Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2020/3216 E. , 2022/1302 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2020/3216
Karar No : 2022/1302
KARARIN DÜZELTİLMESİNİ
İSTEYEN (DAVACILAR) : 1- ...
5- ...
VEKİLLERİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ...Komutanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının kısmen onanmasına kısmen bozulmasına dair Danıştay Onuncu Dairesince verilen 23/09/2019 tarih ve E:2019/3015, K:2019/5939 sayılı kararın davacılar tarafından aleyhlerine olan kısımlarının, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, yakınları ...'ın 22/06/2010 tarihinde, İstanbul ili ... semtinde bulunan askeri lojmanlardan aldığı personeli taşıyan aracın geçişi sırasında terör örgütü mensuplarınca uzaktan kumandalı bomba ile gerçekleştirilen saldırı sonucu meydana gelen patlamada yaşamını yitirmesi nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen zarara karşılık olarak maddi ve manevi tazminat ödenmesi istemli başvurularının zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile ölenin babası ... için 25.000,00 TL maddi, 125.000,00 TL manevi, annesi ... için 25.000,00 TL maddi, 125.000,00 TL manevi, kardeşi ... için 125.000,00 TL manevi, anneannesi ... için 50.000,00 TL manevi, dedesi ... için 50.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; terör saldırısına uğrayan servis aracında taşınan askeri personelin görev yerlerine güvenli bir şekilde intikal ettirilmelerinin davalı idarenin sorumluluğunda bulunduğu, aracın askeri personel taşıması nedeniyle terör örgütleri için açık hedef olma ihtimali yüksek olduğundan güvenlik önlemlerinin bu ölçüde daha hassas şekilde alınması gerektiği, bunları sağlamayan idarenin olayın meydana gelmesinde hizmet kusuru bulunduğu, olayın "sosyal risk" kapsamında olmadığı dolayısıyla 5233 sayılı Kanun hükümlerinin olaya uygulanamayacağı, oluşan zararların davalı idarece hizmet kusuru ilkesi uyarınca tazmini gerektiği gerekçesiyle, maddi zararın tespiti amacıyla yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen rapor hükme esas alınmak suretiyle ... için 18.860,50 TL, ... için 4.294,26 TL maddi tazminat ile olay nedeniyle davacıların duydukları acı ve üzüntüyü gidermeye yönelik olarak Belgin ve ... için ayrı ayrı 100.000,00 TL, ... için 50.000,00 TL, ... için 25.000,00 TL, ... için 25.000,00 TL manevi tazminatın davalı idareye başvuru tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin istemlerin reddine karar verilmiştir.
Daire kararının özeti: Tarafların temyiz başvurusu üzerine Danıştay Onuncu Dairesinin 23/09/2019 tarih ve E:2019/3015, K:2019/5939 sayılı kararı ile; İdare Mahkemesince, davalı idarenin gerekli ve yeterli güvenlik önlemlerini almadığı, bu nedenle olayın meydana gelmesinde hizmet kusuru bulunduğu gerekçesiyle karar verilmiş ise de, olayda hizmet kusuru bulunmadığı, kamu personelinin görevi nedeniyle doğrudan kendisinin veya yakınlarının (eş, füru, anne, baba, kardeş) maruz kaldığı terör saldırısı nedeniyle uğramış oldukları özel ve olağan dışı zararın kusursuz sorumluluk ilkesine göre tazmini gerektiği; maddi tazminat yönünden, karara esas alınan hesap bilirkişisi raporunun hesaplama yöntemi bakımından hükme esas alınacak nitelikte bulunmadığı gerekçesiyle İdare Mahkemesi kararının maddi tazminata ilişkin kısmının yeniden bilirkişi raporu aldırılmak üzere bozulmasına; manevi tazminat yönünden, kararın ölenin anneannesi ve dedesi olan ... ve ... için ayrı ayrı 25.000,00 TL manevi tazminat ödenmesine ilişkin kısmının onanmasına; diğer davacılar ..., ... ve ... lehine hükmedilen manevi tazminat tutarlarının fazla olduğu gerekçesiyle anılan davacıların manevi tazminat istemleri hakkında yeniden bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle, kararın ..., ... ve ... için toplam 250.000,00 TL manevi tazminatın kabulüne ilişkin kısmının bozulmasına; ayrıca, davacılar tarafından dava dilekçesinde, maddi ve manevi tazminat ödenmesi istemli başvurularının zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemine de yer verildiği, ancak İdare Mahkemesince bu istem hakkında hüküm kurulmadığından, temyize konu kararda bu yönüyle de hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle kararın davacıların maddi ve manevi tazminat ödenmesi istemli başvurularının zımnen reddine ilişkin işlemin iptali konusunda eksik hüküm kurulmasına ilişkin kısmının bozulmasına karar verilmiştir.
