Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2020/2398 E. , 2022/4650 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2020/2398
Karar No : 2022/4650
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- …
2- …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Elazığ ili, Merkez ilçesi, … Mahallesi, … ada, … sayılı parselin blok nizam yapılaşma koşullu konut + ticaret alanı olarak belirlenmesine ilişkin … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planı revizyonlarının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dosyada yer alan bilgi ve belgelerle yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporun birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu taşınmaz ve çevresinin bitişik nizam yapı nizamı nedeniyle sosyal ve teknik altyapı alanı bakımından yoksunluk gösteren bir alan olduğu, nispeten köhneleşmiş ve sıkışmış bir formda bulunduğu, blok nizam uygulanması sayesinde yapı adasının sosyal donatı ve açık alana imkan verecek şekilde yeniden düzenlendiği, bu kapsamda ada içi uygulama yapılarak daha yaşanabilir, cephe ve aydınlanma sorunu en aza indirgenmiş yapı adalarının ortaya çıkabileceği, dava konusu planların şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yarına uygun olduğu sonucuna varıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda; yeniden yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporun değerlendirilmesinden, sosyal donatı alanına yönelik ihtiyaç ada bazlı uygulamalarla giderilmeye çalışılmakla birlikte, bu durumun sosyal donatı alanlarının herkes tarafından erişilebilir olma niteliğiyle bağdaşmadığı, taşınmazın bulunduğu alanda ihtiyaç duyulan sosyal ve teknik donatı alanlarının mevzuat ile öngörülen düzeyde karşılanmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun kabulüne, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacının istemi ile bölge idare mahkemesinin iptal gerekçesinin bağdaşmadığı, yerleşik alanda donatı alanları yönünden asgari alan standartlarının karşılanmasının gerekmediği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : Elazığ ili, Merkez ilçesi, … Mahallesi, … ada, … sayılı parsel, … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planı revizyonlarında blok nizam yapılaşma koşullu konut + ticaret alanı olarak belirlenmiştir.
Davacılar tarafından, dava konusu parselin bulunduğu alanın blok nizam yapılaşmasının uygun olmadığı ileri sürülerek planlara yapılan itirazın reddi üzerine görülmekte olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 5.maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan şeklinde, nazım imar planı "varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan" uygulama imar planı da "tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan" olarak tanımlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu blok nizam yapılaşma koşullu yapı düzeni getirilen imar planının iptali istemiyle … Mahallesi, … Mahallesi ve … Mahallesinde yer alan diğer parsel malikleri tarafından açılan ve Dairemizin E:2019/2209, E:2019/16715 ve E:2020/2393 sayılı dosyalarında kayıtlı davalarda, mahkemelerce yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda, dava konusu alan önceki imar planında parsel bazlı yapılaşmaya imkan veren bitişik düzen yapılaşma koşullu konut alanı iken planın yapılaşma koşulunun ada bazlı yapılaşacak blok nizam şeklinde değiştirildiği, bu yapılaşma koşullarının dava konusu taşınmazın bulunduğu konum ve yakın çevresinde mevcut imar planına yöre yapılan ruhsatlandırma, devam eden inşa süreci ve mevcut yapılaşmış çevre dikkate alınmadan getirildiği, imar adasının halihazırda bir bütün olarak bitişik nizamda yapılaştığı, yapılaşma koşulları belirlenirken kat mülkiyetine dair olası sıkıntıların da gözetilmediği, Kat Mülkiyeti Kanununa esas olmak üzere ada düzeninde blok nizam yapılaşma sürecinin gerçekleşmesinin sosyal ve teknik altyapı alanlarının niteliksel ve niceliksel gelişimi bağlamında sağlıklı ve yaşanabilir kentsel çevre oluşumuna katkı sunmayacağı, bu yönüyle planlamada genel mekansal karakteristik, teşekkül durumu, yapılaşmış çevre ve teknik altyapı kapasitesi ve gerekliliği, mevcut gelişme dinamikleri ve mülkiyet deseni ile fiili yapılaşma talepleri gibi güncel analiz - sentez verileri bakımından eksiklikler bulunduğu, bu eksiklerin planlama esasları ve şehircilik ilkeleri ile örtüşmediği ve planlamanın objektif irdeleme ve belirleme yapılmaksızın gerçekleştirildiği sonucuna varılarak dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiş, bu karara karşı yapılan istinaf başvurularının reddine ilişkin bölge idare mahkemesi idari dava dairesi kararları Dairemizce onanmıştır.
Bu durumda, … Mahallesinde bulunan dava konusu taşınmazın bulunduğu alanda, planların iptaline karar verilen … Mahallesi, … Mahallesi ve … Mahallesi gibi bitişik nizam yapılaşma koşullarında yapılaşmanın gerçekleşip gerçekleşmediği, plan ile getirilen blok düzen yapılaşmanın bölgede gerçekleşip gerçekleşmeyeceği, sağlıklı ve yaşanabilir kentsel çevre oluşumuna katkı oluşturup oluşturmayacağı yönünden yeniden değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerektiği sonucuna varıldığından, dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile anılan kararının kaldırılarak yukarıda özetlenen gerekçeyle dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 13/04/2022 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.