Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2020/2820 E. , 2021/2129 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2020/2820
Karar No:2021/2129
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … İnşaat Nakliyat Petrol Taahhüt ve Tekstil Sanayi Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Valiliği
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İzmir Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nce 11/05/2018 tarihinde gerçekleştirilen "İzmir Bornova İmam Hatip Lisesi Yapım İşi" ihalesi üzerinde bırakılarak sözleşme imzalanan davacı şirket tarafından, sözleşmenin 4735 sayılı Kanun'un Geçici 4. maddesi uyarınca feshi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin … tarih ve E:… sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacı tarafından, yapım işinin devamı sırasında imalat girdilerinin fiyatlarında beklenmedik artış nedeniyle taahhüdün yerine getirilmesinin mümkün olmadığı belirtilerek 18/01/2019 tarih ve 30659 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7161 sayılı Vergi Kanunları ile Bazı Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 32. maddesi ile 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'na eklenen Geçici 4. maddesi hükmü uyarınca sözleşmenin feshedilerek tasfiyenin yapılması ve teminatların iade edilmesi talebiyle 05/03/2019 tarihinde başvuru yapıldığı, İzmir Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün … tarih ve E:.. sayılı yazısı ile tasfiye talebinin Hazine ve Maliye Bakanlığınca olumsuz değerlendirildiği, davacının süre uzatımına yönelik başvurusunun 18/10/2019 tarihli karar ile kabul edilerek sürenin 12/05/2020'ye kadar uzatıldığı, bu kez davacı tarafından 14/11/2019 tarihli dilekçe ile imalat girdilerinin fiyatlarında beklenmeyen artışlar meydana geldiği, süre uzatım kararının yerinde olmadığı, ihale tarihi itibarıyla fiyat farkının verilmemesi durumunda idareden kaynaklanan nedenlerle sözleşmenin feshedilmesinin talep edildiği, uyuşmazlığın, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun Geçici 4. maddesine istinaden, ifanın imkânsız hâle geldiğinden bahisle sözleşmenin sona erdirilmesine ilişkin olduğu, sözleşmenin uygulanmasından kaynaklanmayan, sözleşmeden doğan bir hak veya alacağın takibi niteliğini taşımayan, idarenin kamu gücüne dayanarak ve tek yanlı olarak tesis ettiği bir işlem niteliği göstermediği de göz önünde bulundurulduğunda, 4735 sayılı Kamu İhaleleri Sözleşmeleri Kanunu'nun 4. maddesi hükmü uyarınca tarafların sözleşme hükümlerinin uygulanmasında eşit hak ve yükümlülüklere sahip olduğu, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin fesih koşullarına yönelik ve sözleşmenin uygulanmasına ilişkin olarak tesis edildiği, yani uyuşmazlığın özel hukuk ilişkisine dayandığı anlaşıldığından, işbu davanın görüm ve çözümünde adli yargı mahkemelerinin görevli olduğu sonucuna varılmaktadır.
Belirtilen gerekçelerle davanın görev yönünden reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, Kanuna eklenen kuralla devam eden sözleşmelerde imalat girdilerinin fiyatlarında meydana gelen beklenmeyen artışlar nedeniyle yüklenicilere fesih ve tasfiye veya devretme hak ve yetkisi tanındığı, idarenin kamu gücüne dayanarak ve tek yanlı olarak tesis ettiği idari işlemlerin iptali istemiyle açılan veya bu nitelikteki idari işlemler nedeniyle doğan tazminat istemleri nedeniyle açılan davaların da idari yargı yerinde görülüp çözümlenmesi gerektiği, idarenin tek yanlı tesis ettiği dava konusu işlemin idari yargının görev alanında olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle davanın görev yönünden reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 08/06/2021 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.