T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/3262
Karar No : 2023/7089
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN TARAFLAR:
1- DAVACI: …
VEKİLİ : Av. …
2- DAVALI : … Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: …Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda sözleşmeli infaz koruma memuru olarak görev yapan davacının, göreve geri dönme istemiyle yapmış olduğu başvurunun reddine ilişkin işlemin, ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla iptal edildiğinden bahisle istifa dilekçesini geri aldığı 13/06/2011 tarihi ile göreve iade edildiği 23/03/2015 tarihleri arasındaki parasal haklarının karşılığı olarak 15.000,00 TL(ıslah sonucu 68.594,53 TL) maddi ve 200.000,00 TL manevi olmak üzere toplam 215.000,00 TL tazminatın 13/06/2011 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararla; davacının, istifasının geri alınması talepli dilekçesinin işleme alınmaması nedeniyle mesleğinden ilişiğinin kesilmesi sonucunda göreve geri dönme talebinin reddi ve yargı yerince hukuka aykırı bulunan işlem nedeniyle göreve başlatıldığı tarihe kadar uğradığı maddi zararların tazmini gerekmekte olup, Mahkemelerinin 24/05/2019 günlü ara kararıyla davalı idareden davacının şayet davacı istifa etmemiş sayılıp, görevine devam etseydi, istifa dilekçesinin geri alındığı 13/06/2011 tarihi ile Mahkemece verilen iptal kararı sonrası göreve başlatıldığı 23/03/2015 tarihleri arasında görev yapması durumunda elde edebileceği mali hakların(maaş,yan ödeme ve diğer maddi hakların) toplam tutarının ne kadar olduğu sorulmuş olup, gelen bilgi ve belgeler uyarınca yoksun kalınan parasal tutarın 73.041,40 TL olduğu, ve yine aynı tarihli ara kararıyla davacı vekilinden davacının belirtilen tarih aralığında herhangi gelir getirici bir faaliyette bulunup bulunmadığının ve gelir elde etmiş ise ne kadarlık bir gelir elde ettiğinin sorulması üzerine, gelen bilgi ve belgelerden davacının görevden uzak kaldığı süreçte 4.445,87 TL gelir getirici faaliyette bulunduğunun belirtildiği, bu durumda, Anayasa'nın 125. maddesi uyarınca yargı kararı uyarınca hukuka aykırı bulunarak iptal edilen davalı idarenin mezkur işlemi nedeniyle yoksun kalınan ve ıslah edilen toplam 68.594,53 TL'nin yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi gerektiği; manevi tazminat istemi yönünden ise; manevi tazminat, idarenin hukuka aykırılığı saptanan işlem ve eylemleri nedeniyle, kişilerin şeref ve haysiyetinin ağır biçimde rencide olduğu durumlarda veya kişinin manevi varlığının derin elem ve sarsıntıya maruz kaldığı durumlarda, kararlaştırılan bir manevi tatmin müessesi olup, olayda davacı açısından idareyi manevi tazminatla yükümlü tutabilecek koşulların gerçekleşmediği kanaatine varılmış olup, manevi tazminatın şartları oluşmadığından bu istemin kabulüne olanak bulunmadığı gerekçesiyle 68.594,53. TL maddi tazminatın 15.000 TL'sinin davalı idareye başvuru tarihi olan 23/02/2015 tarihinden itibaren, geriye kalan 53.594,53 TL'lik kısmının ise, ıslah dilekçesinin Mahkemelerine verildiği 25/07/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, manevi tazminat isteminin ise reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davalı idare tarafından, Mahkeme kararının kabule ilişkin kısmı yönünden, davacı tarafından ise, maddi tazminata işletilecek faizin başlangıç tarihi ile manevi tazminat isteminin reddi yönünden hukuk ve usule aykırı olduğu öne sürülmek suretiyle, istinaf yoluyla kaldırılması istenilmesi üzerine, davalı idarenin istinaf isteminin reddine davacının istinaf isteminin kısmen kabulüyle davacıya ödenmesine hükmedilen 68.594,53. TL maddi tazminata, sözleşmesinin feshedilerek davalı idareden ilişiğinin kesildiği 16/06/2011 tarihinden itibaren tahakkuk edecek her ay için ayrı ayrı hesaplanarak faiz ödenmesi gerektiği ve Tarifenin 10/4. maddesi yönünden manevi tazminata yapılacak vekalet ücreti hesabının, maddi tazminattan bağımsız olarak ayrı bir kalem şeklinde hesaplanacağı; ancak, aynı Tarifenin 10/3. maddesinde "Bu davaların tamamının reddi durumunda avukatlık ücreti, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümüne göre hükmolunur." hükmü öngörülmüş olduğundan, davacının manevi tazminat isteminin tamamı yönünden reddine karar verildiğinden, davacı aleyhine hükmedilecek vekalet ücretinin ise maktu olarak takdir edilmesi gerektiği gerekçesiyle "68.594,53. TL maddi tazminatın 15.000 TL'sinin davalı idareye başvuru tarihi olan 23/02/2015 tarihinden itibaren, geriye kalan 53.594,53 TL'lik kısmının ise, ıslah dilekçesinin Mahkemelerine verildiği 25/07/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine" ilişkin kısmına dair davacının istinaf isteminin ise kabulü ile davacıya ödenmesine karar verilen 68.594,53. TL maddi tazminata işletilecek faizin başlangıç tarihlerine ilişkin kısımlarının kaldırılmasına; davacıya ödenmesine hükmedilen 68.594,53. TL maddi tazminata, davacının sözleşmesinin feshedilerek davalı idareden ilişiğinin kesildiği 16/06/2011 tarihinden itibaren tahakkuk edecek her ay için ayrı ayrı hesaplanarak faiz ödenmesine, kararın, "davacı aleyhine hükmedilen vekalet ücreti, davacı lehine hükmedilen vekalet ücretinden fazla olamayacağından reddedilen manevi tazminat üzerinden belirlenen 7.895,40 TL vekalet ücretinin de davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine" ilişkin kısmı yönünden davacının istinaf isteminin kabulü ile kararın bu kısmının kaldırılmasına, manevi tazminat isteminin tamamının reddine karar verildiğinden, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 10. maddesinin 3. ve 4. fıkraları uyarınca 1.700,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:
Davacı tarafından; Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının "manevi tazminatın reddine" ilişkin kısmının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı idare tarafından; Davacının sözleşme dönemi içinde kendi isteği ile tek taraflı olarak sözleşmesini feshettiği, mevzuat uyarınca fesihten itibaren bir yıl geçmediğinden geri dönme talebinin kabul edilemediği, bu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından parasal hak talebinin kabulünün de hukuka aykırı olacağı belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI :
Davacı tarafından; Savunma verilmemiştir.
