T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2020/2655
Karar No : 2023/7238
TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVACI) … - … Su ve Atıksu İdaresi Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
2- (DAVALI) … Belediye Başkanlığı/…
VEKİLİ : Av. …-Av. …
DİĞER DAVALI iDARE : … Valiliği
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN ÖZETİ : Antalya İli, Alanya İlçesi, … Mahallesi, … ada, … ve … parsel sayılı taşınmazların devredilmesi talebinin reddine ilişkin Antalya Valiliğinin … tarihli, … sayılı işleminin ve Alanya Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı tadilatları ile 15/02/2013 tarihinde tapuya tescil edilen parselasyon işleminin iptali istemiyle açılan davada, Antalya Valiliğinin … tarihli, … sayılı işlemi ile Alanya Belediye Meclisinin … tarihli, …sayılı kararıyla kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planı tadilatı ve 15/02/2013 tarihinde tapuya tescil edilen parselasyon işleminin iptali, Alanya Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı tadilatı yönünden davanın incelenmeksizin reddi yolunda verilen … İdare Mahkemesinin … tarihli, E:…, K:… sayılı kararına karşı davalı taraflarca yapılan istinaf başvurusunun, Antalya Valiliğinin … tarihli, ve … sayılı işlemi yönünden reddine, Alanya Belediye Encümeninin … tarihli, … sayılı kararı ile kabul edilerek 15/02/2013 tarihinde tapuya tescil edilen parselasyon işlemi yönünden gerekçe ile reddine, dava konusu 1/1000 ölçekli imar planı değişikliği yapılmasına ilişkin Alanya Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararının iptali yönünden ise kabulüne, kararının bu kısmının kaldırılmasına, davanın bu kısmı yönünden reddine dair … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … tarihli, E:…, K:… sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
… VALİLİĞİNİN
SAVUNMASININ ÖZETİ : Kararın temyiz edilen kısımlarında bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile kararın onanmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
… Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … tarihli, E:…, K:… sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine 09/10/2023 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
KARŞI OY (X) :
Dava, Antalya İli, Alanya İlçesi, …Mahallesi, … ada, … ve … parsel sayılı taşınmazların devredilmesi talebinin reddine ilişkin Antalya Valiliğinin … tarihli, … sayılı işleminin ve Alanya Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı tadilatları ile 15/02/2013 tarihinde tapuya tescil edilen parselasyon işleminin iptali istemiyle açılmış, İdare Mahkemesince yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor ile dosyada yer alan bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, komisyonca alınan kararlara karşı yapılan itirazın da yetki ve usulde paralellik ilkesi gereği aynı komisyon tarafından karara bağlanmasının gerekiği, konuda tek başına Vali Yardımcısının karar alma yetkisi bulunmadığı, bu nedenle davaya konu taşınmazların devredilmesi talebinin reddine ilişkin Antalya Valiliğinin … tarih ve …sayılı işlemde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı, dava konusu belediye meclis kararının yalnızca 1/1000 ölçekli plan tadilatına ilişkin olduğu, alt ölçekli imar planı tadilatının 1/5000 ölçekli plana aykırı olduğu, plan hiyerarşisine aykırı şekilde işlem tesis edildiği, 1/5000 ölçekli nazım imar planında değişiklik yapılmaksızın, yalnızca 1/1000 ölçekli imar planında değişiklik yapılmasına ilişkin dava konusu Alanya Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararı ile yapılan 1/1000 ölçekli imar plan değişikliğinde üst ölçekli planlara aykırılık nedeniyle hukuka uyarlık bulunmadığı öte yandan, Alanya Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararıyla 1/5000 ölçekli nazım imar planında herhangi bir değişiklik yapılmadığı, sadece 1/1000 ölçekli uygulama imar planında değişiklik yapıldığı anlaşıldığından, davanın Alanya Belediye Meclisinin … tarihli, …sayılı kararı ile yapılan 1/5000 ölçekli imar plan tadilatının iptali istemi kısmı hakkında esasının incelenme olanağı bulunmadığı, parselasyon işleminin dayanağı olan 1/1000 ölçekli uygulama imar planının hukuka aykırı olması nedeniyle bu plana dayalı olarak ve dayanağı plan hukuka aykırı olan parselasyon işleminin de hukuka aykırı olduğu kanaatine varılmış, Antalya Valiliğinin … tarihli, … sayılı işlemi ile Alanya Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararıyla kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planı tadilatı ve 15/02/2013 tarihinde tapuya tescil edilen parselasyon işleminin iptali, Alanya Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı tadilatı yönünden davanın incelenmeksizin reddi yolunda karar verilmiş, bu karara karşı taraflarca yapılan istinaf başvurusunun, Antalya Valiliğinin … tarihli, ve … sayılı işlemi yönünden reddine, Alanya Belediye Encümeninin … tarihli, … sayılı kararı ile kabul edilerek 15/02/2013 tarihinde tapuya tescil edilen parselasyon işlemi yönünden gerekçe ile reddine, dava konusu 1/1000 ölçekli imar planı değişikliği yapılmasına ilişkin Alanya Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararının iptali yönünden ise, Alanya Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararı ile yapılan 1/5000 ölçekli nazım imar planı tadilatına ilişkin olarak istinafa konu karar ile verilen incelenmeksizin ret kararına karşı davacı tarafından istinaf yoluna başvurulmadığından kararın bu kısmının kesinleştiği ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı tadilatının üst ölçekli 1/5000 nazım imar planı tadilatına uygun olduğu dikkate alındığında istinaf başvurusunun kabulüne, kararının bu kısmının kaldırılmasına, davanın bu kısmı yönünden reddine karar verilmiş, bu karar davacı vekili ve davalı Alanya belediye başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.
