T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2020/2485
Karar No : 2023/1881
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Müdürlüğü
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacının banka hesaplarına uygulanan ihtiyati haciz işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; Gelir İdaresi Başkanlığı Denetim ve Uyum Yönetimi Daire Başkanlığı'nın … tarih, … sayılı yazısı ile davalı idareye davacının kanuni temsilcisi olduğu ... Anonim Şirketi'nin de aralarında bulunduğu bazı mükelleflerin bir organizasyon çerçevesinde sahte belgeler ile ortak mükelleflerden mal ve hizmet almak suretiyle hareket ettikleri ve bu kapsamda haksız KDV iadesi talep ettiklerinin veya aldıklarının tespit edilmiş olması nedeniyle ilgili mükelleflerin incelemeye sevk edildiği, haksız KDV iadesine ve kamu zararına sebebiyet verilmemesi açısından iadesi yapılmış olan vergilendirme dönemlerinin incelemeye sevk edilmesi ve bu inceleme sonucuna göre iade tutarlarının yeniden değerlendirilerek fazla ve yersiz bir iade yapılmışsa bu tutarın mükelleften aranması gerektiğinin bildirilmesi üzerine davalı idare tarafından davacının banka hesaplarına ihtiyati haciz konulduğu, kamu alacağını koruyucu niteliği olan ihtiyati haciz işleminin asıl muhatabının verginin mükellefi olduğu, şirketin kanuni temsilcileri, yönetim, icra kurulu üyeleri ve ortakları hakkında bu işlemlerin uygulanmasının söz konusu olmadığı anlaşıldığından davacının kanuni temsilcisi olduğu şirketin borçlarından dolayı hakkında uygulanan ihtiyati haciz işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; davacının kanuni temsilcisi olduğu şirket hakkında alınan ihtiyati haciz kararına karşı açılan davada … Vergi Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, 6183 sayılı Kanunun 9. maddesinin aradığı anlamda vergi incelemesine başlanılmadığı gerekçesiyle şirket hakkındaki ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verildiği, bu karara ilişkin istinaf isteminin de reddedildiği, diğer yandan davacının belli ikametgahının olmaması, kaçma ya da hileli yollara başvurması koşullarının da dava konusu olayda gerçekleştiğine dair davalı idarece herhangi bir bilgiye yer verilmediği, dava konusu işlemde sebep unsuru yönünden de hukuka uyarlık bulunmadığı anlaşıldığından, sonucu itibarıyla Mahkeme kararının yerinde olduğu sonucuna varılmış, istinaf isteminin belirtilen gerekçeyle reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idarenin temyiz dilekçesinde, borçlu şirketin incelemeye sevk edildiği, amme alacağının tehlikeye girmemesi adına ihtiyati haciz ve ihtiyati tahakkuk yapıldığı, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan ticaret kanunu hükümlerine göre kanuni temsilci olan davacının borçtan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının Üye …'in karşı oyu ve oyçokluğuyla ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 03/04/2023 tarihinde karar verildi.
(X) KARŞI OY :
6183 sayılı Kanunun 9. maddesinin 1. fıkrasında, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 344. maddesi uyarınca vergi ziyaı cezası kesilmesini gerektiren haller ile 359. maddesinde sayılan hallere temas eden bir amme alacağının salınması için gerekli muamelelere başlanmış olması durumunda, vergi incelemesine yetkili memurlarca yapılan ilk hesaplamalara göre belirtilen miktar üzerinden tahsilat dairelerince teminat isteneceği, 2. fıkrasında, Türkiye'de ikametgahı bulunmayan amme borçlusunun durumunun amme alacağının tahsilinin tehlikede olduğunu göstermesi halinde de tahsil dairesinin teminat isteyebileceği öngörülmüştür.
