T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2020/3390
Karar No : 2022/10461
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : …Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
DİĞER DAVALI İDARE : …Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN ÖZETİ : … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurularının reddine dair … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:…sayılı kararın temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: İmar hukukunda "planların kademeli birlikteliği" olarak da adlandırılan planlama hiyerarşisi gereği alt ölçekli planların üst ölçekli planlarda belirlenen planlama ana ilkelerine, stratejilerine ve kararlarına uygun olması zorunlu olduğu gibi Dairemizin yerleşik hale gelmiş içtihadına göre planlama yapılırken 10 metre ve üzerinde genişliği bulunan yolların genişlikleri ve nitelikleri itibariyle ulaşım sistemlerinin gösterileceği ve ulaşım problemlerinin çözümünün belirleneceği 1/5000 ölçekli nazım imar planlarında yer alması gerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden; uyuşmazlık konusu taşınmazın 1/5000 ölçekli nazım imar planında tamamen "konut alanı"nda kaldığı halde dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile kısmen "15 metre en kesitli taşıt yolu"nda bırakıldığı görülmüştür.
Bu durumda, taşınmazdan üst ölçekli nazım imar planında yer almayan "15 metre en kesitli taşıt yolu"nun geçirildiği dava konusu uygulama imar planı değişikliğinde şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına bu yönden de uygunluk bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, temyize konu bölge idare mahkemesi idari dava dairesi kararının yukarıdaki gerekçe eklenerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Dava, davacıya ait Bursa İli, Gemlik İlçesi, …Mahallesi, …ada …parsel taşınmazın bulunduğu alanda Gemlik Belediye Meclisinin … tarihli, …sayılı kararı ve Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli, …sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin iptali istemiyle açılmış, İdare Mahkemesince; uyuşmazlık konusu taşınmaz gibi dava konusu uygulama imar planı değişikliği ile geçirilen 15 metre en kesitli taşıt yolunda kalan …ada, …parsel sayılı taşınmazın maliki tarafından açılan davaya ait … İdare Mahkemesinin E:…sayılı dosyasında mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanan rapor ile dosyadaki diğer bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile getirilen plan kararlarının nazım imar planında değişiklik yapılmasını zorunlu kılacak nitelikte olmadıkları, plan değişikliğinin 1/5000 ölçekli nazım imar planı ana kararları, sürekliliği ve bütünlüğünü bozucu nitelikte olmadıkları, dolayısıyla uygulama imar planı değişikliğinin planların kademeli birlikteliği ilkesine aykırılık teşkil etmediği; ancak uygulama imar planı değişikliği ile yol genişliğinin arttırılması sonucunda, bölgedeki ruhsatlı yapıların bahçelerinin taşıt yolunda kaldığı, plan değişikliğinin “Aytepe Mesire Alanına” ulaşan yolların genişletilmesi amacıyla yapıldığının anlaşıldığı, bununla beraber getirilen plan kararlarının plan gerekçesi ile örtüşmediği, yapılan değişiklik ile bahsi geçen sorunun çözüme kavuşturulmadığı, yapılan yol genişletme işleminin kısmi olarak yapıldığı ve taşıt yolunun merkezden varış noktasına kadar aynı genişlikte olmadığı, plan değişikliği yapılırken Aytepe Mesire Alanı’na erişimde taşıt eğiliminin genişletilen aks üzerinde olup olmadığı hususunda herhangi bir araştırmanın yapılmadığı, ayrıca genişletilen yollarda yol kademelenmesine riayet edilmediği, bu kapsamda plan değişikliği yapılmasını zorunlu kılan hususların oluşmadığı, bu nedenle dava konusu uygulama imar planı değişikliğinin şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararına uygun olmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiş, bu karara karşı davalı idarelerin vekillerince istinaf başvurusunda bulunulmuş, Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince; istinaf başvurularına konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurularının reddine karar verilmiş, bu karar davalılardan Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığının vekilince temyiz edilmiştir.
3194 sayılı İmar Kanununun dava konusu uygulama imar planlarının onaylandığı tarihte yürürlükte olan şekliyle 5. maddesinde, "Nazım İmar Planı; varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklüklerini, nüfus yoğunlukları ve eşiklerini, ulaşım sistemlerini göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, plan hükümleri ve raporuyla beraber bütün olan plandır.
Uygulama İmar Planı; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plandır." tanımlarına yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen tanımlarda yer verilen ve imar hukukunda "planların kademeli birlikteliği" olarak da adlandırılan planlama hiyerarşisi gereği alt ölçekli planların üst ölçekli planlarda belirlenen planlama ana ilkelerine, stratejilerine ve kararlarına uygun olması zorunlu olduğu gibi Dairemizin yerleşik hale gelmiş içtihadına göre planlama yapılırken 10 metre ve üzerinde genişliği bulunan yolların genişlikleri ve nitelikleri itibariyle ulaşım sistemlerinin gösterileceği ve ulaşım problemlerinin çözümünün belirleneceği 1/5000 ölçekli nazım imar planlarında yer alması gerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden; uyuşmazlık konusu taşınmazın 1/5000 ölçekli nazım imar planında tamamen "konut alanı"nda kaldığı halde dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile kısmen "15 metre en kesitli taşıt yolu"nda bırakıldığı görülmüştür.
Bu durumda, taşınmazdan üst ölçekli nazım imar planında yer almayan "15 metre en kesitli taşıt yolu"nun geçirildiği dava konusu uygulama imar planı değişikliğinde bu yönden de mevzuata uygunluk bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın yukarıda yer verilen ek gerekçe ile ONANMASINA, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 30/11/2022 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.