Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2020/3352 E. , 2020/3543 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2020/3352
Karar No:2020/3543
TEMYİZ EDENLER: 1- (DAVALI) ... Kurumu
VEKİLİ: Av. ...
2- (DAVALI YANINDA MÜDAHİLLER)
1-... Ltd. Şti.
2-... A.Ş.
VEKİLİ: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI): ... A.Ş.
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN_KONUSU: ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Karayolları Genel Müdürlüğü 10. Bölge Müdürlüğü'nce 09/03/2020 tarihinde açık ihale usulüyle gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "Şalpazarı - İskenderli İl Yolu Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Köprü İşleri ve Üstyapı İşleri Yapılması (İkmal) İşi" ihalesine ilişkin olarak davacı şirket tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine dair Kamu İhale Kurulu'nun 11/06/2020 tarih ve 2020/UY.II-1049 sayılı kararının aleyhine olan kısmının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; uyuşmazlığa konu ihalede davacının aşırı düşük teklif açıklaması kabul edilmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin müdahil iş ortaklığı üzerinde kaldığı, davacı tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusunun, birinci ve üçüncü iddialar yönünden haklı bulunduğu, "C30/37 beton harcı hazır beton harçları" ile ilgili ikinci iddianın ise reddine karar verildiği, bunun üzerine bakılan davanın açıldığı; mevzuatta, üçüncü kişilerden alınacak fiyat tekliflerinin, işin yapılacağı yerde faaliyet gösteren firmalardan alınacağına dair bir düzenleme bulunmadığı, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan fiyat teklifinde, ilgili malzemenin işin yapımı aşamasında fiyat teklifi alınan firmadan temin edileceğine yönelik herhangi bir beyanda ya da taahhütte bulunulmaması durumunda, bu malzemenin işin yapımı aşamasında başka bir firmadan temin edilebileceği, kaldı ki, fiyat teklifi alınan firmadan temin edilse dahi, bu malzemenin standartlara uygun şekilde tesliminin alternatif yollarının olabileceği, kullanılacak malzemenin teknik özelliklerinin uygun olup olmadığının işin yapımı, kontrolü, muayenesi ve kabulü aşamasında değerlendirilmesi gerektiği, beton harcına ilişkin olarak davacının yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olduğu, dava konusu Kurul kararının davacının itirazen şikâyet başvurusunun reddine dair kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, her ne kadar, ihale mevzuatı uyarınca fiyat tekliflerinin işin yapım yerinden alınma zorunluluğu bulunmamakta ise de, fiyat teklifi veren firmanın faaliyet alanının Elazığ, işin yapım yerinin ise Trabzon olduğu dikkate alındığında, beton harcının fiyat teklifinin alındığı yerden işin yapım yerine teknik özellikleri bozulmadan taşınabilmesinin teknik olarak mümkün olmadığı; davalı idare yanında müdahiller tarafından, teklif kapsamında Elazığ’da üretileceği açık olan beton harcının, teknik özelliklerini kaybetmeden işin yapılacağı yer olan Trabzon’a naklinin mümkün olmadığı, çimentonun su ile temasından itibaren teknik özelliklerini kaybetmemesi için en fazla 2 saat içerisinde kalıba yerleştirilmesi gerektiği, Elazığ ile Trabzon arasındaki nakliye süresinin ise 7 saati geçeceği, mevzuatta 30/09/2020 tarihinde yapılan değişiklik ile hazır beton harcına ilişkin özel düzenleme yapıldığı, buna göre idarelerce, hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin tespit edilmesi ve aşırı düşük teklif sorgularında bu mesafeye yer verilmesinin zorunlu hâle getirildiği, fiyat teklifinin gerçek verileri yansıtmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davacı tarafından, temyize konu Mahkeme kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usûl ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının ve müdahillerin temyiz istemlerinin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali yolundaki ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davalı ve müdahillere iadesine,
5. Kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harçlarının istemleri hâlinde davalı idareye ve müdahillere iadesine,
6. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
7. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 07/12/2020 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun "Aşırı düşük teklifler" başlıklı 38. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında, "İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir." kuralı yer almaktadır.
Kamu İhale Genel Tebliği'nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45. maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanun'un 38. maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerektiği, bu kapsamda üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile de açıklama yapılabileceği, teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, fiyat teklifinin dayanağı olarak teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenleneceği, dolayısıyla mevzuat uyarınca fiyat teklifleri ile maliyetler veya satışlar üzerinden açıklama yapılabileceği anlaşılmaktadır.
Bu çerçevede davacının aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, Elazığ ilinde faaliyet gösteren bir şirketten hazır beton harcı için fiyat teklifi alındığı, C30/37 hazır beton harcı için satışlar üzerinden açıklama yapıldığı, ancak Elazığ'da faaliyette bulunan firmanın, en geç 1,5-2 saat süreyle teknik özelliklerini koruyabilen beton harcının ihale konusu işin yapılacağı Trabzon'a (Şalpazarı - İskenderli) nasıl ulaştırılacağının açıklanmadığı, beton harcının proje mahallinde tesis kurularak imal edilecekse beton santralinin kurulum ve nakliye maliyetlerini gösterecek şekilde fiyat teklifinin tevsik edilmediği tespit edilmiştir. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında üçüncü kişilerden alınarak sunulan, teknik şartnameyi karşılamayan, eksik ve gerçekle bağdaşmayan bir fiyat teklifinin idarece kabul edilmesi mümkün değildir. Dolayısıyla eksik ve gerçekle bağdaşmayan fiyat teklifi ile açıklama yapılması nedeniyle teknik şartnameyi karşılamayan aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi gerekir.
Açıklanan nedenlerle, davacının hazır beton harcı için yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklamaları mevzuata uygun olmadığından, dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu Mahkeme kararının bozularak, davanın reddine karar verilmesi gerektiği oyu ile karara katılmıyorum.