Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2020/3418 E. , 2021/1911 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2020/3418
Karar No:2021/1911
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …Turizm Otomotiv Sağlık Danışmanlık Eğitim Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Kurumu
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN_KONUSU : … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Devlet Su İşleri 6. Bölge Müdürlüğü'nce 08/05/2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen 2020/179916 ihale kayıt numaralı "Sürücüleriyle Birlikte Taşıt Kiralama" ihalesi hakkında davacı şirket tarafından yapılan ihale dokümanına yönelik itirazen şikâyet başvurusunun reddine dair 17/06/2020 tarih ve 2020/UH.II-1076 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller'in "Genel Esaslar" başlıklı 6. maddesinde yer alan düzenleme gereğince şoför giderleri dahil binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların hizmet alımı yöntemiyle ediniminde aylık kiralama bedelinin, taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın ocak ayı itibarıyla uygulanacak motorlu kara taşıtları kasko değer listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini ve yürürlükteki brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarının ilave edilmesi suretiyle hesaplanacak tutarı aşmaması gerektiği, ancak fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up araçların aylık kira bedellerinin sözü edilen kuralın dışında tutulduğu, iddiaya konu edilen otomobil cinsi 8+1 kişilik çok amaçlı taşıtın, dava konusu ihale doküman düzenlemeleri dikkate alındığında işin yürütülmesinde fiilen arazide çalıştırılacağı ve bu araca ait Teknik Şartname'de tanımlanmış özellikler dikkate alındığında anılan Esas ve Usuller kapsamına girmediği ve bu nedenlerle ihale dokümanı kapsamında teklif edilen taşıtlara ait özellikler listesinde ayrı bir satır açılmadığı anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, ihale konusu iş kapsamında çalıştırılması istenilen, Teknik Şartname'nin 3.18. maddesinde ve birim fiyat teklif cetvelinin ikinci satırında yer verilen, ayrıca Teknik Şartname'de teknik özellikleri belirtilen otomobil cinsi 8+1 kişilik çok amaçlı taşıtın, arazi taşıtı olmadığı, Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller kapsamında kasko bedeli sınırlamasına uyulması zorunluluk arz eden bir araç olduğu, bir diğer ifadeyle bu aracın bir otomobil olduğu, arazi aracı özelliklerinin bulunmadığı, gerek ihaleyi yapan idarece gerek davalı idarece gerekse İdare Mahkemesi'nce bu iddianın eksik inceleme suretiyle reddedildiği, Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde arazi tipi araçların G sınıfı olarak tanımlandığı, G sınıfının kendi başına bir sınıf olmadığı, bu özelliği taşıyan M ve N kategorisindeki araçların sonuna G işareti eklenmek suretiyle arazi taşıtı olma özelliğini kazandığı, M1 sınıfının doğrudan arazi taşıtı olduğu yönündeki gerekçede isabet bulunmadığı, ihalenin üzerinde bırakıldığı şirket tarafından sunulan otomobil cinsi 8+1 kişilik çok amaçlı taşıtın, … model olduğu, bu aracın ruhsatında G ibaresine yer verilmediği, başka bir ihale kapsamında, aynı marka ve model aracın davalı idarece kasko değerlendirmesine tabi tutulmasına rağmen, dava konusu ihale dokümanında kasko değerlendirmesine tabi tutulmamasının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller'in "Genel esaslar" başlıklı 6. maddesinde, fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up araçların istisna kapsamında tutulduğu, iddiaya konu edilen otomobil cinsi 8+1 kişilik çok amaçlı taşıtın, işin yürütülmesinde fiilen arazide çalıştırılacağı ve bu araca ait Teknik Şartname'de tanımlanmış özellikler dikkate alındığında anılan Esas ve Usuller kapsamına girmediği, dolayısıyla, davacı şirketin iddiasının yerinde olmadığı, İdare Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu, bu nedenle istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Devlet Su İşleri 6. Bölge Müdürlüğü'nce 08/05/2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen … ihale kayıt numaralı "Sürücüleriyle Birlikte Taşıt Kiralama" ihalesinin, 01/06/2020 tarihli ihale komisyonu kararı ile dava dışı şirket uhdesinde bırakılmasına karar verilmiştir.