3194 sayılı İmar Kanununun, "Planların hazırlanması ve yürürlüğe konulması" başlıklı 8. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde, "Kamu kurum ve kuruluşları veya plan müellifleri; ilgili kamu kurum ve kuruluşlarından plana ilişkin görüşlerini alır. Kurum ve kuruluşlar, görüşlerini en geç otuz gün içerisinde bildirmek zorundadır. Görüş bildirilmesi için etüt ve analiz gibi uzun süreli çalışma yapılması gereken hallerde ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının talebi üzerine otuz günü geçmemek üzere ilave süre verilir. Bu süre içerisinde görüş bildirilmediği takdirde plan hakkında olumsuz bir görüşün bulunmadığı kabul edilir." hükmüne yer verilmiştir.
Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 4. maddesinin 1. fıkrasının (i) bendinde; "Nazım imar planı: Mevcut ise çevre düzeni planının genel ilke, hedef ve kararlarına uygun olarak, arazi parçalarının genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, çeşitli kentsel ve kırsal yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, kentsel, sosyal ve teknik altyapı alanlarını, ulaşım sistemlerini göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere, varsa kadastral durumu işlenmiş olarak 1/5000 ölçekte, büyükşehir belediyelerinde 1/5000 ile 1/25000 arasındaki her ölçekte, onaylı halihazır haritalar üzerine, plan notları ve ayrıntılı raporuyla bir bütün olarak hazırlanan plan," olarak, (k) bendinde ise; "Uygulama imar planı: Nazım imar planı ilke ve esaslarına uygun olarak yörenin koşulları ve planlama alanının genel özellikleri, yapının kullanım amacı ve ihtiyacı, erişilebilirlik, sürdürülebilirlik ve çevreye etkisi dikkate alınarak; yapılaşmaya ilişkin yapı adaları, kullanımları, yapı nizamı, bina yüksekliği, taban alanı katsayısı, kat alanı kat sayısı veya emsal, yapı yaklaşma mesafesi, ön cephe hattı, ifraz hattı, kademe hattı, ada ayrım çizgisi, taşıt, yaya ve bisiklet yolları, ulaşım ilişkileri, parkları, meydanları, kentsel, sosyal ve teknik altyapı alanlarını, gerektiğinde; parsel büyüklükleri, parsel cephesi ve derinliği, arka cephe hattı, yol kotu ve bu kotun altındaki kat adedi, bağımsız bölüm sayısı gibi yapılaşma ve uygulamaya ilişkin kararları, uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren ve varsa kadastral durumu işlenmiş olarak 1/1000 ölçekte onaylı halihazır haritalar üzerinde, plan notları ve ayrıntılı raporuyla bir bütün olarak hazırlanan plan" olarak tanımlanmıştır.
Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 26. maddesinin 3. fıkrasında, "İmar planlarında bulunan sosyal ve teknik altyapı alanlarının kaldırılması, küçültülmesi veya yerinin değiştirilmesine dair plan değişiklikleri zorunluluk olmadıkça yapılmaz. Zorunlu hallerde böyle bir değişiklik yapılabilmesi için: a) İmar planındaki durumu değişecek olan sosyal ve teknik altyapı alanındaki tesisi gerçekleştirecek ilgili yatırımcı Bakanlık veya kuruluşların görüşü alınır. "düzenlemesine yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, Alanya İlçesi, … Mahalesi, … ada, … sayılı parsellerin imar planında ve İmar ve İskan Bakanlığınca onanlı 4 yıllık imar yatırım planında kanalizasyon arıtma tesisi olarak ve umumun menfaatine olmak üzere 6830 sayılı İstimlak Kanunu hükümlerine göre belediye lehine kamulaştırılması için … tarihli, … sayılı Alanya Belediye Encümen kararına binaen kamulaştırılmasına başlanıldığı ve 28/01/2010 tarihine kadar … sayılı parselin dışındaki tüm taşınmazların kamulaştırma işlemlerinin tamamlandığı, … ada, …ve …sayılı parsellerin büyük bir kısmının Alanya Belediyesi mülkiyetinde bulunduğu, bazılarının özel mülkiyette, bazılarının ise hem belediye hem de özel mülkiyetin ortaklaşa mülkiyetinde bulunduğu, imar plan tadilatına konu alan içerisinde Alanya Belediyesine ait fen işleri şantiyesi, atık su arıtma tesisi ve müştemilatları, kapalı yüzme havuzu ve bir adet trafo, fiili olarak belediye tarafından hizmet alanı ve yol olarak kullanılan özel mülkiyete konu taşınmazlar bulunduğu, meri imar planlarında taşınmazların foksiyonun atık su arıtma tesis alanı olduğu, mevcut kullanımlar arasındaki uyumsuzlukların ortadan kaldırılması, özel mülkiyete konu parsellerin 3194 sayılı Yasanın 18. maddesi gereğince yapılacak parselasyon işlemi ile tek parselde toplanması ve halen yapımı devam eden atık su arıtma tesisinin ruhsata bağlanması amacıyla … tarihli, … sayılı Alanya Belediye Meclis kararıyla 1/1000 ölçekli uygulama imar plan tadilatının kabul edildiği, … ada, … ve … sayılı parsellerin bulunduğu bölgede 3194 sayılı İmar Kanunun 18. maddesi uyarınca parselasyon yapılmasına ilişkin Alanya Belediye Encümeninin … tarihli, … sayılı kararı tesis edilerek anılan parseller … ada …sayılı parseller olarak düzenlendiği, 6360 sayılı Kanun kapsamında tüzel kişiliği kaldırılan Alanya İlçesi belde belediyelerinin gayrımenkulleri ile ilgili alınan … tarihli, … sayılı Antalya Valiliği Devir Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonu kararıyla Alanya İlçesi, … Mahallesi … ada … sayılı parselin fiili durumunun atık su arıtma tesisi binası olması nedeniyle …Genel Müdürlüğüne devrine karar verildiği, … ada …ve … sayılı parsellerin imar planında ve tapu kayıtlarında taşınmazlar "arsa", " belediye hizmet alanı" olarak ayrıldığının tespit edilmesi nedeniyle devredilmeyerek doğrudan Alanya Belediye Başkanlığına geçtiği, davacı …Genel Müdürlüğünce Antalya Valiliğine yapılan … günlü başvuru ile … ada, …ve … sayılı parsellerin 6360 sayılı Yasanın geçici 1/8. maddesi gereğince devrinin taraflarına yapılması isteminde bulunulduğu, söz konusu istemin dava konusu … gün ve … sayılı Antalya Valiliği İl Mahalli İdareler Müdürlüğü işlemi ile reddi üzerine hem anılan işlemin hem de bu işlemin dayanağı olan Alanya Belediye Başkanlığının … tarihli, … sayılı Meclis kararı ile yapılan 1/5000 ve 1/1000 ölçekli plan tadilatlarının ve 15/02/2013 tarihinde tapuya tescil edilen parselasyonun iptali istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, meri imar planlarında atık su arıtma tesis alanı fonksiyonlu davaya konu taşınmazların dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı tadilatı sonucunda belediye hizmet alanı olarak değiştirildiği, ancak bu değişiklik yapılırken yatırımcı kurum olan … Su ve Atıksu İdaresi Genel Müdürlüğünden görüş alınmadığı görülmektedir.
Bu durumda, imar planı değişikliği yapılırken yukarıda anılan yönetmeliğin aradığı gerekli kurum görüşlerinin alınmadığı anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından, idari dava dairesi kararının anılan kısmının bozulması gerektiği oyuyla Dairemizin çoğunluk kararına katılmıyorum.