Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2020/3055 E. , 2022/637 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/3055
Karar No : 2022/637
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Kurumu Başkanlığı / …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığında … olarak görev yapmakta iken 14/04/2016 tarihinde istifa ederek görevinden ayrılan davacı tarafından, Antalya Sosyal Güvenlik İl Müdürü olarak görev yaptığı dönemde işlediği ileri sürülen fiilleriyle ilgili olarak, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Yüksek Disiplin Kurulu'nun … tarihli ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararla; uyuşmazlıkta, şirkete tahsis edilen aracın 24 saat davacıda durduğu ve özel işlerinde kullanıldığını kanıtlayan herhangi bir bilgi ya da belgenin bulunmadığı, … Tur. Taş. Güv. Sist. ve Hiz. Gıda Tem. Tic. Ltd. Şti. tarafından … marka aracın Sosyal Güvenlik Kurumuna tahsis edilmesi konusunda Kurumda çalışan herhangi bir kimsenin ifadesinin alınmadığı, davacı tarafından … marka aracın Kuruma tahsis edilmesine yönelik baskı yapıldığı hususunun şüpheye yer bırakmayacak şekilde tanık ifadeleriyle ispatlanmadığı gibi, davacının bu yönde bir iradesinin olduğunu kanıtlar nitelikte herhangi bir bilginin de yer almadığı; ayrıca, karar tarihi itibarıyla davacı hakkında adli yargıda icbar suretiyle irtikap fiilinden dolayı açılan herhangi bir soruşturma veya kovuşturmanın da bulunmadığının görüldüğü, bu durumda, davacının icbar suretiyle irtikap etme fiili sübuta erdiği ve bu sebeple memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunduğundan bahisle "Devlet memurluğundan çıkarma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin olarak tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu işlemin hukuka uygun olarak tesis edildiği belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin … İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın … İdare Mahkemesine gönderilmesine, 23/02/2022 tarihinde kesin olarak gerekçede oyçokluğu, esasta oybirliğiyle karar verildi.
(X) KARŞI OY :
… Sosyal Güvenlik İl Müdürü olarak görev yapan ve 14/04/2016 tarihinde istifa etmek suretiyle Kurumdaki görevinden ayrılan davacının, hakkında yapılan şikayetler nedeniyle soruşturma başlatıldığı, yürütülen soruşturma sonucu … tarihli ve … sayılı soruşturma raporunda, ihaleyi kazanan şirketler tarafından Sosyal Güvenlik Kurumuna … marka üst segment aracın tahsis edildiği, ancak davacının devlet memurluğundan çekildikten sonra bu aracın … marka araç ile değiştirildiği ve şirkete tahsis edilen aracın 24 saat davacıda durduğu ve davacı tarafından özel işlerinde kullandığı, … Tur. Taş. Güv. Sist. ve Hiz. Gıda Tem. Tic. Ltd. Şti.'nin yetkilisi … marka aracın Kuruma tahsis edilme konusunda Kurumdaki bir çalışanın kendisine "sizden önceki şirket öyle yapmıştı" demesini gerekçe gösterdiği tespitlerinin yer aldığı ve bu tespitlerden hareketle raporun sonuç kısmında davacının … Turizm Taş. ve Tic. Ltd. Şti. ve … Tur. Taş. Güv. Sist. ve Hiz. Gıda Tem. Tic. Ltd. Şti.'yi icbar suretiyle irtikap etme fiilinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde tanımlanan "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiiline uygun olması nedeniyle "Devlet memurluğundan çıkarma" cezası ile cezalandırılmasının teklif edildiği, bu teklif uyarınca Sosyal Güvenlik Kurumu Yüksek Disiplin Kurulunun … tarihli ve … sayılı kararı ile devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılması üzerine bu kararın iptali istemiyle dava açıldığı dosyanın incelenmesinden anlaşılmıştır.
Disiplin cezaları, kamu görevlilerinin mevzuata, çalışma düzenine, hizmetin gereklerine aykırı eylemlerine karşı düzenlenen idari yaptırımlardır. Kamu hizmetlerinden sürekli uzaklaştırmak gibi ağır sonuçlara uzanan disiplin cezaları, ağırlığı ve önemi sebebiyle Anayasa'nın 38. maddesindeki suç ve cezalara ilişkin kurallara tabi tutulmuşlardır.
"Kanunsuz suç ve ceza olmaz" ilkesi uyarınca, ceza yaptırımına bağlanan her bir eylemin tanımının yapılması ve yasanın ne tür eylemleri suç sayarak yasakladığının hiçbir kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirtilmesi gerekmektedir. Sözü edilen suç tanımlaması yapıldıktan sonra, suçun karşılığı olan cezanın ve suç sayılan eylemi gerçekleştiren kamu görevlisinin hangi disiplin kuralını ihlal ettiğinin açık bir şekilde ortaya konulması da zorunludur. Söz konusu eylem, mevzuatta öngörülen tanıma uymuyorsa verilen disiplin cezasının hukuka aykırı olacağı açıktır.
Bakılan uyuşmazlıkta, davacıya isnat edilen ve dava konusu karara dayanak olan fiillerin "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" kapsamında olmadığı açıktır. Bu haliyle davacının üzerine atılı bulunan eylemin, anılan kanun hükmündeki suç tanımına uymadığı; bir başka ifadeyle, 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde sayılan fiil ve haller arasında yer almadığından, disiplin hukukunda yer alan tipiklik şartının gerçekleşmediği açıktır.
Bu nedenle dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle onanması gerektiği görüşüyle, çoğunluk kararına gerekçe yönünden katılmıyorum.