T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2020/283
Karar No : 2022/6338
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Başkanlığı
(… Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Kara yolu ile yük taşımacılığı faaliyeti ile iştigâl eden davacı adına, sahte fatura kullandığından ve önceki dönemden devreden KDV tutarının düzeltildiğinden bahisle düzenlenen vergi inceleme raporlarına istinaden re'sen tarh edilen 2011/1-3,4-6,7-9,10-12, 2012/1-3,4-6 dönemleri vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinin kaldırılması istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacının ihtilaflı dönemlerde fatura aldığı … Ltd. Şti., … ve … Ltd. Şti. hakkında düzenlenen vergi tekniği raporlarının davacının fatura aldığı 2011 ve 2012 yıllarına ilişkin olmaması nedeniyle bu mükelleflerden alınan faturaların sahte olduğundan hareketle yapılan tarhiyatlarda hukuka uyarlık bulunmadığı, fatura alınan diğer mükellefler hakkındaki vergi tekniği raporlarında yer alan tespitlere göre, düzenlenen faturaların sahte olduğu anlaşıldığından cezalı tarhiyatların belirtilen kısımlarında ise hukuka aykırılık bulunmadığı, cezalı tarhiyatların 2010/12 döneminden devreden KDV tutarının düzeltilmesinden kaynaklanan kısmı yönünden; 2010 yılına ilişkin cezalı tarhiyatlara karşı açılan davada Mahkemelerinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verildiğinden anılan karar uyarınca azaltılan katma değer vergisinde de kısmen hukuka uyarlık bulunmadığı, cezalı tarhiyatların 2011/12 döneminden devreden KDV tutarının düzeltilmesinden kaynaklanan kısmına gelince, önceki dönemlere ilişkin cezalı tarhiyatların kısmen iptal edildiği, kısmen iptal isteminin reddedildiği anlaşıldığından, kısmen iptal edilen kısımlardan kaynaklanan kısmında hukuka uyarlık, kısmen iptal istemi reddedilen kısımlardan kaynaklanan kısmında ise hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, yapılan işlemlerin yasal ve yerinde olduğu belirtilerek temyiz isteminin kabulü ile Vergi Dava Dairesi kararının aleyhe olan kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Davalı idarenin, kararın … Ltd. Şti. ile …'ten alınan faturalardan kaynaklanan cezalı tarhiyatlara ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen temyiz istemi yönünden;
Her ne kadar Vergi Dava Dairesince, adı geçen mükellefler hakkında düzenlenen vergi tekniği raporlarının davacının fatura aldığı yıllara ilişkin olmaması nedeniyle bu mükelleflerden alınan faturaların sahte olduğundan hareketle yapılan tarhiyatlarda hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmış ise de, söz konusu vergi tekniği raporlarında yer alan tespitler ile davacı hakkında tanzim edilen vergi inceleme raporundaki tespitlerin, düzenlenen faturaların sahte olduğunu ortaya koymada yeterli olmadığı sonucuna ulaşıldığından, Vergi Dava Dairesi kararının belirtilen kısmında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.
Davalı idarenin, kararın … Ltd. Şti.'den alınan faturalardan kaynaklanan cezalı tarhiyatlara ilişkin kısmına yönelik temyiz istemine gelince;
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3/B maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, 134. maddesinin 1. fıkrasında, vergi incelemesinden maksadın, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak olduğu kurala bağlanmış, 359. maddesinin (b) bendinde ise gerçek bir muamele veya durum olmadığı halde bunlar varmış gibi düzenlenen belgeler, sahte belge olarak tanımlanmıştır.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 29. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; mükelleflerin, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça faaliyetlerine ilişkin olarak, kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisinin indirilebileceği hükme bağlanmıştır.
Katma değer vergisi, bünyesinde yer alan indirim müessesesiyle yansıtılabilir bir vergidir. Katma değer vergisi sisteminde mükellef ve sorumlu; üretim ve dağıtım kademeleri içinde, verginin tahsiline, indirimlerin yapılmasına, beyan edilip ödenmesine aracılık eder. Bu bakımdan indirim, mükellefiyete bağlı bir görev olduğu kadar aynı zamanda bir haktır. Katma değer vergisinde genel prensip, vergiye tabi teslimler üzerinden hesaplanan vergiden, alış faturalarında gösterilen verginin indirilmesidir. Katma değer vergisi indirimi hakkından yararlanabilmek için Kanun bazı şartların varlığını öngörmüştür. Bu şartların bir kısmı esasa, bir kısmı ise şekle ilişkindir. Katma değer vergisi, vergiyi doğuran olayın gerçekleşmesi halinde, zincirleme olarak kendi içinde otokontrol sistemi taşımaktadır.
Kayıt ve belge nizamına uyulması ve faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanması halinde, mal teslimi veya hizmet ifasına bağlı olarak tahsil edilen katma değer vergisinden, mükelleflerin kendilerine yapılan teslim ve ifaya ilişkin olarak ödedikleri katma değer vergisini indirmeleri mümkün olup, aksi durumda, faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığının tespiti halinde, bu faturalarda yer alan katma değer vergisinin indirimi mümkün bulunmamaktadır.