Anılan ihaleye teklif sunmayan davacı şirket tarafından, ihale konusu iş kapsamında çalıştırılması istenilen, Teknik Şartname'nin 3.18. maddesinde ve birim fiyat teklif cetvelinin ikinci satırında yer verilen, ayrıca Teknik Şartname'de teknik özellikleri belirtilen otomobil cinsi 8+1 kişilik çok amaçlı taşıtın, arazi taşıtı olmadığı, Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller'in "Genel esaslar" başlıklı 6. maddesi kapsamında kasko bedeli sınırlamasına uyulması zorunluluk arz eden bir araç olduğu, söz konusu araca yönelik kasko bedel sınırlaması getirilmemesinin mevzuata aykırı olduğu ileri sürülerek 30/04/2020 tarihli dilekçe ile ihale dokümanına yönelik şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
İdarece bu başvurunun reddedilmesi neticesinde, davacı şirket tarafından itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuş olup dava konusu Kurul kararı ile başvurunun reddi üzerine bu işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
Öte yandan, Dairemizin 15/03/2021 tarih ve E:2020/3418 sayılı ara kararı ile Karayolları Genel Müdürlüğü'nden ikinci kez konuyla ilgili bilgi ve belgelerin gönderilmesi istenilmiş olup, anılan Genel Müdürlükçe verilen 26/03/2021 tarih ve 398962 sayılı cevabi yazıda, motordan güç alan ve tüm tekerlekleri tahrikli olan veya olabilen araçların arazi aracı veya arazi binek olarak değerlendirildiği, dava konusu ihaleye ilişkin Teknik Şartname'nin "Taşıt ve şoförler ile ilgili hükümler" başlıklı 3.18. maddesinde tanımlanan otomobil cinsi 8+1 çok amaçlı taşıtın, Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin (1) numaralı alt bendi kapsamında, otomobil olarak değerlendirilmesinin uygun olacağı ifade edilmiştir.
İLGİLİ MEVZUAT:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "Temel ilkeler" başlıklı 5. maddesinin birinci fıkrasında, "İdareler, bu Kanun'a göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur." kuralına yer verilmiştir.
Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller'in "Genel esaslar" başlıklı 6. maddesinin ikinci fıkrasında "…(2) Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği ve Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı hariç) hizmetleri için ihtiyaç duyulan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up'lar hariç) hizmet alımı yöntemiyle ediniminde;
a) Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın ocak ayı itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacaktır.
b) Şoför giderleri dahil yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli, (a) bendine göre tespit edilecek tutara yürürlükteki brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarının ilave edilmesi suretiyle hesaplanacak tutarı aşmayacaktır.
c) Şoför gideri dahil taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli hesabında yemek, yol, resmi tatil ücreti vb giderleri de dahil yürürlükte bulunan brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarı esas alınacak, işveren maliyeti kapsamında yer alan sosyal sigorta ve genel sağlık sigortası işveren payı (%20,5) ve işsizlik sigortası işveren payı (%2) ile işçilik maliyeti üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler (%4) ise idarelerce ayrıca ödenecektir." kuralı yer almıştır.
Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde, "2918 sayılı Kanun'da ve bu Yönetmelikte kullanılan terimlerin tanımları aşağıda gösterilmiştir.
a) Genel tanımlar
…
3) Araç: Karayollarında kullanılabilen motorlu, motorsuz ve özel amaçlı taşıtlar ile iş makineleri ve lastik tekerlekli traktörlerin genel adıdır.
4) Taşıt: Karayolunda insan, hayvan ve yük taşımaya yarayan araçlardır. Bunlardan makine gücü ile yürütülenlere 'motorlu taşıt' insan ve hayvan gücü ile yürütülenlere 'motorsuz taşıt' denir.
