T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2020/3052
Karar No:2022/4690
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Makine ve Kimya Endüstrisi Kurumu tarafından … tarihinde gerçekleştirilen … kayıt numaralı "3000 Adet Dikişsiz Çelik Çekme Boru" ihalesine ilişkin olarak, sözleşmenin süresinde imzalanmadığı gerekçesiyle 6 (altı) ay süreyle tüm ihalelerden yasaklanmasına ilişkin 14/07/2018 tarih ve 30478 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Savunma Bakanlığı'nın 22/06/2018 tarihli işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; Makine ve Kimya Endüstrisi Kurumu tarafından … tarihinde yapılan … kayıt numaralı "3000 Adet Dikişsiz Çelik Çekme Boru" ihalesine katılan davacı şirketin, ihalede ikinci en düşük teklif veren şirket olarak belirlendiği, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme neticesinde 09/03/2018 tarihli karar ile ihalenin ekonomik açıdan en düşük 1. teklif sahibi Amerika Birleşik Devletleri'nde yerleşik bir şirket üzerinde kaldığı, bu kararın İdari Şartname'nin 36. maddesi uyarınca üç iş günü içerisinde ihaleye teklif veren diğer isteklilere bildirildiği, ihale üzerinde kalan şirkete 14/03/2018 tarihli sözleşme gönderilerek ilgili mevzuat uyarınca 30 gün içerisinde sözleşmenin imzalanmasının talep edildiği, ancak anılan şirketin 26/03/2018 tarihinde sözleşmeyi imzalamayacağını bildirmesi üzerine davalı idarece, en avantajlı 2. teklif sahibi olan davacı şirketten, "3000 Adet Dikişsiz Çelik Çekme Borunun" temini için ihaleye teklif etmiş oldukları 5.640.000,00 TL+KDV bedeli üzerinden düzenlenen … tarih ve … sayılı sözleşme gönderilerek 10 gün içinde sözleşmenin imzalanması ve ihale konusu malların sözleşme uyarınca, sözleşmenin yürürlüğe girmesine müteakip 2 ay içinde MKE Ağır Silah ve Çelik Fabrikası Müdürlüğü'ne teslim edilmesi gerektiğinin bildirildiği, bildirim üzerine davacı şirketin davalı idareye 20/04/2018 tarihli ihtarname göndererek, ihale konusu malların Çin'de üretilerek Türkiye'ye gönderileceğini, sözleşmeye göre malların Haziran ayında hazır edilmesi gerektiği, ancak 2 ay gibi kısa bir sürede malların Çin'den imal edilip gönderilmesinin mümkün olmadığı, ayrıca teklif sunulduğu zaman ile sözleşmenin şirketlerine gönderildiği zaman arasında ciddi döviz kuru farkı olduğu, ABD ile Suriye arasındaki kriz sebebiyle Türk parasının değer kaybettiği, sözleşme hükümlerinin aynen ifasının şirketlerinin mahvına sebep olacağı, bu sebeple 28/02/2018-17/04/2018 tarihleri arasında kur farkından kaynaklanan 320.000,00-TL'nin davalı idarece ödenmesi gerektiği, dolayısıyla cezaî şart uygulanmadan 60 gün ek süre verilmesi ve 320.000,00 TL kur farkı ödenmesi hâlinde sözleşmenin imzalanabileceğini ihtar ettiği, davalı idare 07/05/2017 tarihli cevabî yazıda özetle, "İdari Şartname'nin 43/1 maddesinde yer alan "yükleniciye fiyat farkı verilmeyecektir" düzenlemesi uyarınca fiyat farkı verilmesinin söz konusu olmayacağının, ekonomik açıdan en avantajlı 2. teklif sahibi olan davacı şirketin teklifinin geçerlilik süresinin devam ettiğinin, bu sürenin 28/05/2018 tarihinde sona ereceğinin davacı şirkete bildirdiği, davacı şirket tarafından sözleşmenin imzalanmaması üzerine 4734 sayılı Kanun'un 58. maddesinde yer alan hüküm uyarınca dava konusu işlemin tesis edildiği,
Davacı şirket tarafından ihale sürecinin uzaması, kur artışı gibi gerekçelerle sözleşmeden imtina edilmiş ise de, söz konusu gerekçelerin mücbir sebep hâli olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, 4735 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 4. madde ile sözleşmenin genel hükümlere göre tasfiyesi imkânı getirildiği, Dolar kurunun 3,80-TL'den 4,10-TL'ye çıkması sebebiyle maliyetlerin arttığı, ihale konusu malın 2 ay içerisinde teminin mümkün olmadığı, ek süre taleplerinin kabul edilmediği, yasaklama işleminin süresinde tesis edilmediği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 08/12/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.