Buna göre, alış belgelerinde yer alan katma değer vergisinin indirim konusu yapılabilmesi için, alış faturası ya da benzeri vesikalarda ayrıca gösterilmesi ve bu vesikaların kanuni defterlere kaydedildiğinin tevsik edilmesinin yanında, söz konusu belgelerin gerçeği yansıtması da gerekmektedir.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine göre; uyuşmazlığın esasını, davacıya anılan faturaları düzenleyen firmanın düzenlediği faturaların, gerçek bir mal ve hizmet satışını içerip içermediği, dolayısıyla sahte olup olmadığı hususlarının tespiti oluşturmakta olup, uyuşmazlığın çözümü için söz konusu belgelerin hukuki mahiyetinin anlaşılabilmesi bakımından, bu belgeleri tanzim eden mükellef hakkında yapılan incelemeler sonucunda tespit edilen hususların irdelenmesi gerekmektedir.
Davacıya 26 adet KDV hariç 91.250,00 TL tutarında fatura düzenleyen Liman Vergi Dairesi mükellefi … Mak. Taş. Pet. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen … gün ve … sayılı Vergi Tekniği Raporu'nda, 01/01/1994 tarihinde "… Mah. ... Cad. … İşhanı Kat:… No:… …" adresinde dokumacılık ve tekstil endüstrisi makinelerinin toptan ticareti, motorlu taşıt ve motosiklet yakıtının perkande ticareti ve karayolu taşımacılığı faaliyetlerinde bulunmak üzere mükellefiyet tesis ettirdiği, ortaklarının …, … ve … olduğu, şirket müdürü olarak …'nın seçildiği, 31/10/2008 tarihi itibarıyla şirket ortaklarının …, … ve … olduğu, 11/02/2009 tarihinde …'ün ve …'nın tüm hisselerini …'a, …'nın ise …'na devrettiği, …'ın şirket müdürü olarak yetkilendirildiği, 17/09/2009 tarihinde …'ın hisselerinin tamamını …'a devrettiği ve adı geçen kişinin şirket müdürü olarak seçildiği, 13/01/2010 tarihinde …'ın hisselerini …'a devrettiği, 2009 ve 2010 yıllarında şirket adresinde yapılan yoklamalarda, iş yerinin kapalı olduğu hususlarının tespit edildiği, defter ve belge isteme yazılarının şirket müdürü ve ortaklarının ikâmetgâh adreslerinde bulunamaması nedeniyle tebliğ edilemediği, 2010 yılında 110 adet belge bastırıldığı, 2010 yılında 3.436.508,90 TL matrah beyan etmesine karşın 693,52 TL ödenecek vergi beyan ettiği, muhtasar beyannamelerin ise verilmediği, 2010 yılında Ba formuyla 3.415.402,00 TL mal alışı beyan etmesine karşın şirkete mal satan firmaların Bs formuyla 87.461,00 TL satış beyan ettiği, 22/12/2010 tarihi itibarıyla toplam 32.612,52 TL vergi borcu bulunduğu, 24/05/2010 tarihi itibarıyla mükellefiyetinin re'sen terkin edildiği tespitlerine yer verilmiştir.
Yukarıda belirtilen tespitlerin bir bütün halinde değerlendirilmesinden; yüksek tutarlarda satışı olmasına karşın herhangi bir taşıtının, demirbaşının ve duran varlığının olmadığı, 500,00 TL sermaye ile bu kadar yüksek tutarlı satış gerçekleştirildiği, beyan edilen katma değer vergisi matrahlarına göre ödenecek verginin çok cüz'i olduğu ve ödenmediği, 11/02/2009 tarihli hisse devrinden sonra yoğun şekilde belge bastırıldığı, Ba-Bs formlarında uyumsuzlukların bulunduğu, şirkete ve ortaklarına ulaşılamadığı, bu haliyle davacı şirkete düzenlenen faturaların gerçek bir emtia teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığı anlaşıldığından, Vergi Dava Dairesi kararının belirtilen kısmında hukuki isabet görülmemiştir.
Öte yandan, cezalı tarhiyatların devreden katma değer vergisi tutarının düzeltilmesinden kaynaklanan kısmı yönünden de Mahkemece atıf yapılan karar, Danıştay Dördüncü Dairesi'nin 09/11/2022 tarih ve E:2019/3312, K:2022/6337 sayılı kararıyla kısmen bozulduğundan, oluşan hukuki duruma göre yeniden bir değerlendirme yapılacağı da tabidir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kısmen kabul, kısmen reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, … Ltd. Şti.'den alınan faturalardan kaynaklanan cezalı tarhiyatlara ilişkin kısmının Üye … ve Üye …'ün karşı oyu ve oyçokluğuyla, …'ten alınan faturalardan kaynaklanan cezalı tarhiyatlara ilişkin kısmının oybirliğiyle ve yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Anılan Vergi Dava Dairesi kararının, … Taşımacılık Ltd. Şti.'den alınan faturalardan kaynaklanan cezalı tarhiyatlara ilişkin kısmı ile cezalı tarhiyatların devreden katma değer vergisi tutarının düzeltilmesinden kaynaklanan kısmının ise oybirliğiyle BOZULMASINA,
4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 09/11/2022 tarihinde karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Davacının fatura aldığı … Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi hakkında tanzim edilen vergi tekniği raporunun tetkikinden, söz konusu mükellef tarafından düzenlenen faturaların gerçek bir mal ve hizmet teslimine dayanmadığı anlaşıldığından, Vergi Dava Dairesi kararının adı geçen mükelleften alınan faturalardan kaynaklı cezalı tarhiyata ilişkin kısmının bozulması gerektiği görüşüyle, Daire kararının bu kısmına ilişkin hüküm fıkrasına katılmıyoruz.