Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2020/322 E. , 2022/9271 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2020/322
Karar No : 2022/9271
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı - …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … (Müteveffa)
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Antalya İli, Kepez İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parselde bulunan taşınmazda ruhsata aykırı imalat yapıldığından bahisle, 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi uyarınca yıkımına ve 42. maddesi uyarınca davacıya 134.106,83-TL idari para cezası verilmesine ilişkin Kepez Belediyesi Encümeninin … tarih ve … nolu kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacının yapı kayıt belgesi alıp almadığı, almış ise bir işlem tesis edilip edilmediğine yönelik Mahkemelerinin 19.06.2018 ve 27.09.2018 tarihli ara kararlarına istinaden davacı tarafından yapı kayıt belgesi alınarak idareye ibraz edildiğinin ve bu belgeye istinaden iş ve işlemlerin devam ettiğinin, konunun encümen aşamasında olduğunun idarece 25.12.2018 tarihli dilekçeyle belirtilmesi karşısında; bu aşamada mahkemelerince işin esası hakkında bir karar verilmesine mahal kalmadığı, bakılan davadaki yargılama giderleri ile vekalet ücreti yönünden ise; dava açıldıktan sonra yürürlüğe giren 7143 sayılı Kanun'un ilgili hükmü uyarınca işin esasına girilmeksizin sonuca varıldığından, tarafların haklılığı konusunda bir belirlemeye de gidilmeden, taraflarca yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde bırakılarak, leh veya aleyhinde de vekalet ücretine hükmolunmaması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, dava konusu hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, yargılama giderleri ve vekalet ücreti yönünden, davanın açıldığı tarihteki haklılık durumu ortaya konularak hüküm verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ…'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Antalya ili Kepez ilçesi, … mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazda ruhsat ve eklerine aykırı olarak yapı yapıldığının 24/02/2016 tarihli yapı tatil tutanağı ile tespiti üzerine, 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi uyarınca yıkımına ve aynı Kanunun 42. maddesi uyarınca davacıya 134.106,83-TL idari para cezası verilmesine ilişkin Kepez Belediyesi Encümeninin … tarih ve … nolu kararı alınmıştır.
Bunun üzerine görülmekte olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Tarafların Kişilik veya Niteliğinde Değişiklik" başlıklı 26. maddesinde; "Dava esnasında ölüm veya herhangi bir sebeple tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olursa, davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar; gerçek kişilerden olan tarafın ölümü halinde, idarenin mirasçılar aleyhine takibi yenilemesine kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına ilgili mahkemece karar verilir. Dört ay içinde yenileme dilekçesi verilmemiş ise, varsa yürütmenin durdurulması kararı kendiliğinden hükümsüz kalır. Yalnız öleni ilgilendiren davalara ait dilekçeler iptal edilir." hükmüne yer verilmiştir.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Suç ve cezalara ilişkin esaslar” kenar başlıklı 38. maddesinin 7. fıkrasında, “Ceza sorumluluğu şahsidir” hükmü yer almaktadır. Ceza sorumluluğunun şahsiliği ceza hukukunun temel ilkelerindendir. Cezaların şahsiliğinden amaç, bir kimsenin işlemediği bir fiilden dolayı cezalandırılamaması, başka bir anlatımla bir kimsenin başkasının fiilinden sorumlu tutulamamasıdır. Anayasanın 38. maddesinde idari ve adli cezalar arasında bir ayrım yapılmadığından idari para cezaları da bu maddede öngörülen ilkelere tabidir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın ve MERNİS kayıtlarının incelenmesinden; Antalya ili Kepez ilçesi, … mahallesi, …ada, … parsel sayılı taşınmazda ruhsat ve eklerine aykırı olarak yapı yapıldığından bahisle, , 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi uyarınca yıkımına ve aynı Kanunun 42. maddesi uyarınca davacıya 134.106,83-TL idari para cezası verilmesine ilişkin Kepez Belediyesi Encümeninin … tarih ve … nolu kararının iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı, Mahkemenin 15/02/2019 tarihli kararından sonra, 21/06/2019 tarihinde davacı …'ın vefat ettiği anlaşılmıştır.
Bu durumda; Bölge İdare Mahkemesi tarafından dava konusu Encümen kararının, 3194 sayılı Kanunun 32. maddesi uyarınca ruhsata aykırı imalatların yıkımına ilişkin kısmı yönünden, 2577 sayılı Kanunun 26. maddesinin birinci fıkrası uyarınca davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar dosyanın işlemden kaldırılması; davacıya idari para cezasına ilişkin kısmı yönünden ise, ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesi gereği, bu kısımlar, yalnızca vefat eden davacıyı ilgilendirdiğinden, 2577 sayılı Kanunun 26. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca dilekçenin iptali yönünde yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
Bu itibarla, istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle karar verilmesine yer olmadığına ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:.., K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 08/11/2022 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.