Ayrıca, bir kazanç kaydı olmaksızın kullanılanlara 'hususi taşıt', çeşitli şekillerde kazanç sağlamak amacıyla kullanılanlara 'ticari taşıt', Taşıt Kanunu kapsamına girenlere 'resmi taşıt', resmi olmakla birlikte ticarilik niteliği taşıyanlara da 'resmi ticari taşıt' denir.
...
c) Araçlara ilişkin tanımlar
1) Otomobil: Yapısı itibariyle, sürücüsü dahil en fazla dokuz oturma yeri olan ve insan taşımak için imal edilmiş bulunan motorlu taşıttır.
...
7) Arazi Taşıtı: Karayollarında yolcu veya yük taşıyabilecek şekilde imal edilmiş olmakla beraber bütün tekerlekleri motordan güç alan veya alabilen motorlu araçtır.
...
14) Özel Amaçlı Taşıt: Özel amaçla insan veya eşya taşımak için imal edilmiş olan ve itfaiye, ambulans (SC), naklen yayın ve kayıt (radyo, sinema, televizyon), kütüphane, motorlu karavan (SA), zırhlı araç (SB), araştırma, cenaze araçları (SD) ile bozuk veya hasara uğramış taşıt ve araçları çekmek, taşımak veya kaldırmak gibi özel işlerde kullanılan motorlu araçtır.
d) Araç sınıfları
2) M Sınıfı – En az dört tekerlekli ve yolcu taşımasında kullanılan motorlu araçlardır.
2.1) M1 Sınıfı: Yolcu taşımasında kullanılan ve sürücü dahil en fazla 9 oturma yeri olan motorlu araçtır.
...
3) N Sınıfı – En az dört tekerlekli ve yük taşımasında kullanılan motorlu araçlardır.
3.1) N1 Sınıfı: Yük taşımasında kullanılan ve azami ağırlığı 3.5 tonu aşmayan motorlu araçtır.
...
4) O Sınıfı – Bir motorlu araç tarafından çekilen römork veya yarı römork motorsuz yük taşıma araçlarıdır.
...
5) Özel Amaçlı Taşıt: Yolcu veya yük taşımak üzere özel bir işlevi yerine getirmek için kullanılan (bunun için özel gövde düzenekleri ve/veya ekipmanları gereklidir) M, N veya O sınıfı motorlu araçtır.
...
7) G Sınıfı - Arazi Taşıtları
N1 sınıfı araçlardan azami kütlesi 2 tonu aşmayanlar ve M1 sınıfındaki motorlu araçlar, en az bir ön dingili ve en az bir arka dingili eşzamanlı tahrikli olarak tasarlanmış, bir dingilinin tahriki ayrılabilen araçlar dahil ve en az bir diferansiyel kilit mekanizması veya buna benzer işlevde en az bir mekanizması varsa ve tek araç için hesaplanan % 30'luk bir eğimi tırmanabiliyorsa, arazi tipi araç olarak kabul edilir.
..." kuralına yer verilmiştir.
İhaleye ait İdari Şartname'nin "İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler" başlıklı 2. maddesinde,
"2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: Sürücüleriyle birlikte taşıt kiralama
b) Türü: Hizmet alımı
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.
d) Kodu:
e) Miktarı: 15 ad. 4 kiş. binek oto. sedan, 1 ad. 8+1 kiş. çok amaçlı taş., 15 ad. 14+1 kiş. min., 3 ad. 16+1 kiş. min., 1 adet 29 kiş. otob., 35 ad. 4 kiş. Pikap, 14 ad. 4 kiş., 4x4 çeker pikap taşıtlarının sürücüleriyle birlikte (90 adet) kiralanması işi.
Ayrıntılı bilgi İdari Şartname'nin ekinde yer almaktadır.
f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: DSİ 6. Bölge Müdürlüğü Sınırları" düzenlemesine yer verilmiştir.
