T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2020/2958
Karar No:2024/328
TEMYİZ EDENLER : I. (DAVACI) … Enerji Elektrik Üretim A.Ş.
II. (DAVALI) 1- … Kurumu
VEKİLLERİ : Av. …, Av. …
2- … Piyasaları İşletme A.Ş. (…)
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından işletilmekte olan Eşen I Hidroelektrik Santrali'nin (HES) 2016 yılı Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizması (YEKDEM) kapsamına alınması istemiyle yapılan başvurunun reddine dair … tarih ve … sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istemiyle açılan davada, … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla anılan Kurul kararının iptaline karar verilmesi üzerine şirketlerine 26/04/2017 tarihinde anapara olarak yapılan toplam 6.515.851,02-TL ödemenin gecikmeli yapılmasından kaynaklanan ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'a göre hesaplanan zararın ödenmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine dair … tarih ve … sayılı Kurul kararının iptali ile 1.066.766,00-TL'nin idareye başvuru tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanun'a göre işleyecek faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; davacı şirkete ait Eşen I elektrik üretim tesisinin 2016 yılı YEKDEM kapsamına alınması istemiyle yapılan başvurunun reddine dair … tarih ve … sayılı Kurul kararının … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla iptal edildiği, anılan kararın uygulanması kapsamında davacı şirkete ait tesis 2016 yılı YEKDEM kapsamına alınarak davacıya uğramış olduğu zarara karşılık 26/04/2017 tarihinde 6.515.851,02-TL ödeme yapılmış ise de, hukuka aykırılığı yargı kararı ile saptanmış olan idarî işlemden kaynaklanan zararın idarece tazmin edilmesi gerektiği;
Bu kapsamda, davacı şirketin söz konusu bedeli kullanamamaktan kaynaklı zararının da tazmin edilmesi gerektiği;
Zarar hesaplanırken, davacı şirketin başvuru dilekçesindeki talebi doğrultusunda anılan meblağın her bir tahakkuk dönemi ile Mahkeme kararı uyarınca ödemenin yapıldığı 26/04/2017 (Mahkeme kararında sehven 24/06/2017 olarak belirtilmiştir.) tarihine kadar geçen sürede davalı idare alacaklarına uygulanan gecikme zammı oranının dikkate alınması gerektiği;
Gelir İdaresi Başkanlığı'na ait resmî internet sitesinde yer alan gecikme zammı ve faiz oranlarına ilişkin tabloda, 19/10/2010-04/09/2018 tarihleri arasında gecikme zammı oranının aylık %1,40 olduğu, Mahkemelerinin 31/01/2019 tarihli ara kararına istinaden davalı EPİAŞ tarafından dava dosyasına sunulan bilgi ve belgelerden, davacı şirkete ait Eşen I elektrik üretim tesisinin 2016 yılı YEKDEM listesine dâhil edilmesi ile davacı şirkete ödenen 6.515.851,02-TL'nin ay bazında tahakkuk ettiği tarih ile ödeme tarihi olan 26/04/2017 tarihi arasındaki gecikme zammının toplam 1.066.766,00-TL'ye tekabül ettiği anlaşıldığından anılan tutarın davacıya ödenmesine karar verilmesi gerektiği;
Öte yandan, anılan tutarın idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlemin iptaline, davacının tazminat isteminin kabulü ile 1.066.766,00-TL'nin idareye başvuru tarihinden (01/06/2017) itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idarece davacı şirkete ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nce, İdare Mahkemesi tarafından, 6183 sayılı Kanun hükümlerini esas alınarak tazminata hükmedilmiş ise de, 6183 sayılı Kanun'un 1. maddesinde yer alan, ''Devlete, vilayet hususi idarelerine ve belediyelere ait vergi, resim, harç, ceza tahkik ve takiplerine ait muhakeme masrafı, vergi cezası, para cezası gibi asli, gecikme zammı, faiz gibi fer'i amme alacakları ve aynı idarelerin akitten, haksız fiil ve haksız iktisaptan doğanlar dışında kalan ve amme hizmetleri tatbikatından mütevellit olan diğer alacakları ile; bunların takip masrafları hakkında bu Kanun hükümleri tatbik olunur." kuralı dikkate alındığında, dava konusu uyuşmazlık herhangi bir kamu alacağının takip ve tahsili işleminden kaynaklanmadığından bu kuraldan hareketle tazminata hükmedilmesinde hukukî isabet bulunmadığı;
