T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2020/2749
Karar No : 2023/2999
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : …Vergi Dairesi Müdürlüğü/…
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Metalürji Makine İmalat İthalat İhracat Sanayii ve
Ticaret Limited Şirketi
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: : Davacı şirket tarafından, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 13/d maddesine istinaden gerçekleştirmiş olduğu 2018/1 dönemi yatırım teşvik belgesi kapsamındaki teslim ve hizmetlerden dolayı yüklenilen katma değer vergisinin iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali ile mahsuben iadesi istenen 160.380,00TL tutarın gecikme faiziyle birlikte iadesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …Vergi Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 32. maddesinde öngörülen düzenleme uyarınca, aksini somut ve hukuken geçerli delil ve tespit ile ortaya koyan vergi inceleme raporu düzenlenmedikçe davacının iade isteminin yeminli mali müşavir tasdik raporuna dayalı olarak yerine getirilmesi gerekirken, davacı şirketin mahsuben iade başvurusunun, düzenlenecek vergi inceleme raporu sonucuna göre yerine getirileceği gerekçesiyle reddine dair dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 112. maddesi uyarınca YMM Tasdik Raporunda belirtilen eksikliklerin tamamlandığı tarihi takip eden üç ay içinde katma değer vergisi iade talebinin yerine getirilmediğinin görüldüğü, eksikliklerin tamamlandığı 19/09/2018 tarihini takip eden üç ayın sonundan başlatılmak üzere Danıştay'ın yerleşik hale gelen içtihatlarıyla kabul edilen ve bu husustaki genel hükümleri içeren 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'da öngörülen oranda faiz uygulanarak ilgilisine ödenmesi gerektiğinden, davacı şirketin faiz talebinin 3095 sayılı Kanun uyarınca ödenecek olan yasal faizi aşan kısmının reddi gerektiği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabul, kısmen reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğu, aksi yöndeki kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun "Vergi İndirimi" başlıklı 29/2. maddesinde, bir vergilendirme döneminde indirilecek katma değer vergisi toplamının, mükellefin vergiye tabi işlemleri dolayısıyla hesaplanan katma değer vergisi toplamından fazla olması durumunda, aradaki farkın sonraki dönemlere devrolunacağı ve iade edilmeyeceği, ancak 28. madde uyarınca Bakanlar Kurulu tarafından vergi nispeti indirilen teslim ve hizmetlerle ilgili olup teslim ve hizmetin gerçekleştiği vergilendirme döneminde indirilemeyen ve tutarı Bakanlar Kurulunca tespit edilecek sınırı aşan verginin, mükellefin vergi ve bazı amme borçlarına mahsuben ödeneceği, yılı içinde mahsuben iade edilemeyen verginin izleyen yıl içinde talep edilmesi şartıyla nakden veya mükellefin maddede belirtilen borçlarına mahsuben iade edileceği hükmüne yer verilmiştir.
Aynı Kanunun 13/d maddesinde; yatırım teşvik belgesi sahibi mükelleflere belge kapsamındaki makina ve teçhizat teslimlerinin teslim ve hizmetlerin vergiden müstesna olduğu (şu kadar ki yatırım teşvik belgesinde öngörüldüğü şekilde gerçekleşmemesi halinde, zamanında alınmayan vergi alıcıdan vergi ziyaı cezası uygulanarak gecikme faizi ile birlikte tahsil edilir...) hükmüne yer verilmiş, 32. maddesinde ise; Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 11, 12, 13, 14 ve 15. maddeleri uyarınca (tam istisna) vergiden istisna edilmiş işlemlerle ilgili fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisi, mükellefin vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden indirilir. Vergiye tabi işlemlerin mevcut olmaması veya hesaplanan verginin indirilecek vergiden az olması halinde indirilemeyen katma değer vergisinin Maliye Bakanlığınca tespit edilecek esaslara göre bu işlemleri yapanlara iade olunur. " şeklinde kural getirilmiştir.
3065 sayılı Kanun'un 29/2. maddesinde düzenlenen iade müessesesi tümüyle ihtiyari ve mükelleflerin beyanına bağlı bir yöntem olup, mükellefler tarafından KDV sistematiği içerisinde beyanı gereken (sonraki döneme devreden KDV ve Ödenecek KDV'yi doğrudan değiştirmesi nedeniyle) ve süreklilik arz eden bir yükümlülük çerçevesinde söz konusu nakden veya mahsuben iade hakkı kullanılabilmektedir. Normal yöntemle katma değer vergisinin indirilememesi halinde başvurulabilen, seçimlik ve beyana dayanan bir hak kullanımı söz konusudur. Ancak bu hakkın izleyen yıl içerisinde ve belirlenen biçimde beyana dayanılarak talep edilmek suretiyle kullanılması gereklidir. Konu ile ilgili olarak 1 Seri No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğine göre makine ve cihazlar, üretimde kullanılan her türlü makina ve cihazlarla bunların eklentilerinin bu amaçla kullanılan taşıma gereçlerinin vergiden müstesna olan anılan kanunun 13/d. maddesindeki yatırım teşvik belgesi kapsamında olan makine ve teçhizat olduğu belirtilmiş, söz konusu istisna yönünden makina ve teçhizat, amortismana tabi iktisadi kıymet niteliği taşıyan ve mal ve hizmet üretiminde kullanılan sabit kıymetleri ifade ettiği, istisnadan faydalanılabilmesi için o malın yatırım teşvik belgesi eki listede yer alması ve makine- teçhizat niteliği taşıması bu makine- teçhizatın kullanıldığı faaliyetlerin tamamen veya kısmen indirim hakkı tanınan işlemlerden oluşması gerektiği belirtilmiştir.