Davalı idare tarafından; Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının faize ilişkin kısmının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2577 sayılı Kanunun 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararın düzeltilerek onanacağı hükme bağlanmıştır.
Anılan Kanun maddesinin gerekçesinde ise; temyiz incelemesinde sadece maddi hatalarda değil, aynı zamanda yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen eksiklik ya da yanlışlıklarda da düzelterek onama kararı verilmesinin sağlandığı, uygulamada, vekâlet ücretine, yargılama giderlerine ya da faize hükmedilmesinin unutulması ya da bunların yanlış hesaplanması gibi, kararın asli olmayan unsurlarında görülen bir kısım eksiklik ya da yanlışlıklar nedeniyle bozma kararları verildiği, bunun mahkeme tarafından tekrar karara bağlandığı ve yine bu kararlara karşı yeniden kanun yollarına başvurulabilmesi nedeniyle hem zaman hem de emek kaybına neden olunduğunun görüldüğü, bu suretle esasa etkili olmayan konularda Danıştayın kesin karar vermesi sağlanarak uyuşmazlığın hızla sonuçlandırılmasının amaçlandığı hususlarına yer verilmiştir.
Fazlaya ilişkin hakkın saklı tutularak belirli bir bedel üzerinden açılan tazminat davalarında, yargılama aşamasında ilgili yargı mercii tarafından konuya ilişkin yaptırılan bilirkişi incelemesi vs. araştırmalar neticesinde bulunan yeni değer, davacı tarafından 2577 sayılı Kanun'un 16. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca ıslah edilerek, talebe konu tazminat miktarı, belirlenmiş olan yeni değer üzerinden güncellenebilmektedir.
İlgili yargı mercii tarafından, güncellenen bu değerin tazminine karar verilirken, hükmedilecek tazminata yürütülecek faiz yönünden, faizin niteliği gereği ikili bir ayırım yapılması ve "davanın ilk açıldığı zaman belirtilen tazminat miktarına", dava tarihinden veya dava tarihinden önce davacı tarafından idareye bir başvuru yapılmış ve bu başvuru tarihinden itibaren faiz ödenmesi yönünde bir talepte bulunulmuş ise idareye başvuru tarihinden itibaren; "tazminatın ıslah ile artırılan diğer kısmına" ise, ıslah dilekçesinin karşı tarafa tebliğ edildiği tarihten itibaren faiz yürütülmesi gerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden; davacının 10/08/2018 tarihinde açtığı davada, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 15.000,00-TL maddi tazminata hükmedilmesini istediği, Mahkemece yapılan araştırma neticesinde gerçek zararının 68.594,53-TL olduğunun belirlenmesi üzerine, 25/07/2019 tarihli dilekçesi ile ıslah talebinde bulunduğu ve istemini 53.594,53-TL artırarak, tazminini istediği tutarı 68.594,53-TL'ye yükselttiği, ıslah dilekçesinin davalı idareye 23/08/2019 tarihinde tebliğ edildiği, buna karşın Bölge İdare Mahkemesince, yukarıda belirtildiği şekilde bir ayırım yapılmaksızın, 68.594,53-TL maddi tazminatın tamamına, davacının sözleşmesinin feshedildiği 16/06/2011 tarihinden itibaren faiz işletilmesine hükmedildiği anlaşılmakta olup, kararda bu yönüyle hukuki isabet görülmemiştir.
Ancak, bu husus, 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca, yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan eksiklik ve yanlışlık kapsamında olduğundan, kararın hüküm fıkrasının faize ilişkin kısmının, "dava dilekçesinde talep edilen 15.000-TL maddi tazminat için davalı idareye başvuru tarihi olan 23/02/2015 tarihinden itibaren, ıslah yolu ile arttırılan 53.594,53-TL maddi tazminat için ise, ıslah dilekçesinin davalı idareye tebliğ edildiği 23/08/2019 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi" şeklinde düzeltilerek onanması gerektiği sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Tarafların temyiz istemlerinin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle 68.594,53-TL maddi tazminat isteminin kabulü, 200.000,00-TL manevi tazminatın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun manevi tazminat istemi yönünden reddi, maddi tazminata işletilecek faizin başlangıç tarihi yönünden kabulüne ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararının hüküm fıkrasının faize ilişkin kısmının yukarıda belirtilen şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak, 26/12/2023 tarihinde, oybirliğiyle karar verildi.