Dava konusu uyuşmazlığa yönelik tazminat isteminin hukukî dayanağının 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun olduğu;
Eşen I elektrik üretim tesisi, yargı kararı olmaksızın 2016 yılı YEKDEM kapsamına dâhil edilmiş olsaydı, davalı idare tarafından davacı şirkete 24/02/2016 tarihinde 476.193,00-TL; 24/03/2016 tarihinde 619.244,00-TL; 28/04/2016 tarihinde 1.970.615,00-TL; 27/05/2016 tarihinde 845.322,00-TL; 24/06/2016 tarihinde 1.009.530,00-TL; 27/07/2016 tarihinde 516.994,00-TL; 24/08/2016 tarihinde 393.812,00-TL; 28/09/2016 tarihinde 305.655,00-TL; 26/10/2016 tarihinde 364.189,00-TL ve 23/11/2016 tarihinde 14.283,00-TL olmak üzere toplam 6.515.837,02-TL ödeme yapılması gerektiği, oysa ki bu tutarların yargı kararı uyarınca 26/04/2017 tarihinde davacı şirkete hiçbir gecikme gözetilmeksizin defaten ödendiği;
Bu kapsamda, davacı şirketin hak etmiş olduğu bu ödemelerin (her bir ödeme tutarının) 26/04/2017 tarihine kadar olan zaman aralıklarının birbirinden farklı olduğu ve bu zaman aralıkları esas alınarak faiz tutarlarının hesaplanması gerektiği;
Dairelerinin 30/01/2020 tarihli ara kararına istinaden davalılar tarafından verilen cevabî yazılarda, davacı şirketin toplam faiz alacağının 524.385,20-TL olduğunun belirtildiği ve bu hesaplamanın da, hükme esas alınabilecek nitelikte olduğunun anlaşıldığı;
Bu itibarla, davacı şirketin, söz konusu geç ödemeden dolayı hak etmiş olduğu toplam faiz alacak tutarının 524.385,20-TL olduğu, davacının söz konusu başvurusunun bu miktar esas alınarak kabul edilmesi gerekirken, aksi yönde tesis edilen dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı, ayrıca 1.066.766,00-TL tutarında faiz talep edilmesi (miktar olarak) hukukî dayanaktan yoksun olduğundan, İdare Mahkemesi'nce, 1.066.766,00-TL'nin 01/06/2017 tarihinden itibaren işletilecek kanunî faiziyle birlikte davacı şirkete ödenmesine hükmedilmesinde hukukî isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davalıların istinaf başvurularının kısmen kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, esastan incelenen davada, dava konusu işlemin 524.385,20-TL'lik kısmının iptaline, fazlaya ilişkin kısmı yönünden (542.380,80-TL) davanın reddine; davacının tazminat isteminin kısmen kabulüne 524.385,20-TL'nin 01/06/2017 tarihinden itibaren işletilecek kanunî faiziyle birlikte davalı idareler tarafından davacı şirkete ödenmesine, davacı şirketin fazlaya ilişkin tazminat isteminin (542.380,80-TL) reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davacı tarafından, Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği (Yönetmelik) uyarınca, uğranılan zarara ilişkin uygulanması gereken faiz oranının 6183 sayılı Kanun'a göre belirlenmesi gerektiği, Bölge İdare Mahkemesi kararının davanın reddine ilişkin kısımda hukukî isabet bulunmadığı ileri sürülmüştür.
Davalı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından, usûle ilişkin olarak, idarelerinin bu davada hasım mevkiinde yer almaması gerektiği; esasa ilişkin olarak ise, EPİAŞ tarafından davacıya yargı kararının uygulanması kapsamında ödeme yapıldığından bu düzeltme işleminin dayanağının Yönetmelik olmadığı, uyuşmazlık konusu olayda geç ödeme yapılmasının söz konusu olmadığı, davacı şirkete yapılan ödemede esas alınan Yönetmelik düzenlemelerinde alacak ve/veya borç yönünde herhangi bir faiz uygulamasına yer verilmediği, davacı şirketin faize faiz eklenmesi suretiyle zararının giderilmesi talebinin hukuka aykırı olduğu, dava konusu işlemin hukuka uygun tesis edildiği, Bölge İdare Mahkemesi kararının iptal ve kabule ilişkin kısmında hukukî isabet bulunmadığı ileri sürülmüştür.
