T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/3445
Karar No : 2023/2344
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı adına
… Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: … Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına tescilli … -… , … -… , … -… tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri ile ithal edilen araçların "yeni" olarak beyan edildiği halde ithal edildikleri ülkede trafik tescillerinin bulunması nedeniyle "eski" olduğu anlaşılan araçların ithalinin izne tabi olmasına rağmen, izin alınmadan ithal edildiğinden bahisle anılan şirket adına 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca eşyanın gümrüklenmiş değeri üzerinden hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla; uyuşmazlığa konu aracın ithalatının yapıldığı tarihte, İthalat Rejimi Kararı'nın 7. maddesi uyarınca ithali izne bağlı eşyanın izinsiz olarak ithal edildiğinden bahisle para cezası kararı alınarak ortak sıfatıyla davacıya tebliğ edilmiş ise de, 28/03/2013 tarih ve 6455 sayılı Kanunun 12. maddesinin, 11/04/2013 tarih ve 28615 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanması üzerine yürürlüğe girdiği, cezaya konu fiillerin gerçekleştiği 2007 ve 2008 yıllarında izne tabi bir eşyanın izinsiz olarak ithal edilmesi halini cezalandıran bir hükmün mevcut olmadığı, aksinin kabulünün "kanunsuz suç ve ceza olmaz" ilkesine aykırılık oluşturduğunun anlaşılması karşısında, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacının ortağı olduğu şirket hakkında tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından davanın esastan reddi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'İN DÜŞÜNCESİ : … Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına tesis edilen işlemin, salt kendisine tebliğ edilmesi nedeniyle davacının menfaatinin zarar görmesi ve hakkında hukuki sonuç doğurması söz konusu olmayacağından, anılan işleme karşı davacı tarafından kendi adına açılan işbu davada ehliyetinin bulunmadığından kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
… Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına tescilli … -… , … -… , … -… tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri ile ithal edilen araçların "yeni" olarak beyan edildiği halde ithal edildikleri ülkede tarfik tescillerinin bulunması nedeniyle "eski" olduğu anlaşılan araçların ithalinin izne tabi olmasına rağmen, izin alınmadan ithal edildiğinden bahisle anılan şirket adına 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca eşyanın gümrüklenmiş değeri üzerinden hesaplanarak karara bağlanan para cezası ile buna vaki itirazın reddine ilişkin işlemin tasfiye halinde olduğu belirtilerek şirket adına düzenlenerek 7201 sayılı Tebligat Kanuna göre ortak sıfatıyla davacıya tebliğ edilmesi üzerine, söz konusu işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, iptal davasının, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılabileceği; 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise, ehliyetsiz kişi tarafından açılan davaların reddine karar verileceği hükme bağlanmış olup; bu hükümlere göre idari davalarda davayı açan ve davanın yöneltildiği kişilerde dava ehliyetinin bulunması gerekmektedir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre, şirketlerin tüzel kişilikleri, ticaret sicilinden silinmeleriyle sona erer. Olayda, adına işlem tesis edilen şirketin tüzel kişiliği de, ticaret sicilinden silindiği tarihte sona ermiş bulunmaktadır. Bu tarihten sonra, sözü edilen şirketin haklara sahip olması, borçlu kılınması ve temsili hukuken mümkün değildir. Bunun sonucu olarak, tüzel kişiliğin sona ermesinden önce tesis edilen işlemlerin de, herhangi bir hukuki sonuç doğurması; hukuki sonuç doğurmayan işlemlerin ise, herhangi bir kişinin menfaatini ihlal etmesi söz konusu olamaz. Ancak, mevzuatta sorumluluklarını düzenleyen hükümler uyarınca, münfesih şirketin ortakları veya kanuni temsilcileri ya da tasfiye memurları adına bu sıfatları nedeniyle tesis edilen veya edilecek işlemlerin bunların menfaatini etkileyeceği tartışmasızdır.
Dava dosyanın incelenmesinden; 16/04/2009 tarihinde Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde ilan edilen genel kurul kararı ile tasfiyesi sonlandırılan ve ticaret sicilinden terkin edilen … Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına tescilli muhtelif tarihli ve sayılı (3 adet) serbest dolaşıma giriş beyannamesi ile ithalat işlemleri gerçekleştirilen araçların, anılan firma hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı soruşturma raporunda, İthalat Rejimi Kararı'nın 7. maddesine aykırı şekilde izin alınmaksızın ithal edildiğinin tespiti üzerine, tasfiye halinde olduğu belirtilmek suretiyle anılan şirket adına düzenlenen 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca eşyanın gümrüklenmiş değeri üzerinden hesaplanarak karara bağlanan para cezasının, anılan şirketin 2005 yılında hissesini devretmiş ortağı olan davacıya tebliğ edildiği, davacı vekilinin bu karara vaki itirazının reddine ilişkin 25/10/2018 tarihli işlemin de yine şirket adına tesis edildiği ve davacıya tebliği üzerine, söz konusu işlemin iptali istemiyle anılan şirketin eski ortağı olan davacı tarafından kendi adına ve vekili aracılığıyla işbu davanın açıldığı görülmüştür.
Bu durumda, … Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına tesis edilen işlemin, salt kendisine tebliğ edilmesi nedeniyle davacının menfaatinin zarar görmesi ve hakkında hukuki sonuç doğurması söz konusu olmayacağından, anılan işleme karşı davacı tarafından kendi adına açılan işbu davada ehliyetinin bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 04/05/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.