Danıştay 9. Daire Başkanlığı 2020/2592 E. , 2021/368 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2020/2592
Karar No : 2021/368
Kararın Düzeltilmesini İsteyen: … Vergi Dairesi Başkanlığı-…
(… Vergi Dairesi Müdürlüğü)
Vekili : Av. …
Karşı Taraf : …
Vekili : Av. …
İstemin Özeti : Danıştay Dokuzuncu Dairesinin 16/12/2019 tarih ve E:2016/19251; K:2019/7020 sayılı kararının; dilekçede ileri sürülen nedenlerle düzeltilmesi istenilmektedir.
Cevabın Özeti : Cevap verilmemiştir.
Tetkik Hakimi …'in Düşüncesi :Karar düzeltme isteminin kabulü gerekeceği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince işin gereği görüşüldü:
İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesi uyarınca Danıştay Dokuzuncu Dairesinin 16/12/2019 tarih ve E:2016/19251; K:2019/7020 sayılı kararı ortadan kaldırıldıktan sonra işin gereği görüşüldü.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun "Devir, Temlik, Haciz ve Kurum Alacaklarında Zamanaşımı" başlıklı 93'üncü maddesinde; bu Kanun gereğince sigortalılar ve hak sahiplerinin gelir, aylık ve ödeneklerinin devir ve temlik edilemeyeceği, bu fıkraya göre haczi yasaklanan gelir, aylık ve ödeneklerinin 88'inci maddeye göre takip ve tahsili gereken alacaklar ile nafaka borçları dışında haczedilemeyeceği, bu fıkraya göre haczi yasaklanan gelir, aylık ve ödeneklerinin haczedilmesine ilişkin taleplerin, borçlunun muvafakatı bulunmaması halinde icra müdürü tarafından reddedileceği hükmü yer almaktadır.
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un "Kısmen Haczedilebilen Gelirler" başlıklı 71. maddesinde, "Aylıklar, ödenekler, her çeşit ücretler, intifa hakları ve hasılatı, ilama bağlı olmayan nafakalar, emeklilik aylıkları, sigorta ve emeklilik sandıkları tarafından bağlanan gelirler kısmen haczolunabilir. Ancak haczolunacak miktar bunların üçte birinden çok, dörtte birinden az olamaz. Asgari ücreti aşmayan aylık gelirlerin onda birinden fazlası haczolunamaz." kuralı bulunmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; vadesinde ödenmeyen muhtelif vergi borçlarının tahsili amacıyla davacının yurt dışından aldığı emekli maaşına uygulanan haciz işleminin iptali ve tahsil edilen bedelin iadesine ilişkin başvurunun reddine dair … tarih ve … sayılı işlemin iptali istemiyle açılan davada, … Vergi Mahkemesinin … tarih E:…, K:… sayılı kararı ile sosyal güvenliğin, herhangi bir nedenle kısmen ya da tamamen çalışamayanlara ve bu nedenle gelir kaybına uğrayarak muhtaç duruma düşenlere, insan onuruna yaraşır asgari bir hayat sürmeleri için gerekli gelirin sağlanmasını öngördüğü, ekonomik yönden güçsüzleri, insanca yaşamak için yeterli geliri olmayanları koruyup kolladığı, haciz uygulanan hesabın davacının yurt dışından aldığı emekli maaşına ilişkin olması, elde edilen gelirin yabancı para cinsinden olmasının emekli maaşı olma niteliğini değiştirmeyeceğini, 5510 sayılı Kanun uyarınca bu maaşların nafaka ve sigorta primleri borçları dışında haczedilemeyeceğinin açık olması karşısında davacının yurt dışından aldığı emekli maaşı hesabına konulan haciz işleminde hukuka uyarlık olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu haciz işleminin kaldırılmasına, tahsil edilen tutarın hesaplanacak yasal faiziyle davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; farklı norm ve standartlarda hizmet sunan sosyal güvenlik kurumları 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile tek çatı altında toplanmış, aynı Kanun'un 93'üncü maddesinde; bu Kanun gereğince sigortalılar ve hak sahiplerinin gelir, aylık ve ödeneklerinin devir ve temlik edilemeyeceği, bu fıkraya göre haczi yasaklanan gelir, aylık ve ödeneklerinin 88'inci maddeye göre takip ve tahsili gereken alacaklar ile nafaka borçları dışında haczedilemeyeceğinin belirtildiği, Kanun metninden de anlaşılacağı üzere, haczi yasaklanan emekli maaşları yukarıda zikredilen Kanun çerçevesinde bağlanmış olan aylıklarla sınırlı olduğu, yurt dışından alınan emekli maaşlarının haczedilebileceği ancak haczedilebilecek miktarın 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 71. Maddesine göre belirlenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.
Bu durumda; 6183 sayılı Kanun'un 71'inci maddesi hükmüne aykırı olarak davacının emekli maaşının yatırıldığı banka hesabında yer alan tutarın tamamına haciz uygulanmasında hukuka uyarlık bulunmadığı görülmekte olup, davalı idarece uygulanan haciz işleminin kaldırılması isteminin kabulüne ve tahsil edilen tutarın faiziyle birlikte iadesine ilişkin Vergi Mahkemesi kararı sonucu itibarıyla yerinde görülmüştür.
Açıklanan nedenlerle, davalının temyiz isteminin reddine, … Vergi Mahkemesinin … tarih E:…, K:… sayılı kararının yazılı gerekçe ile onanmasına, 28/01/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.