefatının kendi kusurundan kaynaklandığı, söz konusu olay nedeniyle davalı idareye atfedilebilecek kusurun bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; lise öğrencisi olan müteveffanın hadis ezberlemek için boş sınıfa geçtiği ve burada açık bulunan pencereye oturarak ezber yapmaya çalışırken düşüp ölmesi olayında, idarenin bu zararın oluşumunda doğrudan etkisi bulunmamakla birlikte okulun gözetim ve denetiminde bulunduğu süre zarfında meydana gelen olayda davalı idarenin kusursuz sorumluluk ilkesi uyarınca tazmin sorumluluğu bulunduğundan, davacıların tazminat talebi hakkında mahkemesince; somut olayın koşulları ve hakkaniyet ilkeleri dikkate alınarak yapılacak hukuki değerlendirme sonucunda yeniden bir karar verilmesi gerektiği sonucuna varılarak istinaf isteminin kabulüne karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, okulun yapı mevzuatına uygun yapıldığı, pencere pervazlarının standartlara uygun olduğu, Türk yapı normunda pencere korkuluklarının takılmasının zorunlu olmadığı ve okulun cezaevine benzememesi için üst katların pencerelerine korkuluk takılmadığı, olay nedeniyle yapılan adli soruşturmada takipsizlik verildiği ve idari soruşturmada ise okul görevlilerinin kusursuz bulunduğu, hizmetin geç işlemesine, kötü işlediğine veya hiç işlemediğine dair bir kanıt olmadığı, idarenin ihmal veya kusurunun bulunmadığından temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacılar tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'ÜN DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi'nin İdari Yargılama Usulü Kanunu 45/5' te sınırlı sayıda belirtilen hususlar dışında yine İYUK 45/4 uyarınca işin esası hakkında karar vereceği açık olduğundan, işbu dosyada işin esası hakkında karar verilmesi gerekirken, salt istinaf isteminin kabulüne ve istinafa tabi Mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığından temyiz isteminin kabulüyle temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : Van … Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi … sınıfı öğrencisi mütevefa …'in, 15.04.2014 tarihinde Kutlu Doğum Haftası nedeniyle yapılacak olan yarışmaya katılmak için hadis ezberlemek amacıyla okulun üçüncü katında bulunan boş sınıfa girip açık bulunan pencere içine sırtı dışarıya dönük oturduğu sırada dengesini kaybederek pencereden düşerek yaralanması ve Muradiye Devlet Hastanesi ile Van Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde yapılan tedavilere rağmen kurtarılamayarak vefat etmesi üzerine, okul yönetiminin gerekli tedbirleri almaması nedeniyle davalı Milli Eğitim Bakanlığı'nın kusurlu bulunduğundan bahisle, 4.000,00 TL maddi (ıslah ile toplam 128.999,00 TL), 440.000,00 TL manevi zararın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
TC Anayasası'nın 125. maddesinin son fıkrasında “İdare kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür.” hükmü yer almaktadır. Yine 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin (b) fıkrasında idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanların tam yargı davası açabilecekleri kurala bağlanmıştır.
2577 numaralı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun ''İstinaf'' başlıklı 45. maddesi 4.fıkrasında: ''Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu hâlde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir. İnceleme sırasında ihtiyaç duyulması hâlinde kararı veren mahkeme veya başka bir yer idare ya da vergi mahkemesi istinabe olunabilir. İstinabe olunan mahkeme gerekli işlemleri öncelikle ve ivedilikle yerine getirir.'' ve 5. fıkrasında: ''Bölge idare mahkemesi, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulduğu, davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması hâllerinde, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vererek dosyayı ilgili mahkemeye gönderir. Bölge idare mahkemesinin bu fıkra uyarınca verilen kararları kesindir.'' hükümleri yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca Bölge İdare Mahkemesi, ilgili mevzuatta tahdidi olarak sayılan ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulması, davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme tarafından bakılmış olması, davaya reddedilmiş ya da yasaklanmış hakim tarafından bakılmış olması hallerinde istinaf başvurusunu kabul ederek ilk derece mahkemesi kararını kaldırarak dosyayı idare mahkemeye gönderecek, aksi halde kararın kaldırılmasına karar verdiği durumlarda işin esası hakkında yeniden karar verecektir. Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında, Mahkeme kararının kaldırılmasıyla yetinilerek istinaf isteminin kabul edildiği; ancak esasa ilişkin bir inceleme yapılmadığı görüldüğünden söz konusu kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 30/09/2021 tarihinde kesin olarak oybirliği ile karar verildi.