Anılan Şartname'nin 7.5.2. maddesinde, "İstekli Teknik Şartname'nin ekinde verilen 'EK-4: Teklif Edilen Taşıtlar Listesi'nde Araçlara Ait Özellikleri Gösterir Tabloyu Teknik Şartname hükümlerine göre doldurarak teklifi ile birlikte ihaleye verecektir. Bu belge yetkili kişi/kişilerce ad soyad/unvan yazılarak imzalanmış ve kaşelenmiş olacaktır. (EK-4) Teklif Edilen Araçlara Ait Özellikleri Gösterir Tablosu teklif zarfında olmayan ya da hatalı/eksik olarak sunulan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılacaktır." kuralı yer almıştır.
Aynı Şartname'nin "Teklif fiyata dahil olan giderler" başlıklı 25. maddesinde,
"25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında yapılacak ve teklif fiyata dahil edilecek giderler:
…
25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1.Teklif fiyata dahil giderlere ilişkin bilgiler
…
A-) Birim Fiyat Cetveli ekinde yer alan,
-15 Adet Sürücü ile birlikte 15 Adet Binek Otomobil (Sedan, en az 2013 model) taşıtlar için teklif fiyatlarına dâhil giderler;
A.1) Taşıtın akaryakıt hariç, tüm sigorta ve vergileri, her türlü bakım, tamir, lastik, amortisman, muayene ücretleri, GPS vb. cihazların montaj masrafları ile diğer genel giderleri teklif fiyatına dahil edilecektir.
…
Burada bahsi edilmeyen ihale dokümanında belirtilen diğer tüm malî, kanunî yükümlülükleri de dahil olmak üzere, teklif fiyata dahil edilecek olup, aşağıda A.3) maddesinde belirtilen hükümler doğrultusunda, A) maddesinde belirtilen taşıtlar için,
Teklif edilecek birim fiyatı: A.1) + A.2) +A.4) maddeleri toplam sonucu olacaktır.
A.3) Teklif bedelin hesabında; 02/10/2014 tarih ve 29137 sayılı Resmî Gazete'de yayınlanan 'Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerde Değişiklik Yapılması Hakkında' 2014/6814 karar sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın 2/b maddesi gereğince, (EK-1) teklif edilen taşıtın Türkiye, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayınlanan ve harcama talimatının bulunduğu yılın ocak ayı motorlu kara taşıtları kasko değer listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sine, yürürlükteki brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarına işveren maliyeti kapsamında yer alan sosyal sigorta ve genel sağlık sigortası işveren payı (%20,5) ve işsizlik sigortası işveren payı (%2) ile işçilik maliyeti üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler (%4) (06/11/2015 tarih ve 2015/8204 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı) ilave edilmesi suretiyle hesaplanacak tutarı aşmayacaktır. İdaremizce ayrıca ödeme yapılmayacaktır.
A-4) Bu maddede bulunan binek cinsi taşıtlarda çalışacak şoförler için istekliler tarafından tekliflerin hazırlanması aşamasında…
B-) Birim Fiyat Cetveli ekinde yer alan,
1 Adet Sürücü ile birlikte 1 Adet 8+1 Kişilik Çok Amaçlı Taşıt (En az 2013 model)
14 Adet Sürücü ile birlikte 14 Adet 14+1 Kişilik Minibüs (En az 2013 model)
3 Adet Sürücü ile birlikte 3 Adet 16+1 Kişilik Minibüs (En az 2013 model)
1 Adet Sürücü ile birlikte 1 Adet 29 Kişilik Otobüs (En az 2013 model)
34 Adet Sürücü ile birlikte 34 Adet 4 Kişilik 4x2 çeker çift sıralı pick-up (En az 2013 model)
14 Adet Sürücü ile birlikte 14 Adet 4 Kişilik 4x4 çeker çift sıralı pick-up (En az 2013 model)
taşıtlar için teklif fiyatlarına dâhil giderler;
B-1) Taşıtların akaryakıt hariç, tüm sigorta ve vergileri, her türlü bakım, tamir, lastik, amortisman, muayene ücretleri, GPS vb. cihazların montaj masrafları ve diğer genel giderleri ile burada bahsi edilmeyen ihale dokümanında belirtilen diğer tüm mali, kanuni yükümlülükleri de dahil olmak üzere teklif fiyatına dahil edilecektir…" kuralına yer verilmiştir.