Davalı EPİAŞ tarafından, usûle ilişkin olarak, şirketlerinin bu davada hasım mevkiinde yer almaması gerektiği; esasa ilişkin olarak ise, davacının alacağı kamu alacağı olmadığından 6183 sayılı Kanun'un uyuşmazlık konusu olayda uygulanamayacağı, İdare Mahkemesi kararı üzerine davacı tarafından düzenlenen 6.515.851,02-TL tutarında fatura bedelinin şirketlerince 7 iş günü içerisinde 26/04/2017 tarihinde davacıya ödendiği, davacının bu bedeli geç elde etmesi söz konusu olmadığından tazminat talebinin yersiz olduğu, Bölge İdare Mahkemesi kararının iptal ve kabule ilişkin kısmında hukukî isabet bulunmadığı ileri sürülmüştür.
TARAFLARIN SAVUNMALARI :
Davalı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından, Bölge İdare Mahkemesi kararının davanın reddine ilişkin kısmının usûl ve hukuka uygun olduğu, davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
Davacı ve EPİAŞ tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'İN DÜŞÜNCESİ : Davacının temyiz isteminin reddi, davalıların temyiz istemlerinin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
USÛL YÖNÜNDEN:
Davalıların usûle ilişkin itirazları geçerli görülmemiştir.
ESAS YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY:
Davacı şirket tarafından işletilmekte olan Eşen I HES'in 2016 yılı YEKDEM kapsamına alınması istemiyle yapılan başvuru … tarih ve … sayılı Kurul kararıyla reddedilmiştir.
Anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada, … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla anılan Kurul kararının iptaline karar verilmiştir.
Bu kararın uygulanması kapsamında davacı şirkete 26/04/2017 tarihinde anapara olarak toplam 6.515.851,02-TL ödeme yapılmıştır.
Davacı şirket tarafından, bu ödemenin gecikmeli yapılmasından kaynaklanan ve 6183 sayılı Kanun'a göre hesaplanan zararın ödenmesi talebiyle davalı idareye başvuruda bulunulmuştur.
Bu başvurunun … tarih ve … sayılı Kurul kararı ile reddedilmesi üzerine anılan Kurul kararının iptali ile 1.066.766,00-TL'nin idareye başvuru tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanun'a göre işleyecek faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.
HUKUKÎ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden, davacı şirkete 2016 yılı YEKDEM ödemesi yapılmasının dayağının … İdare Mahkemesi'nce verilen iptal kararı olduğu, bu karara yönelik istinaf isteminin … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nce reddedilmesi üzerine davalı idarece temyiz isteminde bulunulduğu, Dairemizin 15/09/2020 tarih ve E:2018/1515, K:2020/2089 sayılı kararıyla davalı idarenin temyiz istemi kabul edilerek anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verildiği, … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nce Dairemizin anılan bozma kararına uyularak verilen 23/12/2020 tarih ve E:2020/1844, K:2020/2457 sayılı kararla, … tarih ve … sayılı Kurul kararının iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, esastan incelenen davanın reddine karar verildiği, bu karara yönelik davacının temyiz isteminin ise Dairemizin 26/12/2023 tarih ve E:2021/1038, K:2023/6277 sayılı kararıyla reddedilerek anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanmasına kesin olarak karar verildiği anlaşılmaktadır.
Bu kapsamda, … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla, davacı şirkete 2016 yılı YEKDEM ödemesi yapılmasının dayağını teşkil eden İdare Mahkemesi kararı hukuk aleminden kalktığından ve geç ödemeden kaynaklı zarar iddiası da bu hâliyle dayanaksız kaldığından oluşan yeni hukukî durum karşısında, uyuşmazlığın esası incelenerek yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
Bu itibarla, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukukî isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davalıların temyiz istemlerinin kabulüne,
3. Dava konusu işlemin iptali, davacının tazminat isteminin kabulü ile … -TL'nin idareye başvuru tarihinden (01/06/2017) itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idarece davacı şirkete ödenmesi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik davalıların istinaf başvurularının yukarıda özetlenen gerekçeyle kısmen kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılarak esastan incelenen davada, dava konusu işlemin … -TL'lik kısmının iptali, fazlaya ilişkin kısmı yönünden (… -TL) davanın reddi; davacının tazminat isteminin kısmen kabulü ile … -TL'nin 01/06/2017 tarihinden itibaren işletilecek kanunî faiziyle birlikte davalı idareler tarafından davacı şirkete ödenmesi, davacı şirketin fazlaya ilişkin tazminat isteminin (… -TL) reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
4. Davalılardan Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu harçtan muaf olduğundan temyiz aşamasında yatırılan toplam … -TL harcın istemi hâlinde anılan davalıya iadesine,
5. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesine, 22/01/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.