DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU 2020/2975 E. , 2021/3504 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2020/2975
Karar No : 2021/3504
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Kurumu
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …Enerji Elektrik Üretim A.Ş.
(Eski Unvanı: …Havacılık Akaryakıt Dağıtım Sanayi ve Ticaret A.Ş.)
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Onüçüncü Dairesinin 10/06/2020 tarih ve E:2015/352, K:2020/1305 sayılı kararının iptale ilişkin kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: 28/11/2014 tarih ve 29189 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1., 3., 4., 7. ve 8. maddeleri ile 5. maddesiyle Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 34. maddesinin 1. fıkrasına eklenen (r) bendinin ve 20/12/2014 tarih ve 29211 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren … tarih ve ..sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının 1. ve 2. maddelerinin iptali istenilmektedir.
Daire kararının özeti: Danıştay Onüçüncü Dairesinin 10/06/2020 tarih ve E:2015/352, K:2020/1305 sayılı kararıyla;
Davalı idarenin usule ilişkin itirazları geçerli görülmeyerek esasının incelemesine geçildiği belirtildikten sonra,
Dava konusu Yönetmelik değişikliğinin 1. maddesi yönünden;
Öğretide türevsel bir yetki olarak kabul edilen idarelerin düzenleme yetkisinin, yasalarla getirilen hükümleri aşacak bir şekilde kullanılamayacağının idare hukukunun en temel ilkelerinden olduğu,
Dava konusu Yönetmelik kuralının incelenmesinden, dağıtıcılarca en az beş bayiden oluşacak şekilde bayilik teşkilatı oluşturulması gerektiğinin anlaşıldığı,
Bu itibarla, dava konusu düzenleyici işlemlerin tesis edildiği tarih itibarıyla 5015 sayılı Kanun'un 3. maddesinde: "(...) Lisansların verilmesinde pazara giriş açısından teknoloji, kalite, güvenlik, hizmet ve teşebbüsün sürdürülebilirliği dikkate alınır, bayi sayısı, depolama kapasitesi (işletme stok kapasitesi hariç) konularında sayısal büyüklüklerle sınırlama yapılmaz." kuralına yer verildiği,
Anılan Kanun maddesinde bayi sayısı konusunda sayısal sınırlama getirilemeyeceği kuralına yer verildiği dikkate alındığında, bu yasal düzenlemeyi aşar şekilde, bayilik teşkilatının "en az beş bayiden" oluşacağına ilişkin ibarede hukuka uygunluk bulunmadığı,
Davanın diğer kısımları yönünden ise; bu kısımlarda hukuka ve usule aykırılık olmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle,
Kısmen dava konusu düzenlemenin iptaline; kısmen davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, temyize konu iptal kararında temel gerekçenin Yönetmelik hükmünün Kanun'a aykırı olması olduğu ancak 14/02/2019 tarih ve 7164 sayılı Kanun'un 30. maddesiyle yapılan değişiklikle; "bayi sayısı, depolama kapasitesi (işletme stok kapasitesi hariç) konularında sayısal büyüklüklerle sınırlama yapılmaz" şeklindeki ibarenin yürürlükten kaldırıldığı; lisans işlemlerine ilişkin Kurumun düzenleme yapma yetkisinin arttırıldığı; ayrıca, iptaline karar verilen Yönetmelik hükmünün de değiştirildiği; halihazırda, Kurumun bayilik sayısı çerçevesinde sınırlamalar getirmesinin yasal dayanağı bulunduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının temyize konu kısmının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın iptale ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Öte yandan; Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin "Tanımlar" başlığı taşıyan 4. maddesinin, "bayilik teşkilatı" tanımını içeren (34) numaralı bendindeki ""en az beş bayiden" ibaresi, Danıştay Onüçüncü Dairesinin 11/06/2019 tarih ve E:2016/2206, K:2019/1989 sayılı kararı ile iptal edilmiş; anılan karar, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 12/02/2020 tarih ve E:2019/2697, K:2020/314 sayılı kararı ile onanmıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle kısmen reddine, kısmen dava konusu işlemin iptaline ilişkin Danıştay Onüçüncü Dairesinin 10/06/2020 tarih ve E:2015/352, K:2020/1305 sayılı kararının temyize konu iptale ilişkin kısmının ONANMASINA,
3. Kesin olarak, 30/12/2021 tarihinde oybirliği ile karar verildi.