İhaleye ait Teknik Şartname'nin "Genel Şartlar" başlıklı 2. maddesinde,
"2.1 Şartname kapsamı taşıt hizmetleri aşağıda belirtilmiştir.
a) Mesai günlerinde, mesai saatleri içinde gerekirse mesai saatleri dışında bölge sınırları içerisinde veya dışında DSİ ve bağlı şube müdürlüklerinin taşıma ve ulaşım hizmetlerini yapmak…
e) Çalışmalar arazi koşulları altındadır. Arazinin ve yolların trafiğe uygunluğuna taşıtın içindeki DSİ elamanı karar verir. Şoför veya araç sahibi bu konuda itirazda bulunamaz.
…
2.18. İstekliler teklif edeceği Binek (Otomobil) tipi taşıtlara ait bilgileri, Ek-4'de verilen Teklif Edilen Araçlara Ait Özellikler Tablosu'na 02/10/2014 tarih ve 29137 sayılı Resmî Gazete'de yayınlanan Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerde Değişiklik Yapılması Hakkında 2014/6814 karar sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın 2/b maddesi gereğince, teklif edilen taşıtın Türkiye, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayınlanan ve harcama talimatının bulunduğu yılın ocak ayı motorlu kara taşıtları kasko değer listesinde yer alan araç marka ve model-tiplerindeki gibi listede yazılan şekliyle Marka Kodu, Tip Kodu, Tip Adı ve Model Yılı bilgilerini birebir (Otomobil cinsi taşıtlar için) dolduracak ve ihale komisyonuna sunacaktır. Bu belge yetkili kişi/kişilerce Ad-Soyad/Unvan yazılarak imzalanmış ve kaşelenmiş olacaktır. EK-4'deki Teklif Edilen Araçlara Ait Özellikler tablosu, Teklif zarfında olmayan ya da hatalı yazıldığı tespit edilen isteklilerin teklifleri geçersiz sayılacaktır.
Tekliflerin değerlendirilmesi; 'Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller'e göre yapılacaktır. Personel maliyeti için, ihale tarihli KİK İşçilik Modülü kullanılacaktır." kuralına yer verilmiştir.
Aynı Şartname'nin "Taşıtlar ve şoförler ile ilgili hükümler" başlıklı 3. maddesinde,
"3.18. OTOMOBİL CİNSİ 8+1 KİŞİLİK ÇOK AMAÇLI TAŞIT; Taşıtlar en az 125 BG, Orijinal kasalı ve motor hacmi en az 1950 cc olacaktır. Bu durum, Motorlu Taşıt Tescil Belgesinden kontrol edilecektir. Şoför ve yolcu koltuğunda olmak üzere en az 2 adet hava yastığı, ön ve arkada bağımsız klima sistemine sahip olacaktır. Taşıt yolcu indirme bindirme kapısı otomatik olarak açılıp kapanabilir sistemli olacaktır. Taşıtta şoförün yanında bir kişi, arka tarafta ise iki adet iki kişilik ve son sırada bir adet üç kişilik oturma düzeninde dizayn edilmiş olacaktır." kuralı yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu ihalenin, idarenin taşıma ve ulaşım hizmetlerinin yerine getirilmesi amacıyla şoförlü taşıt kiralama işi olduğu, ihale konusu kiralama işi kapsamında istenilen 15 adet binek otomobil aracına ilişkin olarak aylık kira bedelinin, kasko değerinin %2'sini aşmayacak şekilde İdari ve Teknik Şartname'de düzenleme yapıldığı, 1 adet otomobil cinsi 8+1 kişilik çok amaçlı taşıtın ise bu kapsamda sayılmadığı ihale dokümanının incelenmesinden anlaşılmaktadır.
Mevzuat hükümleri ile ihale dokümanı birlikte değerlendirildiğinde, şoför giderleri dahil taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedelinin, taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın ocak ayı itibarıyla uygulanacak motorlu kara taşıtları kasko değer listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini ve yürürlükteki brüt asgarî ücretin yüzde elli artırımlı tutarının ilave edilmesi suretiyle hesaplanacak tutarı aşmaması gerekmekte olup, fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up araçların aylık kira bedelleri ise bu kuralın dışında olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.