26/04/2014 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği'nin iade konulu B-5.7. Bölümünde; yatırım teşvik belgesinden kaynaklanan iade taleplerinde aranacak belgeler sıralandıktan sonra bu kapsamda "5.7.1. Mahsuben İade" başlıklı bölümünde; mükelleflerin bu işlemden kaynaklanan mahsuben iade taleplerinin, söz konusu belgelerin ibraz edilmiş olması halinde miktarına bakılmaksızın vergi inceleme raporu, YMM raporu ve teminat aranmadan yerine getirileceği, "5.7.2. Nakden İade" başlıklı bölümünde ise; mükelleflerin bu işlemden kaynaklanan ve 5.000 TL’yi aşmayan nakden iade taleplerinin vergi inceleme raporu, YMM raporu ve teminat aranmadan yerine getirileceği, iade talebinin 5.000 TL’yi aşması halinde aşan kısmın iadesi, vergi inceleme raporu veya YMM raporuna göre yerine getirileceği, teminat verilmesi halinde mükellefin iade talebi yerine getirileceği ve teminatın, vergi inceleme raporu veya YMM raporu sonucuna göre çözüleceği düzenlemesine yer verilmiştir.
Aynı tebliğin KDV İadesinde ortak hükümler başlıklı IV/A-6.maddesinde; mükelleflerin; iadelerini vergi inceleme raporu sonucunda almak istemeleri, ii. İadesini talep ettikleri KDV’nin Tebliğin ilgili bölümlerinde belirtilen miktarı aştığı hallerde; (teminat göstermek veya YMM Raporu ibraz etmeleri gerekmesine rağmen) teminat göstermemeleri veya iadelerini YMM tasdik raporu ile alacaklarını beyan etmemeleri, iii. Bu Tebliğin ilgili bölümlerine göre münhasıran vergi inceleme raporu ile iade öngörülmesi, hallerinde iade talepleri vergi incelemesine yetkili olanlar tarafından düzenlenen vergi inceleme raporu sonucuna göre yerine getirileceği belirtilmiştir.
Yukarıda yer verilen kanun maddeleri ve mevzuatın birlikte değerlendirilmesinden, vergiden istisna edilmiş işlemlerle ilgili faturalarda gösterilen katma değer vergisi, mükellefin vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden indirilebileceği, vergiye tabi işlemlerin mevcut olmaması veya hesaplanan verginin indirilecek vergiden az olması halinde indirilemeyen katma değer vergisinin Maliye Bakanlığınca tespit edilecek esaslara göre bu işlemleri yapanlara iade olunacağı öngörülmüştür. Ayrıca en başta, alış belgelerindeki katma değer vergisinin indirime konu edilebilmesi için alış faturası veya benzeri belgelerde ayrıca gösterilmesi, belgelerin usulünce defterlere kaydedilmesi bunun yanısıra söz konusu belgelerin gerçeği yansıtması gerekmektedir.
Dava dosyasının incelenmesinden, metalurji, külçe kalıpları, döküm kepçeleri, döküm makineleri vb. sıcak metallerin işlenmesi için kullanılan makine ve teçhizatın imalatı faaliyeti ile iştigal eden davacı şirketin Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında Makine ve Teçhizat teslimlerinden kaynaklı olarak yüklendiği ve indirim yoluyla gideremediği 2018/Ocak KDV Beyannamesinde "Teşvikli Yatırım Mallarının Teslimi" satırında beyan ettiği toplam 160.380,00 TL tutarın, YMM KDV İadesi Tasdik Raporu ile mahsuben iadesinin 30/04/2018 tarihli dilekçe ile yerine getirilmesinin istenildiği, davalı idarenin … tarih ve … sayılı yazısı ile davacının vergi dairesince incelemeye sevk edildiği, bu nedenle iade talebinin vergi inceleme raporu sonucuna göre değerlendirileceği gerekçesi ile söz konusu başvurusunun reddedildiği, idarenin ret işleminin davacıya tebliği üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı, Vergi Mahkemesince yapılan ara karar ile davacı hakkında yapılan incelemenin tamamlanım tamamlanmadığı ve inceleme tamamlanmış ise sonucunda vergi inceleme raporunun düzenlenip düzenlenmediğinin sorulduğu, ara karara verilen cevap tarihine kadar vergi dairesine intikal etmiş herhangi bir vergi inceleme raporunun bulunmadığının ve dava konusu dönem için katma değer vergisi iadesinin gerçekleştirilmediğinin ara karara cevaben davalı idarece belirtilmesi üzerine Mahkemece davanın kabulüne karar verildiği, mezkur karara yönelik davalı idarece yapılan istinaf başvurusunun reddine karar verildiği görülmekte ise de, söz konusu istinaf başvurusu sonuçlanmasından önce, davacının 2018 yılı hesap ve işlemlerinin iade talebine ilişkin olarak incelenmesi üzerine düzenlenen … tarih ve … sayılı Vergi İnceleme Raporu'nun dava dosyasına sunulmasına rağmen istinaf aşamasında dava konusu katma değer vergisi iadesine ilişkin tespit ve bilgilerin bulunduğu raporun irdelenmediği görülmüştür.
Bu nedenle sözü edilen rapor incelenerek bir karar verilmesi gerektiğinden Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2.Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 30/05/2023 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığından temyiz isteminin reddi gerektiği görüşüyle Dairemiz kararına katılmıyorum.