KARAR DÜZELTME
TALEP_EDENİN_İDDİALARI : Davacılar tarafından, ödenen nakdi tazminat tutarının hükmedilen tazminattan indirilemeyeceği, yasal bir zorunluluk olmadığı halde TRH 2010 tablosunun uygulanmasının mümkün olmadığı, bilirkişi raporunda davacılar yakınının lise mezunu olarak asgari ücret üzerinden hesaplama yapılmasının hatalı olduğu, manevi tazminat miktarının her somut olayın özelliğine göre belirleneceğinden hükmedilen miktarın fazla olmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, kararın usul ve hukuka uygun olduğu belirtilerek karar düzeltme isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : 2577 sayılı Kanun'un 26. maddesinin birinci fıkrası hükmünün uygulanmasını teminen karar düzeltme istemlerinin kısmen kabulü, kısmen reddi ile Mahkeme kararının ... için 25.000,00 TL manevi tazminatın kabulüne, ... için 4.294,26 TL maddi, 100.000,00 TL manevi tazminatın kabulüne ilişkin kısımlarının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
A) Karar Düzeltme İstemine Konu Kararın, davacılar ... ve ...'a İlişkin Kısımlarının Dışındaki Kısımlarının İncelenmesi:
Danıştay dava daireleri ile İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurullarının temyiz üzerine verilen kararları hakkında, ancak 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulamaya devam edilen) 54. maddesinde yazılı nedenlerle kararın düzeltilmesi istenebilir. Davacıların karar düzeltme dilekçesinde, öne sürdüğü hususlar, düzeltilmesi istenilen kararın ... ve ...'a ilişkin kısmı dışında kalan kısımları yönünden anılan maddede yazılı nedenlerden hiçbirine uymamaktadır.
Bu nedenle, kararın bu kısımlarının düzeltilmesine yönelik istemin reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.
B) Karar Düzeltme İstemine Konu Kararın, davacılar ... ve ...'a İlişkin Kısımlarının İncelenmesi:
2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulamasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca karar düzeltme isteminin kısmen kabulü ile Danıştay Onuncu Dairesinin 23/09/2019 tarih ve E:2019/3015, K:2019/5939 sayılı kararının, ... ve ...'a ilişkin kısımları kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:
İNCELEME VE GEREKÇE :
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik" başlıklı 26. maddesinde; "1. Dava esnasında ölüm veya herhangi bir sebeple tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olursa, davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar; gerçek kişilerden olan tarafın ölümü halinde, idarenin mirasçılar aleyhine takibi yenilemesine kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına ilgili mahkemece karar verilir. Dört ay içinde yenileme dilekçesi verilmemiş ise, varsa yürütmenin durdurulması kararı kendiliğinden hükümsüz kalır. 2. Yalnız öleni ilgilendiren davalara ait dilekçeler iptal edilir." hükümlerine yer verilmiştir.
2577 sayılı Kanun'un 26. maddesinin "yalnız öleni ilgilendiren davalara ait dilekçeler iptal edilir." hükmünden kastedilen davalar; münhasıran ölenin şahsına sıkı sıkıya bağlı olan, başkalarına devir ve temliki veya miras yoluyla intikali mümkün olmayan haklarla ilgili davalardır. Bunun dışında, Türk Medeni Kanunu hükümleri uyarınca, ölene ait bulunan bütün haklar, mallar ve borçlar mirasçılara geçeceğinden, dava açılmakla mameleki niteliğe dönüşen haklar da ölenin malvarlığının bir bölümünü oluşturacağından, açılmış bulunan bu tür davaları ölenin mirasçılarının takip etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava dosyası ve Uyap kayıtlarının incelenmesinden, Danıştay Onuncu Dairesinin 23/09/2019 tarih ve E:2019/3015, K:2019/5939 sayılı kararından sonra, davacılardan ...'ın 22/11/2020 tarihinde, davacılardan ...'in ise 05/08/2021 tarihinde vefat ettiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda; İdare Mahkemesince, davacılardan ... ve ...'in vefat ettiği ve uyuşmazlığın yalnız öleni ilgilendiren bir dava niteliğinde bulunmadığı gözetilerek, bu davacılar yönünden 2577 sayılı Kanun'un 26. maddesinin birinci fıkrası uyarınca davayı takip hakkı kendisine geçen mirasçıların başvurmasına kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacıların karar düzeltme istemlerinin KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE,
2. ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının davacılar ... ve ...'a ilişkin kısımlarının 2577 sayılı Kanun'un 26. maddesinin 1. fıkrası hükmünün uygulanmasını teminen BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 14/03/2022 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.