Teknik Şartname'de davacı şirket tarafından itirazen şikâyete konu edilen otomobil cinsi 8+1 kişilik çok amaçlı taşıtın teknik özelliklerinin, "Taşıtlar en az 125 BG, Orijinal kasalı ve motor hacmi en az 1950 cc olacaktır. Bu durum, Motorlu Taşıt Tescil Belgesinden kontrol edilecektir. Şoför ve yolcu koltuğunda olmak üzere en az 2 adet hava yastığı, ön ve arkada bağımsız klima sistemine sahip olacaktır. Taşıt yolcu indirme bindirme kapısı otomatik olarak açılıp kapanabilir sistemli olacaktır. Taşıtta şoförün yanında bir kişi, arka tarafta ise iki adet iki kişilik ve son sırada bir adet üç kişilik oturma düzeninde dizayn edilmiş olacaktır." şeklinde belirlendiği görülmektedir.
Mevzuatta fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up araçların Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller'in "Genel esaslar" başlıklı 6. maddesinde yer alan düzenlemeden istisna tutulduğu ve bu kapsamda bir aracın söz konusu düzenlemeden istisna tutulabilmesi için bu aracın, hem fiilen arazi üzerinde çalışması hem de arazi binek veya pick-up tipi araç olması gerektiği anlaşılmaktadır.
Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde arazi taşıtı, "Karayollarında yolcu veya yük taşıyabilecek şekilde imal edilmiş olmakla beraber bütün tekerlekleri motordan güç alan veya alabilen motorlu araç" şeklinde tanımlanmıştır. Öte yandan, M1 kategorisi AF çok amaçlı otomobil olarak tescil edilen bir aracın, arazi aracı olarak kabul edilebilmesi için Motorlu Araçlar ve Römorkları ile Bunların Aksam, Sistem ve Ayrı Teknik Ünitelerinin Tip Onayı ve Piyasa Gözetimi ve Denetimi Hakkında Yönetmelik'in (AB/2018/858) ekindeki, "Araçların arazi tipi araçlar olarak alt kategori tanımı için kriterler" bölümünde belirtilen tüm özellikleri karşılaması ve söz konusu aracın tescil belgesinde "M1G" ibaresinin yer alması gerekmektedir.
Teknik Şartname'de her ne kadar çalışmaların arazi koşulları altında olacağı ve tüm taşıtların fiilen arazide görev yapacağı belirtilmiş olsa da ihale dokümanında itirazen şikâyete konu otomobil cinsi 8+1 kişilik çok amaçlı taşıtın, arazi binek veya pick-up tipi araç olduğunu gösterir herhangi bir teknik özelliğin belirtilmediği, dolayısıyla söz konusu aracın, "arazi binek" olarak nitelendirilemeyeceği, doküman düzenlemelerinden söz konusu aracın bu hâliyle anılan Esas ve Usuller'in "Genel esaslar" başlıklı 6. maddesinde yer alan düzenlemeye tabi olması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, idarece, otomobil cinsi 8+1 kişilik çok amaçlı taşıtın, anılan Esas ve Usuller'in "Genel esaslar" başlıklı 6. maddesi kapsamında kasko değer kısıtlamasına tabi tutulmamasına yönelik ihale dokümanı düzenlemelerinde ve davacı şirket tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine dair Kurul kararında hukuka uygunluk, davanın reddi yolundaki temyize konu İdare Mahkemesi kararında ise hukukî isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne;
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. DAVA KONUSU İŞLEMİN İPTALİNE,
4. Ayrıntısı aşağıda gösterilen ilk derece ve temyiz yargılama giderleri toplamı …-TL ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca …-TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
5. Posta giderleri avansından artan tutarın ve istemi hâlinde kullanılmayan …-TL yürütmeyi durdurma harcının davacıya iadesine,
6. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
7. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 26/05/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.