Aynı Kanun'un "ihtiyati haciz" başlıklı 13. maddesinde; 9. madde gereğince teminat istenmesini mucip haller mevcut ise, borçlunun belli ikametgahı yoksa, borçlu kaçmışsa veya kaçması, mallarını kaçırması ve hileli yollara sapması ihtimalleri varsa, borçludan teminat gösterilmesi istendiği halde belli müddette teminat veya kefil göstermemiş yahut şahsi kefalet teklifi veya gösterdiği kefil kabul edilmemişse, mal bildirimine çağrılan borçlu belli müddet içinde mal bildiriminde bulunmamış veya noksan bildirimde bulunmuşsa, hüküm sadır olmuş bulunsun bulunmasın para cezasını müstelzim fiil dolayısiyle amme davası açılmış ise, iptali istenen muamele ve tasarrufun mevzuunu teşkil eden mallar, bu mallar elden çıkarılmışsa elden çıkaranın diğer malları hakkında uygulanmak üzere, bu kanunun 27, 29, 30. maddelerinin tatbikini icabettiren haller varsa hiçbir müddetle mukayyet olmaksızın alacaklı amme idaresinin mahalli en büyük memurunun karariyle, haczin ne suretle yapılacağına dair olan hükümlere göre, ihtiyati haczin derhal tatbik olunacağı hükme bağlanmıştır.
Dosyanın incelenmesinden; Gelir İdaresi Başkanlığı yazısı ile davacının kanuni temsilcisi olduğu şirketin de aralarında bulunduğu bazı mükelleflerin bir organizasyon çerçevesinde sahte belgeler ile ortak mükelleflerden mal ve hizmet almak suretiyle hareket etme ve bu kapsamda haksız KDV iadesi talep etmiş ve almış olma riskinin yüksek olduğunun tespit edilmiş olması nedeniyle, iadesi yapılmış olan vergilendirme dönemlerinin incelemeye sevk edilmesi ve bu inceleme sonucuna göre iade tutarlarının yeniden değerlendirilerek fazla ve yersiz bir iade yapılmışsa bu tutarın mükelleften aranması gerektiğinin bildirilmesi üzerine davalı idare tarafından, 6183 sayılı Kanun'un 13/1-3. maddeleri gereğince bahse konu şirketin kanuni temsilcisi olan davacı adına ihtiyati haciz işlemi tesis edilmesi üzerine görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Olayda, ihtiyati haciz kararı öncesinde Gelir İdaresi Başkanlığı yazısıyla, borçlu şirketin sahte belgelere dayanarak organizasyon dahilinde hareket etmek suretiyle haksız KDV iadesi aldığı hususuna ilişkin tespitlerin sıralandığı, şirket temsilci ve ortaklarının başka şirketlerde aldıkları görevler, bu şirketlerin ve davacı şirketin vergi borç miktarları, çalıştırdıkları işçi sayıları, sahip oldukları mal varlıkları ve birbirleriyle olan ticari ilişkileri, yapılan yoklamalar, şirketlerin sahte fatura organizasyonundaki yerlerine ilişkin hususlara yer verildiği ve incelemeye sevk edildiği anlaşılmaktadır.
Mahkemece teminat istemenin şartları arasında yer alan amme alacağının salınması için gerekli muamelelere başlanmış olması ve vergi incelemesine yetkili memurlarca ilk hesaplamaların yapılması koşullarının oluşmadığı tespitine dayanılarak karar verildiği anlaşılmakla beraber, dosya içeriğinden borçlu şirketin incelemeye sevk edildiği ve mükellef hakkında ihtiyati tahakkuk kararı verildiği anlaşılmaktadır. Mahkemece ihtiyati tahakkuk kararının hangi işlemler dayanak alınarak verildiği, borçlu şirketin incelemeye sevk edilip edilmediği, edilmiş ise hangi tarihte edildiği, inceleme elemanının ihtiyati hacze ilişkin Vergi Dairesine muhatap yazısı olup olmadığı hususunda araştırma yapılmaksızın karar verildiği, yeterli inceleme ve araştırma yapılmadan verilen kararda hukuka uyarlık bulunmadığı, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle karara katılmıyorum.